Nodira badiiy tafakkurini shakllanishida Qo‘qon adabiy muhitining o‘rni

Eshonqulova, Surayyo

FarDU ilmiy xabarlari · 2023-yil

Annotatsiya

Tadqiqotning maqsadi sohibi devon, zullisonayn shoira Mohlaroyim – Nodiraning ijodiy laboratoriyasini o‘rganish va shaxsiyati masalasiga bo‘lgan munosabatni davr kesimida baholash, shoira badiiy tafakkurini shakllanishida adabiy muhitning o‘rnini aniqlashdan iborat.

Shoira badiiy tafakkurini shakllanishida Qo‘qon adabiy muhitining o‘rni masalasi alohida tarixiy-qiyosiy metod asosida kompleks tahlil etildi, germenevtik usuldan foydalanilgan holda maxsus tadqiqot doirasiga tortildi.

Tadqiqot natijasi sifatida Nodiraning badiiyat olamini shakllantirgan quyidagi omillarni qayd etish mumkin: a) Turmush o‘rtog‘i Umarxonning sa’y-harakatlari; b) Jahon otin Uvaysiy saboqlari; v) Nodira rahnamoligida ijod qilgan shoiru-shoiralarning o‘zaro adabiy aloqadorligi.

Quyidagi xulosalarga kelindi: Birinchidan, XVIII asr I-yarmida Qo‘qon xonligi tasarrufida shakllangan Qo‘qon adabiy muhiti Amir Umarxon davriga kelib taraqqiyot cho‘qqisiga ko‘tarilgan. Davr shoirasi – Nodiraning zarofatli shoira sifatida kamolga yetishishida adabiy muhit muhim o‘rin tutgan. Xususan, Nodira badiiy tafakkurini shakllanishida uning turmush o‘rtog‘i Umarxonning sa’y-harakatlari, Jahon otin Uvaysiy saboqlari ta’siri ostida takomil topgan bo‘lsa, shoira Nodira rahnamoligida ijod qilgan shoiru-shoiralarning adabiy aloqadorligi muhim o‘rin tutgan; Ikkinchidan, umr yo‘ldoshining vafotidan so‘ng Nodirayi davron Farg‘ona mulkini obod qildi. U adabiy muhit rivojiga hissa qo‘shib, XIX asr birinchi yarmi o‘zbek adabiyotida ustozlik va homiylik darajasiga ko‘tarila olgan yirik siymo sifatida o‘z izini qoldirdi; Uchinchidan, Nodira lirikasi o‘z zamiriga muhabbat, sadoqat, insonparvarlik, adolat, iymon-e’tiqod g‘oyalarini zargarona singdira olgan. Shoira o‘zining lirik asarlari orqali ezgulik, hayotda yaxshi nom va ezgu ish qoldirish g‘oyalarini tarannum etganligi bilan ahamiyatli. Uning lirikasi xalq qalbida jo‘shqinlik tuyg‘usini uyg‘otadi. Ushbu holat shoirani Qo‘qon adabiy muhitiga munosib voris ekanligini isbotlaydi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarEshonqulova, Surayyo
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2023-10-24
Jild29
Son2
Betlar93-93
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Nodira, devon, badiiy tafakkur, Qo‘qon adabiy muhiti, Umarxon, Uvaysiy, an’anaviylik, vorislik., Nadira, divan, artistic thinking, literary environment of Kokand, Umarkhan, Uvaysi, traditionalism, continuity.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAEshonqulova, Surayyo (2023). NODIRA BADIIY TAFAKKURINI SHAKLLANISHIDA QO‘QON ADABIY MUHITINING O‘RNI. FarDU ilmiy xabarlari, 29(2), 93-93. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93
GOST (OAK)Eshonqulova, Surayyo NODIRA BADIIY TAFAKKURINI SHAKLLANISHIDA QO‘QON ADABIY MUHITINING O‘RNI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2023. – T. 29, № 2. – B. 93-93. – DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93.
MLAEshonqulova, Surayyo. “NODIRA BADIIY TAFAKKURINI SHAKLLANISHIDA QO‘QON ADABIY MUHITINING O‘RNI.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(2), 93-93, 2023. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93
ChicagoEshonqulova, Surayyo. “NODIRA BADIIY TAFAKKURINI SHAKLLANISHIDA QO‘QON ADABIY MUHITINING O‘RNI.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(2), 93-93 (2023). https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93
HarvardEshonqulova, Surayyo (2023) ‘NODIRA BADIIY TAFAKKURINI SHAKLLANISHIDA QO‘QON ADABIY MUHITINING O‘RNI’, FarDU ilmiy xabarlari, 29(2), 93-93. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93
BibTeX
@article{eshonqulovasurayyo2023,
  title = {NODIRA BADIIY TAFAKKURINI SHAKLLANISHIDA QO‘QON ADABIY MUHITINING O‘RNI},
  author = {Eshonqulova, Surayyo},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2023},
  volume = {29},
  number = {2},
  pages = {93-93},
  doi = {10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93},
  url = {https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2023-yil arxivi

Eshonqulova, Surayyo — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari