Global iqtisodiy ko‘rsatkichlar — masalan, xalqaro savdo oqimlari — kapital harakati va daromadlarni qaytataqsimlash to‘g‘risida qimmatli ma’lumot beradi va tengsizlik tadqiqotlari uchun muhim, ma’lumotlarga boy poydevorhisoblanadi. Ularning asosi bo‘lgan parametrik survival modellari (PSMlar) empirik jihatdan mustahkam, statistikjihatdan samarali bo‘lib, dunyo bo‘ylab makroiqtisodiy o‘zgaruvchilarning taqsimlashga ta’siri bo‘yicha uzoq muddatli —taqqoslanadigan tahlillarda tobora ko‘proq qo‘llanilmoqda. Maqolada, butun millatlararo darajada redistribyutiv adolatgaoid siyosat yo‘nalishlarini solishtirgan holda, xalqaro iqtisodiyotning strukturaviy o‘lchovlari ichki redistribyutsiya va tarifasosidagi tuzatishlardan tashqarida global daromad tengsizlik mexanizmlarini qanday yoritishini tahlil qilinadi. Tadqiqotmaqsadi – liberal savdo siyosatlari (LSS) va fiskal redistribyutsiya mexanizmlari (FRM/GRM) o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirnibaholash, shuningdek, farovonlik kengayishi, mehnat bozorining moslashuvchanligi yoki kapital soliqlari islohotlarikabi yangi institutiv o‘zgaruvchilarni xaritalashdir. Syujet sifatida, OECD iqtisodiyotlari va Osiyo hamda Lotin Amerikasirivojlanayotgan bozorlaridan olingan ma’lumotlar tahlil qilindi — umumiy statistikalar va parametrik baholash yordamidasurvival funksiya modellarida bir xil davr bo‘yicha. Ko‘p bosqichli xavf asosli tahlillar natijasida aniqlanishicha, tariflarniliberallashtirish, chetdan to‘g‘ridan to‘g‘ri investitsiyalarga ochiqlik va ilgari rivojlangan iqtisodiyotlardagi transmilliyregulyator tizimlar daromad darajasidagi konsentratsiyani tezlashtiradi; holbuki redistribyutiv soliqlar iqtisodiy notinchlikkanisbatan kamroq chidamlilik ko‘rsatar ekan — avtomatik barqarorlashtiruvchilar, redistribyutiv ta’sir ko‘rsatuvchi sxemalar,progressiv tizimlar yoki minimal daromadni himoya qilish kabi mexanizmlar kamroq faoliyat ko‘rsatmoqda. Natijalarnimintaqaga qarab tahlil qilganda, liberal savdo iqtisodiyotlari redistribyutsiya qilish imkoniyatiga struktural bosim o‘tkazsa,fiskal jihatdan faol iqtisodiyotlar global zarbalarga nisbatan institutiv bo‘yinbog‘ taqdim etishga moyilroq ekani ko‘rinadi.Maqola xulosasida savdo rejimlari dizaynidagi farqli yo‘llar globalizatsiyaning g‘olib va mag‘lub tomonlari o‘rtasidagi uzoqdavom etuvchi farqlar me’min arxitekturasi ekanligi ta’kidlanadi. Dalillar shuni ko‘rsatadiki, daromad polarizatsiyasiningasosiy determinantasi ko‘p tomonlama bitimlar orqali targ‘ib qilingan yangi savdo ochiqligi emas, balki kapitalgabog‘langan manfaatdor tomonlar (CCS) siyosat shakllantirish jarayoniga kirish imkoniyatiga ega bo‘lishi bilan uyushib,ichki redistribyutiv soliq siyosatini passiv yondoshishda qolmoqda
| Mualliflar | Kurolov , Maksud |
|---|---|
| Jurnal | Муҳандислик ва Иқтисодиёт |
| Nashr sanasi | 2025-10-15 |
| Jild | 3 |
| Til | O‘zbek |
Global daromad tengsizliklari, savdoni liberallashtirish, fiskal redistribyutsiya mexanizmlari, parametrik survival modellash, institutiv chidamlilik, taqqoslaydigan siyosiy iqtisodiyot, farovonlik va soliq islohotlari
Ushbu maqolada 2010–2024-yillar oralig‘ida Surxondaryo viloyatida investitsiyalar hajmi va yalpi hududiymahsulot (YHM) o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik tahlil qilingan. Tahlil natijalari investitsiyalar hajmining ortishi…
Ushbu tezisda korxona potensialining mohiyati, uning iqtisodiy tizimdagi o‘rni va nazariy yondashuvlaritahlil qilingan. Tadqiqotda “potensial” tushunchasining iqtisodiy mazmuni, uni turli olimlar tomonidan talqin…
Ushbu ilmiy maqolada sun’iy intellekt (SI) va avtomatlashtirish texnologiyalarining jahon hamda O‘zbekistonmehnat bozoriga ko‘rsatayotgan ta’siri tizimli va tahliliy yondashuv asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda mehnat…
Tezisda O‘zbekiston to‘qimachilik sanoatida investitsion boshqaruvni takomillashtirishda Big Data vasun’iy intellekt (AI) texnologiyalarining ahamiyati yoritilgan. Raqamli yechimlar ishlab chiqarish samaradorligini…
В статье рассматриваются современная практика и тенденции развития кредитованиясельскохозяйственных производителей в Республике Узбекистан. Определены приоритетные направленияповышения эффективности кредитной системы…
Tezisda Yangi O‘zbekiston sharoitida turizm sohasining rivojlanish yo‘nalishlari, global tajriba va milliystrategiyalar tahlil qilingan. Raqamli transformatsiya, ekologik barqarorlik va mahalliy aholining ishtiroki…
Tadqiqotda 1999–2024-yillar mikro ma’lumotlari asosida aholi daromadlari o‘sishi va inflyatsiya o‘rtasidagibog‘liqlik tahlil qilindi. Natijalarga ko‘ra, inflyatsiya subyektiv farovonlikni pasaytiradi, ish haqi o‘sishi…
Тезис посвящён анализу национальных интересов в финансовой сфере, задачам и критериямэффективности финансового контроля; в нём рассматриваются понятие финансовой безопасности иформулируется роль и значение финансового…
Ushbu maqolada korxonalarda mahsulot savdosiga oid ma’lumotlarni tahlil qilishda qo‘llanilayotganzamonaviy intellektual yondashuvlar yoritilgan. Tadqiqotda vaqt qatorlarini bashorat qilish, mijozlarni…
В статье рассматриваются вопросы повышения финансовой грамотности и формированияинвестиционной культуры населения в условиях современной экономики. Отмечается, что уровень финансовыхзнаний является ключевым фактором…