Buxoro Viloyati sug‘oriladigan o‘tloqi allyuvial tuproqlarda siderat ekinlardan foydalanishning agroekologik va biologik meliorativ samaradorligi: nazariy asoslar va zamonaviy yondashuvlar

Atayeva Zamira, Rajabova Gulxayo, Muhammadova Madinabonu

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada Buxoro viloyati sug‘oriladigan o‘tloqi allyuvial tuproqlari sharoitida siderat ekinlardan foydalanishning tuproq unumdorligini biologik usulda tiklash hamda meliorativ holatini yaxshilashdagi agroekologik samaradorligi bo‘yicha zamonaviy ilmiy qarashlar tizimli tahlil qilingan. Sug‘oriladigan agroekotizimlarda degradatsiya jarayonlarining kuchayishi, gumus balansining salbiylashuvi, biologik faollikning susayishi va ikkilamchi sho‘rlanishning ortib borishi sharoitida biologik melioratsiya texnologiyalarining ilmiy-amaliy ahamiyati asoslab berilgan. Mahalliy va xorijiy tadqiqotlar natijalari asosida siderat ekinlarning tuproqning agrofizik, agrokimyoviy, mikrobiologik va ekologik ko‘rsatkichlariga ta’siri kompleks baholangan. Siderat ekinlarning biologik azot fiksatsiyasi hisobiga oziqa elementlari balansini yaxshilashi, organik modda va gumus miqdorini oshirishi, tuproq agregatini barqarorlashtirishi hamda suv-havo rejimini optimallashtirishi ilmiy jihatdan umumlashtirilgan. Shuningdek, siderat ekinlarning ildiz tizimi tuproqning zich qatlamlarini yumshatishi, tuproqning suv o‘tkazuvchanlik xususiyatlarini yaxshilashi va sho‘r qatlamlarning yuvilishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan. Tahlillar natijasida arid hududlar, jumladan Buxoro viloyati sharoitida siderat ekinlardan foydalanish ekologik barqaror, resurs tejamkor va biologik yo‘naltirilgan dehqonchilik tizimini shakllantirishning muhim omillaridan biri ekanligi asoslandi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAtayeva Zamira, Rajabova Gulxayo, Muhammadova Madinabonu
JurnalAgro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)
Nashriyot«Ўзагрокимёҳимоя» АЖ
ISSN2181-8150
Nashr sanasi2026-06-01
Son4
TilO‘zbek
Ilmiy sohaQishloq xo‘jaligi
DOI10.63241/akhvvol119y2026iss4m113
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAAtayeva Zamira, Rajabova Gulxayo, & Muhammadova Madinabonu (2026). BUXORO VILOYATI SUG‘ORILADIGAN O‘TLOQI ALLYUVIAL TUPROQLARDA SIDERAT EKINLARDAN FOYDALANISHNING AGROEKOLOGIK VA BIOLOGIK MELIORATIV SAMARADORLIGI: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR. Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4). https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m113
GOST (OAK)Atayeva Zamira, Rajabova Gulxayo, Muhammadova Madinabonu BUXORO VILOYATI SUG‘ORILADIGAN O‘TLOQI ALLYUVIAL TUPROQLARDA SIDERAT EKINLARDAN FOYDALANISHNING AGROEKOLOGIK VA BIOLOGIK MELIORATIV SAMARADORLIGI: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini). – 2026. – № 4. – DOI: 10.63241/akhvvol119y2026iss4m113.
MLAAtayeva Zamira, Rajabova Gulxayo, and Muhammadova Madinabonu. “BUXORO VILOYATI SUG‘ORILADIGAN O‘TLOQI ALLYUVIAL TUPROQLARDA SIDERAT EKINLARDAN FOYDALANISHNING AGROEKOLOGIK VA BIOLOGIK MELIORATIV SAMARADORLIGI: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4), 2026. https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m113
ChicagoAtayeva Zamira, Rajabova Gulxayo, and Muhammadova Madinabonu. “BUXORO VILOYATI SUG‘ORILADIGAN O‘TLOQI ALLYUVIAL TUPROQLARDA SIDERAT EKINLARDAN FOYDALANISHNING AGROEKOLOGIK VA BIOLOGIK MELIORATIV SAMARADORLIGI: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4) (2026). https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m113
HarvardAtayeva Zamira, Rajabova Gulxayo, and Muhammadova Madinabonu (2026) ‘BUXORO VILOYATI SUG‘ORILADIGAN O‘TLOQI ALLYUVIAL TUPROQLARDA SIDERAT EKINLARDAN FOYDALANISHNING AGROEKOLOGIK VA BIOLOGIK MELIORATIV SAMARADORLIGI: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR’, Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4). https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m113
BibTeX
@article{atayevazamira2026,
  title = {BUXORO VILOYATI SUG‘ORILADIGAN O‘TLOQI ALLYUVIAL TUPROQLARDA SIDERAT EKINLARDAN FOYDALANISHNING AGROEKOLOGIK VA BIOLOGIK MELIORATIV SAMARADORLIGI: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR},
  author = {Atayeva Zamira and Rajabova Gulxayo and Muhammadova Madinabonu},
  journal = {Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)},
  year = {2026},
  number = {4},
  doi = {10.63241/akhvvol119y2026iss4m113},
  url = {https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m113}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) jurnalidan boshqa maqolalar

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi boshqa maqolalar

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi OAK jurnallari