Maqolada Buxoro viloyati sug‘oriladigan o‘tloqi allyuvial tuproqlari sharoitida siderat ekinlardan foydalanishning tuproq unumdorligini biologik usulda tiklash hamda meliorativ holatini yaxshilashdagi agroekologik samaradorligi bo‘yicha zamonaviy ilmiy qarashlar tizimli tahlil qilingan. Sug‘oriladigan agroekotizimlarda degradatsiya jarayonlarining kuchayishi, gumus balansining salbiylashuvi, biologik faollikning susayishi va ikkilamchi sho‘rlanishning ortib borishi sharoitida biologik melioratsiya texnologiyalarining ilmiy-amaliy ahamiyati asoslab berilgan. Mahalliy va xorijiy tadqiqotlar natijalari asosida siderat ekinlarning tuproqning agrofizik, agrokimyoviy, mikrobiologik va ekologik ko‘rsatkichlariga ta’siri kompleks baholangan. Siderat ekinlarning biologik azot fiksatsiyasi hisobiga oziqa elementlari balansini yaxshilashi, organik modda va gumus miqdorini oshirishi, tuproq agregatini barqarorlashtirishi hamda suv-havo rejimini optimallashtirishi ilmiy jihatdan umumlashtirilgan. Shuningdek, siderat ekinlarning ildiz tizimi tuproqning zich qatlamlarini yumshatishi, tuproqning suv o‘tkazuvchanlik xususiyatlarini yaxshilashi va sho‘r qatlamlarning yuvilishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan. Tahlillar natijasida arid hududlar, jumladan Buxoro viloyati sharoitida siderat ekinlardan foydalanish ekologik barqaror, resurs tejamkor va biologik yo‘naltirilgan dehqonchilik tizimini shakllantirishning muhim omillaridan biri ekanligi asoslandi.
| Mualliflar | Atayeva Zamira, Rajabova Gulxayo, Muhammadova Madinabonu |
|---|---|
| Jurnal | Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Son | 4 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.63241/akhvvol119y2026iss4m113 |
DOI: 10.63241/akhvvol119y2026iss4m113 · Maqolaning asl sahifasi
Maqolada madaniy o‘simliklar qoldiqlaridan noan’anaviy o‘g‘itlar tayyorlash, noan’anaviy o‘g‘itlarning avzalliklari va ularni sug‘oriladigan tuproqlar gumusining miqdoriga ta’siri bo’yicha ma’lumotlar keltirilgan.
Maqolada Surxon-Sherobod vohasida tarqalgan taqir-o‘tloqi tuproqlarning umumiy fizikaviy xossalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar bayon qilingan. Shuningdek tuproqlarning solishtirma, hajm og‘irligi va umumiy g‘ovakligini…
Ushbu maqolada issiqxona sharoitida sug‘oriladigan o‘tloqi allyuvial tuproqlarda azotning nitrat (N-NO₃) va ammoniy (N-NH₄⁺) shakllarining vegetatsiya davomida o‘zgarish qonuniyatlari o‘rganildi. Tadqiqotlar uch yillik…
Ushbu maqolada Farg’ona viloyati Dang’ara tumanidagi eskidan sug’oriladigan qishloq xo’jaligi yer maydoni tuproqlarini o’rganishning asosiy natijalari hamda o’rganilayotgan tuproqlarning xossalari va ularni sifat…
Ushbu maqolada sho‘rlangan tuproqlarning galofit (Portulaca oleracea L.) o‘simligi tarkibidagi makro-mikroelementlariga, biomassa to‘plashi, hosildorligi, ildiz qatlamining rivojlanishi, tuz to‘plashi hamda o‘simlik va…
Tadqiqotda Konimex tumani sug’oriladigan qishloq xo’jaligi yer maydoni tuproqlarining ozuqa moddalari bilan ta’minlanganlik darajasi o’rganilgan. Tadqiqot natijalari hudud turoqlarining ozuqa moddalari bilan…
Tuproqlarning sho‘rlanishi qurg‘oqchil va yarim qurg‘oqchil hududlarda qishloq xo‘jaligi unumdorligini cheklovchi muhim ekologik va agroiqtisodiy omillardan biridir. Maqolada sho‘rlangan tuproqlarni tiklashda galofit…
Tadqiqotda Mingbuloq tumani Xorazm massivi hududidagi sug’oriladigan qishloq xo’jaligi yer maydonlarida tuproq sho’rlanish darajasi va uning shakllanish omillari kompleks baholandi. Tadqiqot natijalari hududda…
Maqolada 2005–2024 yillar davomida Sirdaryo daryosi havzasidagi sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holati dinamikasi suv resurslari tanqisligi va suvni tejovchi sug‘orish texnologiyalarini joriy etish sharoitida…
Mazkur maqolada Zarafshon daryosi quyi oqimida joylashgan Qorako‘l vohasi sug‘oriladigan tuproqlarining morfologik xususiyatlari va ularning mikrobiologik faollik bilan o‘zaro bog‘liqligi o‘rganilgan. Tadqiqotlar dala…
Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar