INTENSIV PISTA BOG‘LARIDA GALL HOSIL QILUVCHI SHIRALARGA QARSHI CHRYSOPERLA CARNEA ENTOMOFAGINI QO‘LLASH SAMARADORLIGI

Maxmatmurodov Alisher O‘lmasovich, Madiyev Abduqodir Jumanazarovich, Xudoyqulov Samandar Abdunazar o‘g‘li

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur tadqiqotda ilk bor Samarqand va Jizzax viloyatlaridagi intensiv pista bog‘lari sharoitida gall hosil qiluvchi Forda formicaria va Forda hirsuta shiralariga qarshi oltinko‘z (Chrysoperla carnea Stephens) entomofagining turli entomofag-shira nisbatlaridagi biologik samaradorligi baholandi. Tadqiqotning maqsadi C. carnea ni integratsiyalashgan himoya tizimida qo‘llashning eng maqbul entomofag-shira nisbatini aniqlashdan iborat bo‘ldi. Tadqiqotlar 2025 yilda Samarqand viloyati Nurobod tumanidagi «Tog‘ malikasi» hamda Jizzax viloyati G‘allaorol tumanidagi «O‘zbekiston marvaridi» navli intensiv pista bog‘larida o‘tkazildi. Entomofag tuxumlari 1:5, 1:10, 1:15 va 1:20 entomofag-shira nisbatlarida qo‘llanilib, shiralar populyatsiyasining o‘zgarishi 5, 7, 14 va 21-kunlarda baholandi. Tadqiqot natijalari C. carnea qo‘llanilgan barcha variantlarda shiralar populyatsiyasi nazoratga nisbatan sezilarli darajada cheklanganligini ko‘rsatdi. Eng yuqori biologik samaradorlik entomofag-shira nisbati 1:5 bo‘lgan variantda kuzatilib, Samarqand viloyatida 84,5%, Jizzax viloyatida esa 87,3% ni tashkil etdi. Entomofag-shira nisbati oshishi bilan biologik samaradorlikning bosqichma-bosqich pasayishi aniqlandi. Tadqiqot natijalari gall hosil qiluvchi shiralarga qarshi Chrysoperla carnea tuxumlarini shiralar populyatsiyasi ommaviy rivojlanishidan oldin, entomofag-shira nisbati 1:5 bo‘lgan holda qo‘llash intensiv pista bog‘larida integratsiyalashgan himoya tizimining samarali biologik usuli ekanligini ko‘rsatdi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMaxmatmurodov Alisher O‘lmasovich, Madiyev Abduqodir Jumanazarovich, Xudoyqulov Samandar Abdunazar o‘g‘li
JurnalAgro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)
Nashr sanasi2026-08-07
Son6
TilO‘zbek
DOI10.63241/agro-1778

Kalit so‘zlar

Pistacia vera, Forda formicaria, Forda hirsuta, Chrysoperla carnea, gall hosil qiluvchi shiralar, biologik kurash, entomofag, biologik samaradorlik., Pistacia vera, Forda formicaria, Forda hirsuta, Chrysoperla carnea, gall-forming aphids, biological control, entomophage, biological efficacy., Pistacia vera, Forda formicaria, Forda hirsuta, Chrysoperla carnea, галлообразующие тли, биологическая борьба, энтомофаг, биологическая эффективность.

Ilmiy soha

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) jurnalidan boshqa maqolalar

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar