Maqolada respublikamiz hududida yetishtirilayotgan o`rik bog‘larida Sciaphobus squalidus Gyllni tarqalishi, zarari hamda ushbu zararkunandaga qarshi kurashda kimyoviy preparatlarning biologik samaradorligi bo‘yicha olib borilgan tajriba natijalari keltirilgan. Kalit so‘zlar: o`rik, zararkunanda, Sciaphobus s. Gyll, rivojlanishi, tarqalishi, zarari, preparat, biologik samaradorlik. Мевали ва манзарали дарахтлар пўстлоғи орасида, тўкилган барглар остида ва мумиёланган ширалар ичида ғумбакланиш фазасида қишлайди. Бир кеча-кундузги ҳарорат ўртача 14-16° С бўлса дастлабки лизифлебуслар учиб чиқиши аниқланди. Урғочиси учиб чиққандан сўнг қўшимча озиқланмасдан ту- хум қўя бошлайди. Бу эса амалда ундан фойдаланишда катта ёрдам беради. L. Fabarum арренотокия ходисаси кузатилади чунки оталанмаган тухумдан эркак ва уруғланган тухумдан эса урғочи ҳашаротлар кўпайиб, ривожланади. Урғочиси картошка битига ўртача 80, полиз битига 70 тагача етказиб тухум қўйиб зарар етказади. Хулоса. Аниқланган ўсимлик шираларини систематик таҳлилларига кўра улар 4 турдаги паразит энтомофаглар эканлиги маълум бўлди. Улар Aphidius ervi Hal, Dysiphlebus confusus, Ephedrus plagiator Nees, Lysiphlebus fabarum Marsch,турлари эканлиги аниқланди. АДАБИЁТЛАР: 1. Давлетшина А.Г. К фауне тлей рода Aphidiidae Бостанлыкской лесной дачи // В кн.: Вредители сельскохозяйственных культур Узбекистана и их энтомофаги. – Ташкент: Фан, 1970. -С.150-161. 2. Кимсанбаев Х.Х., Рустамов А.А., Жураева Н.Б. Сабзавот агробиоценозида сўрувчи зараркунандаларнинг энто- мофаг тур таркиби аниқлаш. ва уларни учраш даражаси. “Аграр сохани барқарор ривожлантиришда фан, таълим ва ишлаб чиқариш интегратцияси” II-илмий амалий конференцияси МАТЕРИАЛЛАР ТЎПЛАМИ 21 май 2018 йил –Б 184-186. 3. Невский В..П. Тли хлопчатника Узбекистана // –Тр. Узб. фил. АН СССР. –Ташкент, 1942. Т.12., №3.- С.1-50. 4. Сулаймонов Б.А., Кимсанбаев Х.Х., Анорбаев А.Р., Жумаев Р.А., Рустамов А.А.. Сабзавот экинлари зараркунанда- лари биоэкологияси ва улар миқдорини бошқариш. Ўқув қўлланма “Иқтисод молия”, 2018.-68-75 б. 5. Сулаймонов Б.А., Кимсанбаев Х.Х., Анорбаев А.Р., Жумаев Р.А., Рустамов А.А.. Собиров С.К., Болқибоев Ш.Ш. Сабза- вот агробиоценозида фитофаг турлари ва улар миқдорини бошқариш. Ўқув қўлланма “Ўзбекистон” НМИУ, 2018. -62-89 б. 6. Сулаймонов Б.А. Қишлоқ хўжалик зараркунандаларига қарши энтомофагларни кўпайтириш ва қўллаш. Тафсиянома “Zamin nashr” нашрёти, 2018. 38-51 б. 7. У.Д.Ортиқов. Иссиқхона сабзавот экинлари зараркунандалари ва уларга қарши биологик кураш усуллари. Асперант, докторант ва тадқиқотчиларнинг риспублика илмий амалий анжумани. Тошкент-2007 .1қ –Б 177-179. 8. Х.Х.Кимсанбоев, Б.А.Сулаймонов, Р.А.Жумаев., А.А.Рустамов., А.Р. Анорбаев, О.А.Сулаймонов. Ўсимликларни биологик ҳимоя қилиш (ўқув қулланма) // - Т: «O’zbekiston» НМИУ,2015. 192 б 9. Танский В.И. Принципы разработки и использования экономических порогов вредоносности в защите растений. Научные основы защиты растений. -Москва.: Колос, 1984.-С.11-89. 10. Рустамов А.А.. Ўсимлик битлари зараркунандаларини сонини бошқаришда Lysiphlebus fabarum энтомофагини роли. Ўзбекистон аграр фани хабарномаси 4(74) 2018. 53-56 –б. 11. Яхонтов В.В. Анализ морфологических особенностей популяции тлей, как метод краткосрочных прогнозов их численности // Общ. биол., -1956. -Т.17, -№5.- С.377-385. 12. Byrne F.J., Toscano N.C. Evaluation of peracid activated organophosphates in studies of insecticide resistance conferred by insensitive acetylcholinesterases. J. Econ. Entomol. 2002, No 95, pp. 425–429. 13. De Bach P., Fleschner C.A., Dietrick E.J. A biological check method for evaluating the effectiveness of entomophagous insects. J. Econ. Entomol., 1951, No 44, pp. 763–766. 4.5-расм. Lysiphlebus fabarum Marsch паразит энтомо- фагининг имагоси. (Биомарказ 2020-2021йй)
| Mualliflar | A.XOLLIYEV, SH.ESANBOYEV, A.NURJOBOV |
|---|---|
| Jurnal | Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) |
| Nashriyot | «Ўзагрокимёҳимоя» АЖ |
| ISSN | 2181-8150 |
| Nashr sanasi | 2026-04-07 |
| Son | 101 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Qishloq xo‘jaligi |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
| APA | A.XOLLIYEV, SH.ESANBOYEV, & A.NURJOBOV (2026). O`rik bog`larida sciaphobus squalidus gyll ga qarshi kurash choralari. Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (101). https://agrokarantin.uz/articles/2130/ |
|---|---|
| GOST (OAK) | A.XOLLIYEV, SH.ESANBOYEV, A.NURJOBOV O`rik bog`larida sciaphobus squalidus gyll ga qarshi kurash choralari // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini). – 2026. – № 101. |
| MLA | A.XOLLIYEV, SH.ESANBOYEV, and A.NURJOBOV. “O`rik bog`larida sciaphobus squalidus gyll ga qarshi kurash choralari.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (101), 2026. https://agrokarantin.uz/articles/2130/ |
| Chicago | A.XOLLIYEV, SH.ESANBOYEV, and A.NURJOBOV. “O`rik bog`larida sciaphobus squalidus gyll ga qarshi kurash choralari.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (101) (2026). https://agrokarantin.uz/articles/2130/ |
| Harvard | A.XOLLIYEV, SH.ESANBOYEV, and A.NURJOBOV (2026) ‘O`rik bog`larida sciaphobus squalidus gyll ga qarshi kurash choralari’, Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (101). https://agrokarantin.uz/articles/2130/ |
| BibTeX | @article{axolliyev2026,
title = {O`rik bog`larida sciaphobus squalidus gyll ga qarshi kurash choralari},
author = {A.XOLLIYEV and SH.ESANBOYEV and A.NURJOBOV},
journal = {Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)},
year = {2026},
number = {101},
url = {https://agrokarantin.uz/articles/2130/}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
The analysis of experiences results carried out on the both revealing damage of aphids and fight against ones using lacewing entomophage has been presented. It has been shown that this entomophage is the good way in…
In this article is written that, last years caterpillars bring serious damage to the intensive fruit gardens in our republic.Nowadays, in Uzbekistan spreading, damages, morphology and fighting with eastern caterpillars…
The article provides information on the spreading of aphids in types of stone fruits of the agrobiocenosis of Karakalpakstan, spreading area, developmental bioecology, identification of criteria for harm and conducting…
Maqolada 2021 yil davomida olib borilgan ilmiy tadqiqot natijalari yoritilgan. Unga ko`ra, Tomatdosh ekinlar agrobiosenizida uchraydigan Lepidoptera turkumi vakillarning asosiy 5 ta turlari xisobga olingan. Tomatdosh…
Have been studied and scientifically justified in the course of scientific research. Systematic analysis of a parasitic entomophage from the species Lysiphlebus fabarum Marsch against aphids in the agrobiocenosis of…
Ushbu maqolada anor mevaxо‘ri bioekologiyasi xamda parazit entomofag turlarini laboratoriya sharoitida tajribalar olib borildi. Anor mevaxо‘ri hasharotlarning kapalaklar (Lepidoptera) turkumiga, parvonalar (Pyralidae)…
В статье представлены результаты проведенных исследований по изучению агрохимических и химических свойств типичных сероземов и луговых почв, распространенных в условиях Ташкентской области. Согласно результатам…
Мақолада шолининг пирикуляриоз касаллигини Қорақалпоғистон Республикасида географик тарқалиши баён этилган. Ўтказилган тажрибалар асосида мазкур касаллик Амударё туманида кўп учраганлиги аниқланган. Маълумотлар жадвал…
When growing varieties of winter soft wheat on the irrigated lands of Uzbekistan, it is especially important to timely apply mineral fertilizers in order to achieve proper adherence to the feeding regime.
Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Bug’doy (Triticum aestivum L.) global oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda muhim rol o’ynaydi. Boshoqli ekinlarning kemiruvchi zararkunandalaridan biri Lema melanopus L Respublikamizda keyingi yillarda keng maydonlarga…
В статье рассматриваются критерии проектирования системы аксиологически ориентированных методических заданий в обучении родному языку. Цель исследования заключается в определении принципов разработки заданий…
This article analyzes the scientific, pedagogical, and methodological foundations for the effective integration of national upbringing factors with modern global competencies in the context of continuous education…
Maqolada paxta xomashyosini yirik iflosliklardan tozalash jarayonida arrali baraban va kolosnikli panjara o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirni takomillashtirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Mavjud tozalagichlarda qo‘llaniladigan…
Maqolada paxta xomashyosini yirik va mayda iflosliklardan tozalash samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlar tizimlashtirilib, konstruktiv va texnologik omillarning o‘zaro ta’siri qiyosiy tahlil qilindi…
The paper analyzes grate constructions used in cotton cleaners for removing large impurities. The aim is to systematize the advantages and limitations of stationary round, triangular and trapezoidal grate bars and to…
Mazkur maqolada moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHXS) talablari asosida tashqi segmentar hisobotni shakllantirish metodikasi tadqiq etilgan. Tashqi segmentar hisobotning investorlar, kreditorlar va boshqa…