| Mualliflar | Туфлиев Нодирбек Хушвактович,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д.,, Ахмеджанов Шерзод Шухратович,, Тошкент давлат аграр университети докторанти,, Илҳом Умурзаков,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси,, Асатов Ислом Акбарович,, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли,, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ,, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара, 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси, |
|---|---|
| Jurnal | Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) |
| Nashr sanasi | 2026-04-07 |
| Son | 4 |
| Til | Rus |
Марокаш чигирткаси, Италия чигирткаси, тухум кўзача, кимёвий препарат, яйлов, эфемер, ўсимликлар, қишлоқ хўжалик экинлари, қарши кураш., Аннотация. В статье представлены материалы о распространение, вредности, особенности развитие и, рекомендации о мерах борьбы со стадными и не стадными вредными саранчовыми., Annotation. The article presents materials on the distribution, harmfulness, features of development and recommendations, for measures to control gregarious and non-gregarious harmful locusts., САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН, ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ, РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ, КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ, УЎТ: 632.7.727.934, Туфлиев Нодирбек Хушвактович, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д., Ахмеджанов Шерзод Шухратович, Тошкент давлат аграр университети докторанти, Илҳом Умурзаков, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси, Асатов Ислом Акбарович, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, тури аниқланган бўлиб, уларнинг 6-8 тури яйлов ва қишлоқ, хўжалик экинларига зарар келтирадиган турлар ҳисобланади, [4, 76-б.], [2, 336-б.], [3, 40-43-б.]., Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, барча ҳудудларида учраб, уларнинг зарарли турларини, тарқалишини ва ривожланиш хусусиятларини мунтазам, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, катта бўлиши тайин., Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, марокаш чигирткасининг бошқа ҳудудларга нисбатан 15-, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, кўзачалардан чиққан марокаш чигирткасининг ёш личика, лари дастлаб оқ-сарғиш рангда бўлиб, орадан 1, 5-2 соат, ўтиб қўнғир-қора тусга кириб секин-аста ёш майсалар билан, озиқланишга киришар экан., Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, ҳудудлари асосан денгиз сатҳидан 250-800 метр баланд, ликлардаги мавсумий эфемер ўсимликлар ўсадиган қир-, адирлик, яйловларга тўғри келар экан., Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ҳудудида бу турдаги чигирткаларга қарши мунтазам ҳар йили, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 3-4 йил назоратсиз қолдирилса, тўда ҳосил қилувчи шаклга, ўтиб, айниқса қишлоқ хўжалик экинларига жиддий хавф, етказиши мумкин., 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, тарқалиб, уларнинг апрел ойининг биринчи ўн кунлигида ва, май ойининг иккинчи ўн кунликларида тухум кўзачалардан, чиқиши кузатилди., Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара, ёни ва биринчи ёш оқ-сарғиш рангли личинкалари., 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси
We have set ourselves the main goal of spreading all pests affecting potatoes and their spoilage, as well as developing measures to combat them. We have begun to analyze the bioecology of the potato moth, which is…
В данной статье представлены распространение, вредоность и видовой состав растительных тлей, щитовок, яблоневых червей и паутинных клещей из числа вредителей, встречающихся при возделывании плодовых деревьев, и их…
The article highlights the species of desert plants adapted to growing in arid, highly saline sands of the Aral Sea bottom of Uzbekistan. The data obtained during the study of the influence of various biological…
Cotton is the basis of agriculture, and a certain part of the crop is damaged by many pests.In particular, rodent species of insects appear in agrobiocyonoses from the moment of sowing seeds and damage the crop. If…
this article will talk about the distribution of casans distributed in the fields of early ripe melon varieties in the central regions, and the extent and types of their occurrence are clearly laned. In the main fungi…
Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar