Mazkur maqolada harbiy xizmatchilar organizmiga ta’sir etuvchi yuqori jismoniy va psixoemotsional yuklamalarning stomatologik kasalliklar rivojlanishidagi patogenetik ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Harbiy xizmat faoliyati doimiy tayyorgarlik, yuqori darajadagi mas’uliyat, ekstremal iqlim sharoitlari, uzoq muddatli jismoniy zo‘riqish hamda surunkali stress bilan tavsiflanadi. Ushbu omillar organizmning neyroendokrin, immunologik va metabolik tizimlarida chuqur funksional o‘zgarishlarni yuzaga keltirib, og‘iz bo‘shlig‘i to‘qimalarining rezistentligini pasaytiradi. Natijada kariyes, gingivit, parodontit, temporomandibulyar bo‘g‘im disfunksiyalari, bruksizm, og‘iz shilliq qavati kasalliklari hamda so‘lak bezlari faoliyati buzilishlari rivojlanish xavfi ortadi. Ilmiy manbalarda keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, harbiy kontingentlarda stomatologik kasalliklar tarqalishi umumiy aholi ko‘rsatkichlariga nisbatan yuqoriroq bo‘lib, bunda stress-induksiyalangan immunosupressiya, oksidlovchi stress, mikrosirkulyatsiya buzilishlari va mineral almashinuvdagi o‘zgarishlar muhim rol o‘ynaydi. Ayniqsa, kortizol sekretsiyasining ortishi natijasida mahalliy immun himoya omillari susayadi va periodontal to‘qimalarda yallig‘lanish jarayonlari kuchayadi. Shu bilan birga, harbiy xizmat davrida ovqatlanish tartibining buzilishi, suvsizlanish, uyqu yetishmovchiligi va gigiyenik tadbirlarning cheklanishi stomatologik patologiyalar rivojlanishini jadallashtiruvchi qo‘shimcha omillar sifatida namoyon bo‘ladi.
| Mualliflar | Sattarov, Islomjon |
|---|---|
| Jurnal | Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали |
| Nashr sanasi | 2026-06-09 |
| Jild | 2 |
| Son | 2 |
| Betlar | 299-307 |
| Til | Ingliz |
harbiy xizmatchilar, stomatologik kasalliklar, psixoemotsional stress, periodontal kasalliklar, kariyes
Tajriba guruhida jigarning eksperimental shikastlanishidan keyin prostata bezida sezilarli morfologik o‘zgarishlar kuzatildi. Ayniqsa 3 oylik kalamushlarda bez atsinuslarining deformatsiyasi, epiteliy qavatining…
Parodont to‘qimalari organizmning murakkab morfofunksional tizimlaridan biri bo‘lib, tishlarning alveolyar suyak ichida mustahkam joylashishini, chaynash bosimining bir maromda taqsimlanishini hamda og‘iz bo‘shlig‘i…
Ushbu maqolada meningokokk infeksiyasi va uning og‘ir shakli bo‘lgan meningokoksemiya kasalligining etiologiyasi, tarqalish yo‘llari, klinik belgilari hamda zamonaviy diagnostika va davolash usullari tahlil qilinadi…
Ushbu tadqiqot chiqindilarni qayta ishlash korxonalari ishchilarining qishki mavsumdagi ovqatlanish ratsionini gigienik jihatdan tahlil qilish va O'zbekiston Respublikasining kunlik ratsional ovqatlanish normativlari…
В статье представлены результаты экспериментальной оценки гипогликемического потенциала фитосбора «Рамоса», включающего расторопшу пятнистую (Silybum marianum), момордику харанцию (Momordica charantia) и сафлор…
Ушбу мақолада юрак-қон томир касалликлари (ЮҚТК) профилактикасида гиполипидемик терапиянинг ўрни ва аҳамияти таҳлил қилинган. Тадқиқотда статинтинлар, эзетимиб ва PCSK9 ингибиторларининг паст зичликдаги липопротеинлар…
Biz tomonidan ishlab chiqilgan shaxsiylashtirilgan terapiyasi surunkali nospesifik infeksiyalarining bilan og'rigan bemorlar uchun kasallikning klinik va immunologik fenotipi va uning og'irligini hisobga olgan holda…
Heart failure is one of the leading causes of morbidity and mortality worldwide and remains a major challenge for modern healthcare systems. The increasing prevalence of cardiovascular diseases, population aging…
Автомобильная травма составляющая около 75-84% всех видов современного транспортного травматизма в настоящее время является ведущей причиной летальности и потери трудоспособности людей наиболее трудоспособного возраста…
Postpartum infections remain a significant cause of maternal morbidity and mortality worldwide despite advances in modern obstetric care. Endometritis, salpingitis, oophoritis, thrombophlebitis, and phlebitis are among…