Maqolada O‘zbekiston o‘rmon biotsenozlarida Lepidoptera turkumiga mansub fitofag hasharotlarning bioekologik xususiyatlari, populyatsiyasi, tropik aloqalari va daraxt turlari bo‘yicha dominantlik darajasi tahlil qilingan. Ilmiy kuzatishlar natijasida o‘rmon biotsenozida 19 ta fitofag turi aniqlanib, ulardan 10 tasi yuqori dominant populyatsiyalarni tashkil etishi qayd etilgan. Lepidoptera vakillarining ontogenezi, ya’ni to‘liq metamorfoz asosida rivojlanishi va lichinka bosqichida fitofaglik xususiyati biotsenozdagi o‘simliklarga ko‘rsatayotgan ta’siri nuqtai nazaridan baholandi. Tadqiqot davomida biotsenozda fitofag hasharotlar populyatsiyasini tabiiy ravishda regulyatsiya qiluvchi 24 turdagi entomofag organizmlar mavjudligi aniqlanib, ularning biotsenotik muvozanatni saqlashdagi ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, o‘rmon biotsenozida daraxt tanasida oziqlanib asosiy rivojlanish bosqichlarini o‘taydigan (endobiont turlar) bioekologiyasi, hayot sikli, generatsiya davomiyligi va populyatsion dinamikasi o‘rganilgan. Olingan natijalar o‘rmon va agrobiotsenozlar o‘rtasidagi ekologik aloqalar, fitofaglarning migratsiyasi va adaptatsiya mexanizmlarini ochib beradi. Tadqiqot natijalari o‘rmon biotsenozlarining barqarorligini ta’minlash, bioxilmaxillikni saqlash va fitofag hasharotlarni tabiiy boshqariluv mehanizimi nazariy tizimini ishlab chiqishda muhim ilmiy ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Sulaymonov Botir |
|---|---|
| Jurnal | Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) |
| Nashr sanasi | 2026-04-01 |
| Son | 2 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.63241/akhvvol117y2026iss2m1 |
DOI: 10.63241/akhvvol117y2026iss2m1 · Maqolaning asl sahifasi
Mazkur tadqiqotda Toshkent viloyati Bo‘stonliq tumani Xo‘jakent hududidagi tog‘ oldi lalmi to‘q tusli bo‘z tuproqlarda suv eroziyasi jarayonlari baholandi. Tadqiqot GAT texnologiyalari, masofadan zondlash ma’lumotlari…
Ushbu maqolada Trixogramma (Trichogrammatidae) turlarining bioekologiyasi, hayot sikli, xususiyatlari va O’zbekiston sharoitida biologik kurash vositasi sifatida qo’llanilishi tahlil qilindi. Maqolada Trixogramma…
Mazkur maqolada muhofaza etiladigan hududlar uchun yer tuzish loyihalarini ishlab chiqishning ahamiyati hamda ularning ekologik barqarorlikni ta’minlashdagi o‘rni yoritilgan. Xususan, yer tuzish jarayonining hududiy…
Maqolada ananaviy va ixtiro qilingan oziqalarda ko‘paytirilgan mum kuyasining (Galleria mellonella) sifat ko‘rsatkichlarini aniqlash bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotlar yoritilgan. Ixtiro qilingan oziqada ko‘paytirilgan…
Яйловларнинг деградацияга учраши бугунги кунда кўплаб қурғоқчил ва ярим қурғоқчил ҳудудларда муҳим экологик ва иқтисодий муаммолардан бири ҳисобланади. Яйловларнинг ҳаддан ташқари фойдаланилиши, иқлим ўзгариши, тупроқ…
Maqolada mualliflar tomonidan yaratilgan yangi BIO-ZEOL biomineral o'g'itining makkajo'xori ko'chatlarining o'sishi va rivojlanishining biometrik ko'rsatkichlariga ta'siri bo'yicha tadqiqot ma'lumotlari keltirilgan…
Ushbu maqolada tuproq degradatsiyasi tushunchasi, uning asosiy shakllari va sabablari keng yoritilgan. Tuproqning fizik, kimyoviy va biologik degradatsiyasi qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishiga va ekologik muvozanatga…
Maqolada TERIA-S bakterial o'g'itlari, zeolit mineral o'g'itlari va BIO-ZEOL biozeolit biomineral o'g'itlarining Amaranthus albus L. o'simlik urug'larining unib chiqishiga, ko'chatlarning o'sishi va rivojlanishiga…
Mazkur maqolada degradatsiyaga uchragan yaylov ekotizimlarini tiklashda mahalliy va iqlimlashtirilgan cho‘l ozuqabop o‘simliklari urug‘chiligini rivojlantirishning ahamiyati o‘rganilgan. Tadqiqot doirasida cho‘l…
Mazkur maqolada Momordica charantia L. dorivor oʻsimligining bioekologik xususiyatlari hamda turli ekologik sharoitlarda biologik faol moddalarning toʻplanish qonuniyatlari oʻrganildi. Tadqiqot obyekti sifatida…
Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar