Jigar disfunktsiyasida markaziy nerv tizimi orqali spermatogenez regulyatsiyasining buzilishi: neyroendokrin va molekulyar mexanizmlar

Choriyev , Abubakir, Abduqodirov , Abdulaziz, Pirnazarova , Sarvinoz

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Jigar disfunktsiyasi erkak reproduktiv salomatligiga faqat periferik metabolik yoki gormonal yo‘llar orqali emas, balki markaziy nerv tizimi, gipotalamo-gipofizar-gonadal o‘q, yallig‘lanish mediatorlari va moyak to‘qimasidagi molekulyar signal yo‘llari o‘rtasidagi murakkab o‘zaro ta’sir orqali ham sezilarli zarar yetkazadi. PubMed, PMC, WHO va yetakchi endokrinologik hamda gepatologik manbalardagi 1976–2025 yillarga oid klinik, eksperimental va sharh turidagi ishlanmalar sintez qilindi. Natijalar jigar-miya o‘qi orqali ammiakning to‘planishi, mikroglial faollashuv, TNF-α, IL-1β va IL-6 kabi sitokinlarning ortishi, kisspeptin/GnRH signalizatsiyasining susayishi, LH va FSH sekretsiyasining nomuvofiqlashuvi, SHBG ortishi, androgenlarning estrogenlarga periferik aylanishi, IGF-1 biofaolligining pasayishi hamda qon-testis bareri yaxlitligining buzilishi spermatogen epiteliy uchun asosiy patogen bo‘g‘inlar ekanini ko‘rsatdi. Klinika darajasida testosteron tanqisligi, jinsiy disfunktsiya, moyak atrofiyasi, kamaygan spermatogenez va peritubulyar fibroz tez-tez uchraydi. Shu bilan birga, ayrim markaziy mexanizmlar bo‘yicha to‘g‘ridan to‘g‘ri insoniy dalillar hanuz cheklangan bo‘lib, mavjud xulosalarning bir qismi konvergent eksperimental va klinik kuzatuvlardan inferensiya sifatida olinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarChoriyev , Abubakir, Abduqodirov , Abdulaziz, Pirnazarova , Sarvinoz
JurnalЖанубий оролбўйи тиббиёт журнали
NashriyotТТА Урганч филиали
ISSN3093-8740, 2012-2021
Nashr sanasi2026-04-13
Jild2
Betlar470-477
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

jigar disfunktsiyasi, spermatogenez, gipotalamo-gipofizar-gonadal o‘q, jigar-miya o‘qi, neyroinflammasiya

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAChoriyev , Abubakir, Abduqodirov , Abdulaziz, & Pirnazarova , Sarvinoz (2026). JIGAR DISFUNKTSIYASIDA MARKAZIY NERV TIZIMI ORQALI SPERMATOGENEZ REGULYATSIYASINING BUZILISHI: NEYROENDOKRIN VA MOLEKULYAR MEXANIZMLAR. Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 470-477. http://journal.urdti.uz/index/article/view/517
GOST (OAK)Choriyev , Abubakir, Abduqodirov , Abdulaziz, Pirnazarova , Sarvinoz JIGAR DISFUNKTSIYASIDA MARKAZIY NERV TIZIMI ORQALI SPERMATOGENEZ REGULYATSIYASINING BUZILISHI: NEYROENDOKRIN VA MOLEKULYAR MEXANIZMLAR // Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали. – 2026. – T. 2. – B. 470-477.
MLAChoriyev , Abubakir, Abduqodirov , Abdulaziz, and Pirnazarova , Sarvinoz. “JIGAR DISFUNKTSIYASIDA MARKAZIY NERV TIZIMI ORQALI SPERMATOGENEZ REGULYATSIYASINING BUZILISHI: NEYROENDOKRIN VA MOLEKULYAR MEXANIZMLAR.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 470-477, 2026. http://journal.urdti.uz/index/article/view/517
ChicagoChoriyev , Abubakir, Abduqodirov , Abdulaziz, and Pirnazarova , Sarvinoz. “JIGAR DISFUNKTSIYASIDA MARKAZIY NERV TIZIMI ORQALI SPERMATOGENEZ REGULYATSIYASINING BUZILISHI: NEYROENDOKRIN VA MOLEKULYAR MEXANIZMLAR.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 470-477 (2026). http://journal.urdti.uz/index/article/view/517
HarvardChoriyev , Abubakir, Abduqodirov , Abdulaziz, and Pirnazarova , Sarvinoz (2026) ‘JIGAR DISFUNKTSIYASIDA MARKAZIY NERV TIZIMI ORQALI SPERMATOGENEZ REGULYATSIYASINING BUZILISHI: NEYROENDOKRIN VA MOLEKULYAR MEXANIZMLAR’, Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2, 470-477. http://journal.urdti.uz/index/article/view/517
BibTeX
@article{choriyevabubakir2026,
  title = {JIGAR DISFUNKTSIYASIDA MARKAZIY NERV TIZIMI ORQALI SPERMATOGENEZ REGULYATSIYASINING BUZILISHI: NEYROENDOKRIN VA MOLEKULYAR MEXANIZMLAR},
  author = {Choriyev , Abubakir and Abduqodirov , Abdulaziz and Pirnazarova , Sarvinoz},
  journal = {Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  volume = {2},
  pages = {470-477},
  url = {http://journal.urdti.uz/index/article/view/517}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari