Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligini rivojlantirish, kartoshka yetishtirish samaradorligini oshirish hamda kartoshka ekinlariga jiddiy zarar yetkazuvchi Kolorado qo‘ng‘iziga qarshi kurashish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda Kolorado qo‘ng‘izining morfologik tuzilishi, biologik xususiyatlari va kartoshka o‘simligiga yetkazadigan zarari bo‘yicha ilmiy ma’lumotlar tahlil qilingan. Shuningdek, mazkur zararkunandaga qarshi ekologik xavfsiz va innovatsion usullardan biri sifatida ultratovush tebranishlaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Ilmiy manbalar asosida ultratovushning biologik obyektlarga ta’sir mexanizmlari, hasharotlarning fiziologik holati va xattiharakatlariga ko‘rsatadigan ehtimoliy ta’siri hamda laboratoriya sharoitida olingan tajriba natijalari umumlashtirilgan. Ultratovush inson eshitish diapazonidan yuqori bo‘lgan, odatda 20 kHz dan yuqori chastotali tovush to‘lqinlari sifatida tavsiflanadi. Maqolada ultratovush tebranishlarining Kolorado qo‘ng‘izi tomonidan sezilishi mumkinligi hamda ularning hasharot organizmida turli biologik o‘zgarishlarni yuzaga keltirishi ehtimoli asoslab berilgan. Ultratovush to‘lqinlari biologik tizimlarda, xususan, hujayra membranasi, nerv tizimi va ichki organlar faoliyatiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ushbu ta’sir natijasida hasharotlarning harakatlanish faolligi, oziqlanishi va o‘simlikka zarar yetkazish xususiyati buzilishi ehtimoli mavjud. Shu jihatdan ultratovush tebranishlaridan foydalanish Kolorado qo‘ng‘iziga qarshi kurashishda kimyoviy vositalarga nisbatan ekologik xavfsiz, energiya tejamkor va istiqbolli elektrofizik usullardan biri sifatida baholanadi.
| Mualliflar | Abdikarimov Abdiraxim, Bayzakov Taxir |
|---|---|
| Jurnal | Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) |
| Nashr sanasi | 2026-06-22 |
| Son | 5 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.63241/akhvvol120y2026iss5m10 |
DOI: 10.63241/akhvvol120y2026iss5m10 · Maqolaning asl sahifasi
Maqolada poliz qo‘ng‘izining tarqalishi va zarari boʻyicha fikr yuritilgan, Surxondaryo viloyati sharoitida poliz ekinlari zararkunandasi bo‘lgan poliz qo‘ng‘izi viloyatning janubiy tumanlarida keng tarqalgan boʻlib yoz…
Ushbu maqolada iqlim o‘zgarishining gilos bog‘larida zararkunandalar ko‘payishiga ta’siri yoritilgan. Harorat oshishi, qurg‘oqchilik va qishning iliqlashuvi natijasida o‘rgimchak kana, qalqondorlar hamda boshqa…
Ushbu maqolada eksportbop gilos bog‘larida uchraydigan asosiy zararkunandalar va ularga qarshi kurashning an’anaviy hamda innovatsion usullari tahlil qilinadi. Kimyoviy pestitsidlarning samaradorligi bilan bir qatorda…
Mazkur maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasi iqlim sharoitida g‘o‘za ekinlarida uchraydigan asosiy so‘ruvchi zararkunandalar populyatsiyasining ortishi g‘o‘za o‘simligining o‘sishi va rivojlanishiga salbiy ta’sir…
Ushbu tadqiqotda Bt asosidagi g‘o‘za ekinlarining turli zararkunandalarga uzoq muddatli ta’siri tahlil qilingan. Bt g‘o‘za Helicoverpa armigeraga qarshi yuqori samaradorlik ko‘rsatib, insektitsidlar qo‘llanilishini…
Ushbu maqolada Sirdaryo viloyati Xovos tumani agroiqlim sharoitida texnik kannabis (Cannabis sativa L.) agrobiotsenozida uchraydigan asosiy kemiruvchi zararkunanda — Helicoverpa armigera Hübner ning rivojlanish…
Tadqiqotda nok bog‘larida zararkunandalar populyatsiyasining vertikal yaruslar bo‘yicha taqsimlanishi o‘rganildi. Olingan natijalarga ko‘ra, 2025-yilda yuqori yarusda 50,1 birlik, o‘rta yarusda 35,8 birlik, pastki…
Maqolada pomidorda tripslarga qarshi kurashishda «Allchungkill s.k.» preparatining (ta’sir etuvchi modda: emamektin benzoat) dala sinovlari natijalari keltirilgan. Tadqiqotlar Sabzavotchilik, poliz ekinlari va…
Qishloq xoʻjаligi mаhsulotlаriga zаrаri yuqori boʻlgаn kuzgi tunlam (Agrotis segetum) zararkunandasining gʻoʻza, qand lavlagi, kungaboqar, makkajoʻxori va boshqa oʻsimliklarni zararlaydigan xavfli zararkunandaning…
Ushbu maqolada shirin qalampir (Capsicum annuum) agrobiotsenozida uchraydigan shiralar (Aphididae)ning bioekologik xususiyatlari, rivojlanish dinamikasi va o‘simlikka yetkazadigan zarari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida…
Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar