Mazkur maqolada prenatal stress omillarining bosh miyaning asosiy komissural strukturasi hisoblangan qadoqsimon tananing (corpus callosum) postnatal ontogenez davomida yuzaga keladigan morfologik va morfometrik o‘zgarishlariga ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqot uchun tajriba hayvonlari sifatida kalamushlar tanlanib, ularning homilador urg‘ochilari maxsus stress holatlari (immobilizatsiya, shovqin va yorug‘lik o‘zgarishlari)ga duchor qilingan. Natijada yuzaga kelgan prenatal stress omillarining avlodlarida qadoqsimon tananing postnatal rivojlanish dinamikasiga ta’siri turli yosh bosqichlarida (1-, 7-, 14-, 21- va 30-kunlarda) morfologik va morfometrik usullar orqali tahlil qilindi.Olingan natijalar prenatal stress qadoqsimon tana rivojlanishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatdi. Xususan, bu strukturada miya yarimsharlari orasidagi nerv tolalari miqdorining kamayishi, aksonlarning ingichkalashuvi, mielin qavatining noyetukligi va neyroglial hujayralarning giperaktivligi bilan ifodalangan o‘zgarishlar aniqlangan. Morfometrik ko‘rsatkichlarda esa qadoqsimon tananing qalinligi, uzunligi va transversal kesimidagi yuzasi stressga uchragan guruhlarda nazorat guruhiga nisbatan ancha kichik bo‘lgan. Ushbu o‘zgarishlar markaziy asab tizimining funksional integratsiyasiga va kognitiv faoliyatlarga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.Mazkur tadqiqot prenatal davrdagi stressning miyaning muhim strukturaviy birliklaridan biri bo‘lgan qadoqsimon tanaga rivojlanish bosqichlarida qanday ta’sir qilishini aniqlashga qaratilgan bo‘lib, perinatal stressning neyroanatomik oqibatlarini tushunishda muhim ilmiy asos vazifasini bajaradi. Tadqiqot natijalari stress bilan bog‘liq neyro-rivojlanish buzilishlari, ayniqsa autizm spektri va diqqat yetishmovchiligi sindromlari kabi holatlarning kelib chiqish mexanizmlarini chuqurroq anglash uchun asos bo‘la oladi.
| Mualliflar | Polvonov, G‘ayrat, Adilbekova, Dilorom, Nazarova, Malohat |
|---|---|
| Jurnal | Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали |
| Nashr sanasi | 2026-02-02 |
| Jild | 1 |
| Son | 3 |
| Betlar | 132-138 |
| Til | Ingliz |
prenatal stress, oq kalamushlar, bosh miya qadoqsimon tanasi, postnatal ontogenez
Trombotik mikroangiopatiyalar (TMA) homiladorlikning og‘ir asorati bo‘lib, uning asosida homila holatining buzilishiga olib keluvchi yo‘ldosh yetishmovchiligi yotadi. Dopplerometrik tekshiruv «ona-yo‘ldosh-homila»…
Xorazm viloyatida qalqonsimon bez kasalliklari va ularning aholi salomatligiga ta’siri jiddiy masala hisoblanadi. Viloyatda kasalliklarning oldini olish va davolash bo‘yicha chora-tadbirlar olib borilayotgan bo‘lsa-da…
Kasallik rivojlanishining prognostik belgilarini aniqlash bilan OIV infektsiyasining klinik bosqichiga, virus yuki darajasiga va CD4+ limfotsitlar soniga qarab, ichak mikrobiotasining taksonomik tarkibi va funktsional…
Pediatric ophthalmology remains one of the most important issues in modern medicine, as vision impairment at an early age can affect a child's cognitive development and social adaptation. According to the World Health…
Arterial gipertenziya (AG) va 2-tip qandli diabet (QD2) yurak-qon tomir kasalliklarining rivojlanishini keskin kuchaytiruvchi asosiy xavf omillari hisoblanadi. Ayniqsa, ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlari…
Холестатические синдромы занимают особое место в структуре заболеваний гепатобилиарной системы, являясь как самостоятельными нозологиями (первичный билиарный холангит, первичный склерозирующий холангит), так и…
Ўпканинг сурункали обструктив касаллиги (ЎСОК) дунё бўйича кенг тарқалган бўлиб, 6–26% ҳолларда учрайди. Ўлим сабабларида юрак-қон томир ва ўсмалардан кейин учинчи ўринда туради. Коморбидлик беморларнинг қайта…
Clinical phenotypes and mortality rates of alcoholic liver cirrhosis in patients with previous COVID-19 infection. This study investigated the clinical phenotypes and mortality outcomes in patients with alcoholic liver…
In the context of industrialization and intensive development of the transport network in large industrial cities, there is a steady increase in air pollution, especially in areas adjacent to major transport routes…
Ушбу мақолада COVID-19 пандемия даврида COVID-19 ўтказган оналардан туғилган чақалоқларда ўпканинг захарланиши оқибатида ўпка тўқимасидан биопсия ва аутопсияда текшируви натижалар ўрганилган. Шунингдек, соғлом ва касал…