O‘rmon biotsenozida lepidoptera turkumi bioekologiyasi, tropik tarqalishi

Sulaymonov Botir

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada O‘zbekiston o‘rmon biotsenozlarida Lepidoptera turkumiga mansub fitofag hasharotlarning bioekologik xususiyatlari, populyatsiyasi, tropik aloqalari va daraxt turlari bo‘yicha dominantlik darajasi tahlil qilingan. Ilmiy kuzatishlar natijasida o‘rmon biotsenozida 19 ta fitofag turi aniqlanib, ulardan 10 tasi yuqori dominant populyatsiyalarni tashkil etishi qayd etilgan. Lepidoptera vakillarining ontogenezi, ya’ni to‘liq metamorfoz asosida rivojlanishi va lichinka bosqichida fitofaglik xususiyati biotsenozdagi o‘simliklarga ko‘rsatayotgan ta’siri nuqtai nazaridan baholandi. Tadqiqot davomida biotsenozda fitofag hasharotlar populyatsiyasini tabiiy ravishda regulyatsiya qiluvchi 24 turdagi entomofag organizmlar mavjudligi aniqlanib, ularning biotsenotik muvozanatni saqlashdagi ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, o‘rmon biotsenozida daraxt tanasida oziqlanib asosiy rivojlanish bosqichlarini o‘taydigan (endobiont turlar) bioekologiyasi, hayot sikli, generatsiya davomiyligi va populyatsion dinamikasi o‘rganilgan. Olingan natijalar o‘rmon va agrobiotsenozlar o‘rtasidagi ekologik aloqalar, fitofaglarning migratsiyasi va adaptatsiya mexanizmlarini ochib beradi. Tadqiqot natijalari o‘rmon biotsenozlarining barqarorligini ta’minlash, bioxilmaxillikni saqlash va fitofag hasharotlarni tabiiy boshqariluv mehanizimi nazariy tizimini ishlab chiqishda muhim ilmiy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSulaymonov Botir
JurnalAgro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)
Nashriyot«Ўзагрокимёҳимоя» АЖ
ISSN2181-8150
Nashr sanasi2026-04-01
Son2
TilO‘zbek
Ilmiy sohaQishloq xo‘jaligi
DOI10.63241/akhvvol117y2026iss2m1
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.63241/akhvvol117y2026iss2m1 · Maqolaning asl sahifasi

Ilmiy soha

Qishloq xo‘jaligi

Iqtibos keltirish

APASulaymonov Botir (2026). O‘RMON BIOTSENOZIDA LEPIDOPTERA TURKUMI BIOEKOLOGIYASI, TROPIK TARQALISHI. Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (2). https://doi.org/10.63241/akhvvol117y2026iss2m1
GOST (OAK)Sulaymonov Botir O‘RMON BIOTSENOZIDA LEPIDOPTERA TURKUMI BIOEKOLOGIYASI, TROPIK TARQALISHI // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini). – 2026. – № 2. – DOI: 10.63241/akhvvol117y2026iss2m1.
MLASulaymonov Botir. “O‘RMON BIOTSENOZIDA LEPIDOPTERA TURKUMI BIOEKOLOGIYASI, TROPIK TARQALISHI.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (2), 2026. https://doi.org/10.63241/akhvvol117y2026iss2m1
ChicagoSulaymonov Botir. “O‘RMON BIOTSENOZIDA LEPIDOPTERA TURKUMI BIOEKOLOGIYASI, TROPIK TARQALISHI.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (2) (2026). https://doi.org/10.63241/akhvvol117y2026iss2m1
HarvardSulaymonov Botir (2026) ‘O‘RMON BIOTSENOZIDA LEPIDOPTERA TURKUMI BIOEKOLOGIYASI, TROPIK TARQALISHI’, Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (2). https://doi.org/10.63241/akhvvol117y2026iss2m1
BibTeX
@article{sulaymonovbotir2026,
  title = {O‘RMON BIOTSENOZIDA LEPIDOPTERA TURKUMI BIOEKOLOGIYASI, TROPIK TARQALISHI},
  author = {Sulaymonov Botir},
  journal = {Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)},
  year = {2026},
  number = {2},
  doi = {10.63241/akhvvol117y2026iss2m1},
  url = {https://doi.org/10.63241/akhvvol117y2026iss2m1}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) jurnalidan boshqa maqolalar

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Sulaymonov Botir — boshqa maqolalari

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi boshqa maqolalar

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi OAK jurnallari