Самарқанд Вилояти ҳудудларида учрайдиган чигирткалар, зарарли турларининг ривожланиши, тарқалиши, уларга Қарши кураш усул ва воситалари

Туфлиев Нодирбек Хушвактович,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д.,, Ахмеджанов Шерзод Шухратович,, Тошкент давлат аграр университети докторанти,, Илҳом Умурзаков,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси,, Асатов Ислом Акбарович,, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли,, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ,, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­, 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси,

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) · 2026-yil

Maqola ma’lumotlari
MualliflarТуфлиев Нодирбек Хушвактович,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д.,, Ахмеджанов Шерзод Шухратович,, Тошкент давлат аграр университети докторанти,, Илҳом Умурзаков,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси,, Асатов Ислом Акбарович,, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли,, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ,, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­, 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси,
JurnalAgro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)
Nashriyot«Ўзагрокимёҳимоя» АЖ
ISSN2181-8150
Nashr sanasi2026-04-07
Son4
TilO‘zbek
Ilmiy sohaQishloq xo‘jaligi
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Марокаш чигирткаси, Италия чигирткаси, тухум кўзача, кимёвий препарат, яйлов, эфемер, ўсимликлар, қишлоқ хўжалик экинлари, қарши кураш., Аннотация. В статье представлены материалы о распространение, вредности, особенности развитие и, рекомендации о мерах борьбы со стадными и не стадными вредными саранчовыми., Annotation. The article presents materials on the distribution, harmfulness, features of development and recommendations, for measures to control gregarious and non-gregarious harmful locusts., САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН, ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ, РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ, КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ, УЎТ: 632.7.727.934, Туфлиев Нодирбек Хушвактович, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д., Ахмеджанов Шерзод Шухратович, Тошкент давлат аграр университети докторанти, Илҳом Умурзаков, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси, Асатов Ислом Акбарович, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, тури аниқланган бўлиб, уларнинг 6-8 тури яйлов ва қишлоқ, хўжалик экинларига зарар келтирадиган турлар ҳисобланади, [4, 76-б.], [2, 336-б.], [3, 40-43-б.]., Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, барча ҳудудларида учраб, уларнинг зарарли турларини, тарқалишини ва ривожланиш хусусиятларини мунтазам, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, катта бўлиши тайин., Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, марокаш чигирткасининг бошқа ҳудудларга нисбатан 15-, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, кўзачалардан чиққан марокаш чигирткасининг ёш личика­, лари дастлаб оқ-сарғиш рангда бўлиб, орадан 1, 5-2 соат, ўтиб қўнғир-қора тусга кириб секин-аста ёш майсалар билан, озиқланишга киришар экан., Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, ҳудудлари асосан денгиз сатҳидан 250-800 метр баланд­, ликлардаги мавсумий эфемер ўсимликлар ўсадиган қир-, адирлик, яйловларга тўғри келар экан., Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ҳудудида бу турдаги чигирткаларга қарши мунтазам ҳар йили, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 3-4 йил назоратсиз қолдирилса, тўда ҳосил қилувчи шаклга, ўтиб, айниқса қишлоқ хўжалик экинларига жиддий хавф, етказиши мумкин., 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, тарқалиб, уларнинг апрел ойининг биринчи ўн кунлигида ва, май ойининг иккинчи ўн кунликларида тухум кўзачалардан, чиқиши кузатилди., Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­, ёни ва биринчи ёш оқ-сарғиш рангли личинкалари., 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси

Ilmiy soha

Qishloq xo‘jaligi

Iqtibos keltirish

APAТуфлиев Нодирбек Хушвактович,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д.,, Ахмеджанов Шерзод Шухратович,, Тошкент давлат аграр университети докторанти,, Илҳом Умурзаков,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси,, Асатов Ислом Акбарович,, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли,, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ,, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­, & 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси, (2026). САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ. Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4). https://agrokarantin.uz/articles/2170/
GOST (OAK)Туфлиев Нодирбек Хушвактович, va b. САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini). – 2026. – № 4.
MLAТуфлиев Нодирбек Хушвактович,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д.,, Ахмеджанов Шерзод Шухратович,, Тошкент давлат аграр университети докторанти,, Илҳом Умурзаков,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси,, Асатов Ислом Акбарович,, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли,, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ,, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­, and 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси,. “САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4), 2026. https://agrokarantin.uz/articles/2170/
ChicagoТуфлиев Нодирбек Хушвактович,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д.,, Ахмеджанов Шерзод Шухратович,, Тошкент давлат аграр университети докторанти,, Илҳом Умурзаков,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси,, Асатов Ислом Акбарович,, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли,, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ,, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­, and 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси,. “САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4) (2026). https://agrokarantin.uz/articles/2170/
HarvardТуфлиев Нодирбек Хушвактович,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д.,, Ахмеджанов Шерзод Шухратович,, Тошкент давлат аграр университети докторанти,, Илҳом Умурзаков,, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси,, Асатов Ислом Акбарович,, Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли,, Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари., Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ, Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли, ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори, Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп, тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ,, Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик., Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш, чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган, бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод, туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”, “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­, затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­, рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ, туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида, эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида, 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум, Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган, Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия, чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus, turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган, шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят, ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар, 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой, туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­, манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­, хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида, Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши, 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­, and 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси, (2026) ‘САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ’, Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4). https://agrokarantin.uz/articles/2170/
BibTeX
@article{article2026,
  title = {САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ},
  author = {Туфлиев Нодирбек Хушвактович, and Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д., and Ахмеджанов Шерзод Шухратович, and Тошкент давлат аграр университети докторанти, and Илҳом Умурзаков, and Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси, and Асатов Ислом Акбарович, and Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли, and Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари. and Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ and Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли and ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори and Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп and тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ, and Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик. and Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш and чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган and бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод and туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған” and “Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­ and затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­ and рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ and туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси and тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида and эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида and 25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум and Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган and Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия and чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus and turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган and шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят and ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар and 2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой and туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­ and манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­ and хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида and Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши and 1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­ and 2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси,},
  journal = {Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)},
  year = {2026},
  number = {4},
  url = {https://agrokarantin.uz/articles/2170/}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) jurnalidan boshqa maqolalar

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi boshqa maqolalar

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi OAK jurnallari