В условиях цифровизации финансовой сферы задача точной и прозрачной оценки кредитных рисковстановится приоритетной для банков и регулирующих органов. В данной работе представлена методика прогно-зирования уровня кредитного риска (высокий/низкий) на основе агрегированных макроэкономических и банков-ских данных Республики Узбекистан. Для построения модели использовались алгоритмы машинного обучения— в частности, логистическая регрессия и градиентный бустинг. Особое внимание уделено интерпретируемостирезультатов с помощью Explainable AI, в частности, проведён SHAP-анализ для определения вклада ключевыхпризнаков. Разработанная модель демонстрирует высокие показатели классификации и может использоватьсякак инструмент предварительного анализа и мониторинга рисков на системном уровне. Она также может служитьосновой для поддержки управленческих решений в сфере макропруденциального регулирования
| Mualliflar | Маликов , Шохрух, Неъматова, Фарангиз, Омонов , Санжар, Гулмуродова , Динора, Камалов , Шухрат |
|---|---|
| Jurnal | Муҳандислик ва Иқтисодиёт |
| Nashriyot | Плеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали |
| ISSN | 3060-463X, 3060-463X |
| Nashr sanasi | 2025-06-01 |
| Jild | 3 |
| Son | 6 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Iqtisodiyot |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
искусственный интеллект, кредитный риск, SHAP-анализ, банковская система, агрегированные данные, логистическая регрессия, градиентный бустинг, ROC-AUC, интерпретируемость модели, Узбекистан
| APA | Маликов , Шохрух, Неъматова, Фарангиз, Омонов , Санжар, Гулмуродова , Динора, & Камалов , Шухрат (2025). Применение искусственного интеллекта в оценке кредитных рисков. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 3(6). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/777 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Маликов , Шохрух va b. Применение искусственного интеллекта в оценке кредитных рисков // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2025. – T. 3, № 6. |
| MLA | Маликов , Шохрух, Неъматова, Фарангиз, Омонов , Санжар, Гулмуродова , Динора, and Камалов , Шухрат. “Применение искусственного интеллекта в оценке кредитных рисков.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 3(6), 2025. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/777 |
| Chicago | Маликов , Шохрух, Неъматова, Фарангиз, Омонов , Санжар, Гулмуродова , Динора, and Камалов , Шухрат. “Применение искусственного интеллекта в оценке кредитных рисков.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 3(6) (2025). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/777 |
| Harvard | Маликов , Шохрух, Неъматова, Фарангиз, Омонов , Санжар, Гулмуродова , Динора, and Камалов , Шухрат (2025) ‘Применение искусственного интеллекта в оценке кредитных рисков’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 3(6). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/777 |
| BibTeX | @article{article2025,
title = {Применение искусственного интеллекта в оценке кредитных рисков},
author = {Маликов , Шохрух and Неъматова, Фарангиз and Омонов , Санжар and Гулмуродова , Динора and Камалов , Шухрат},
journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
year = {2025},
volume = {3},
number = {6},
url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/777}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada O‘zbekiston Respublikasi milliy iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligining o‘rni hamda uni rivojlantirishyo‘lida olib borilayotgan islohotlarning ijtimoiy-iqtisodiy natijalari bayon etilgan. Shuningdek, qishloq…
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi hududlarining soliq salohiyatini oshirish jarayonida mavjudbo‘lgan muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy yechimlar ishlab chiqilgan. Hududiy soliq…
Mazkur maqolada aksiyadorlik jamiyatlarida moliyaviy instrumentlar auditi uchun tavakkalchilikka asoslanganbaholash mezonlarini ishlab chiqish masalasi tadqiq etilgan. Tadqiqotda risk indikatorlari asosida ballik…
Ushbu maqolada korxonalarning nomoddiy aktivlarini baholash, tan olish va hisobga olish amaliyotidagi dolzarbmuammolar yoritilgan. Ayniqsa, rivojlanayotgan iqtisodiyotlarda, xususan O‘zbekiston sharoitida intellektual…
Ushbu maqolada uzoq muddatli aktivlar auditining tashkiliy va uslubiy jihatlarini takomillashtirish masalasiyoritilgan bo‘lib, bu jarayon moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi va aniqligini ta’minlashda muhim o‘rin…
Mazkur maqolada tashqi bozorlarda tovarlarning raqobatbardoshligini oshirishga ta’sir etuvchi asosiy omillar,milliy va xalqaro amaliyot tahlili, keskin raqobat sharoitida mahsulot sifati, raqamli va mijozga…
Ushbu maqolada tijorat banklarining investitsion faoliyatida yuzaga keladigan asosiy risklar, ularning tasnifi,bank faoliyatiga ta’siri hamda zamonaviy boshqaruv yondashuvlari yoritilgan. Xususan, investitsiya…
Ushbu maqolada xorijiy investitsiyalarni jalb qilish jarayonida xalqaro savdo shartnomalarining o‘rni vaahamiyati tizimli ravishda o‘rganiladi. Zamonaviy global iqtisodiyotda mamlakatlararo iqtisodiy hamkorlik va…
Maqolada O‘zbekistonda avtoservis xizmatlarinining o‘ziga xos xususiyatlari, uni rivojlantirishning zaruratiyoritib berilgan. Avtomobil sanoati va avtoservis xizmatlari ko‘rsatish tizimining yaxlitligi milliy avtomobil…
Mazkur maqolada davlat budjeti orqali ijtimoiy sohalar — ta’lim, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy himoya va bandliknirivojlantirishdagi asosiy yo‘nalishlar tahlil qilinadi. Shuningdek, budjet mablag‘larining samarali…
Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Assessing the quality of automated systems is a very difficult task. This article uses a factor graph and a message passing algorithm to evaluate the quality of the output of the automated local work management system…
Marketingning to‘g‘ri tashkil еtilishi davlat iqtisodiyoti va korxonalar samaradorligini oshirishda katta ahamiyatgaеga. Ushbu maqolada marketingning iqtisodiy rivojlanishga ta’siri, uning asosiy strategiyalari va…
The article explores the role of Big Data technologies and analytical tools in environmental monitoring systems. It examines modern approaches to collecting, processing, and interpreting large volumes of ecological…
Ushbu maqolada tarixiy materiallar hamda olib borilgan shaxsiy tadqiqotlarimiz natijasida Janubiy-G‘arbiy O‘zbekistonda, jumladan, Surxondaryo havzasining antropogen landshaftlar shakllanishida g‘orlarning tarixi…
Raqamli iqtisodiyot – raqamli texnologiyalar asosida iqtisodiy jarayonlarni amalga oshirish bo‘lsa, sun’iyintellekt inson faoliyatini avtomatlashtiruvchi texnologiyadir. Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyot va sun’iy…
Daromadlar tizimining yaxshi ishlashi iqtisodiyotning kuchli, barqaror va inklyuziv rivojlanishi uchun zarurshartdir. Biroq, ba’zi rivojlanayotgan mamlakatlarning daromad tizimlari fundamental kamchiliklarga ega. Davlat…
This study examines the association between Internet use and self-rated health and investigates the role of online health information behaviors in this relationship. Using data from the 2021 Chinese General Social…
На материалах, опубликованных по август 2024 года, исследуется достаточность бюджетного покрытия обязательств государственно-частного партнёрства. Предложена совместная проверка объёма, сроков и допустимых источников…
Maqolada O‘zbekiston sport tashkilotlarida sun’iy intellekt (SI) va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruvning iqtisodiy samaradorlik bilan bog‘liqligini o‘rganish uchun rasmiy statistik ma’lumotlar tahlil qilinadi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
В статье исследуется, почему налоговые и тарифные льготы могут не приводить к привлечению инвестиций в дата-центры для искусственного интеллекта (ИИ). На основе теории комплементарности М. Кремера построена…