Ushbu tadqiqot O'zbekiston texnik universitetlarida Texnologik mashinalar va uskunalar (TME) dasturlarida tahsil olayotgan talabalar orasida professional kompetensiyaning tarkibiy shakllanishini o'rganadi. Ikkita yirik muassasa - Qarshi davlat texnika universiteti (QSTU, n=101) va Namangan davlat texnika universiteti (NSTU, n=85) bo'yicha 190 respondentga qo'llaniladigan maxsus diagnostika vositasi (MKD-S) asosida professional kompetensiyaning besh omilli strukturaviy modeli empirik asosga ega va tahlil qilinadi. Model motivatsion-orientatsiya, o'zini o'zi boshqarish, raqamli-texnologik, amaliy-operatsion va analitik-muammolarni yechish kompetensiya sohalarini birlashtiradi. Strukturaviy tenglama modellashtirish mantig'i o'quv yillari davomida omillararo munosabatlar va rivojlanish traektoriyalarini o'rganish uchun qo'llaniladi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, o'zini o'zi boshqarish va muammolarni yechish umumiy kompetensiyani shakllantirishning eng kuchli bashorat qiluvchi omillari hisoblanadi, amaliy-operatsion ko'nikmalar esa asosiy rivojlanish farqini tashkil qiladi. Professional motivatsiya 3-sinfdan 4-sinfgacha sezilarli darajada pasayishni ko'rsatadi, bu dastur o'rtalarida ishtirok etishda strukturaviy zaiflikni ko'rsatadi. Muassasa darajasidagi farqlar beshta sohadan uchtasida statistik jihatdan ahamiyatli. Maqolada ierarxik kompetensiyani shakllantirish modeli, o'quv dasturiga moslashtirilgan aralashuv strategiyalari va TME dasturi sifatini ta'minlash uchun monitoring tizimi taklif qilingan.
| Mualliflar | Elmanov Abbos Begmat o’g’li, Mirzaumidov Asilbek Shuxratjonovich |
|---|---|
| Jurnal | Таълим ва тараққиёт |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Til | O‘zbek |
Ushbu maqolada ingliz tilini o‘qitishda differensial ta’limning o‘rni va uning turli ehtiyojlarga ega bo‘lgan o‘quvchilarga ta’siri tahlil qilinadi. Differensial ta’lim o‘quvchilarning qobiliyati, qiziqishi va o‘rganish…
Mazkur maqolada malakali gandbolchilarga hujum texnikasini o‘rgatishda kinematik ko‘rsatkichlardan foydalanishning ilmiy-uslubiy asoslari yoritilgan. Tadqiqotda harakat tezligi, trayektoriya va vaqt kabi kinematik…
Maqolada texnik sohalarda tahsil olayotgan talabalarning kompetentsiyasini baholash uchun ishlab chiqilgan MKD-S (Muhandislik ta'limida professional kompetentsiya diagnostikasi) vositasining psixometrik validatsiyasi…
Mazkur maqolada talabalarda jismoniy madaniyatni rivojlantirishda gimnastika sport turining pedagogik ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida gimnastika mashqlarining jismoniy sifatlar — kuch, egiluvchanlik, chidamlilik…
Mazkur maqolada raqamli ta’lim muhiti hamda gamifikatsiya texnologiyalarining boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida mehnatsevarlik sifatini shakllantirishdagi pedagogik imkoniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda o‘yin…
Mazkur maqola jismoniy tarbiya va sport bilan shug’ullanuvchilar ovqat ratsiyonlarining kaloriyaliligi va ovqatlanish kaloriyasini nazorat qilib borish uslublarini chuqur o’rganib, ularning ahamiyatli tomonlarini…
Quyidagi maqolada tarbiya fanini o‘qitish jarayonida o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirishning pedagogik asoslari, mazmuni va ahamiyati yoritilgan. Shu bilan birgalikda, ilmiy tafakkurni rivojlantirishda…
Oliy ta’lim muassasalari xotin-qizlar bilan ishlovchi mutaxassislarni tayyorlashda katta ish tajribasiga ega. Ularning moddiy-texnik asosi, malakali pedagog kadrlar kontengenti mahalla tizimini rivojlantirish yo’lida…
Ushbu maqolada Namangan shahri urban hududlarining ekologik jihatdan differensiallashuvi asosida urban ekotoplar klassifikatsiyasi ishlab chiqildi. Klassifikatsiya antropogen transformatsiya darajasi va yashash…
Tadqiqot maqsadi — sport maktablarida 10–12 yoshli bokschilarni seleksiya qilish samaradorligini oshiruvchi 4 haftalik tayyorlov-tahlil bosqichining mazmuni va tashkil etilish modelini ishlab chiqish va amaliy asoslash…