<p><em>Tadqiqotning maqsadi </em><em>sohibi devon, zullisonayn shoira Mohlaroyim – Nodiraning ijodiy laboratoriya</em><em>si</em><em>ni o‘rganish va shaxsiyati masalasiga bo‘lgan munosabatni davr kesimida baholash</em><em>, shoira</em> <em>badiiy tafakkurini shakllanishida adabiy muhit</em><em>ning</em><em> o‘rnini aniqlash</em><em>dan iborat</em><em>.</em></p> <p><em>Shoira badiiy tafakkurini shakllanishida Qo‘qon adabiy muhitining o‘rni masalasi alohida tarixiy-qiyosiy metod asosida kompleks tahlil etildi, germenevtik usuldan foydalanilgan holda maxsus tadqiqot doirasiga tortildi. </em></p> <p><em>Tadqiqot natijasi sifatida Nodiraning </em><em>badiiyat olamini shakllantirgan quyidagi omillarni qayd etish mumkin: a) Turmush o‘rtog‘i Umarxonning sa’y-harakatlari; b) Jahon otin Uvaysiy saboqlari; v) Nodira rahnamoligida ijod qilgan shoiru-shoiralarning o‘zaro adabiy aloqadorligi. </em></p> <p><em>Quyidagi xulosalarga kelindi: <strong>Birinchidan,</strong> </em><em>XVIII asr I-yarmida Qo‘qon xonligi tasarrufida shakllangan Qo‘qon adabiy muhiti Amir Umarxon davriga kelib taraqqiyot cho‘qqisiga ko‘tarilgan. Davr shoirasi – Nodiraning zarofatli shoira sifatida kamolga yetishishida adabiy muhit muhim o‘rin tutgan. Xususan, Nodira badiiy tafakkurini shakllanishida uning turmush o‘rtog‘i Umarxonning sa’y-harakatlari, Jahon otin Uvaysiy saboqlari ta’siri ostida takomil topgan bo‘lsa, shoira Nodira rahnamoligida ijod qilgan shoiru-shoiralarning adabiy aloqadorligi muhim o‘rin tutgan; <strong>Ikkinchidan, </strong>umr yo‘ldoshining vafotidan so‘ng Nodirayi davron Farg‘ona mulkini obod qildi. U adabiy muhit rivojiga hissa qo‘shib, XIX asr birinchi yarmi o‘zbek adabiyotida ustozlik va homiylik darajasiga ko‘tarila olgan yirik siymo sifatida o‘z izini qoldirdi; <strong>Uchinchidan,</strong> Nodira lirikasi o‘z zamiriga muhabbat, sadoqat, insonparvarlik, adolat, iymon-e’tiqod g‘oyalarini zargarona singdira olgan. Shoira o‘zining lirik asarlari orqali ezgulik, hayotda yaxshi nom va ezgu ish qoldirish g‘oyalarini tarannum etganligi bilan ahamiyatli. Uning lirikasi xalq qalbida jo‘shqinlik tuyg‘usini uyg‘otadi. Ushbu holat shoirani Qo‘qon adabiy muhitiga munosib voris ekanligini isbotlaydi. </em></p>
| Mualliflar | Eshonqulova, Surayyo |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2023-10-24 |
| Jild | 29 |
| Son | 2 |
| Betlar | 458-467 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93 |
DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss2/a93 · Maqolaning asl sahifasi
Nodira, devon, badiiy tafakkur, Qo‘qon adabiy muhiti, Umarxon, Uvaysiy, an’anaviylik, vorislik., Nadira, divan, artistic thinking, literary environment of Kokand, Umarkhan, Uvaysi, traditionalism, continuity.
Ushbu maqolada o‘zbek milliy latifalari va so‘z o‘yinlarining uslubiy-pragmatik xususiyatlari va o‘ziga xosligi haqida so‘z boradi. So‘z o‘yinlarining, jumladan latifalarning paydo bo‘lish tarixiga nazar…
Til murakkab psixologik jarayon bo‘lib, uni tafakkur yoki idrokdan alohida baholash va rivojlantirish mumkin emas. Butun dunyo o‘qituvchilari va psixologlari hikoya qilish (storytelling) uslubiga katta qiziqish…
Maqolada morfologik va leksik-semantik xususiyatlariga ko‘ra sodir bo‘ladigan bo‘linish rus va o‘zbek tillaridagi paronimlarning tasnifi haqida so‘z boradi. O‘rganilayotgan tillardagi paronimlarning fonologik va so‘z…
Hozirgi zamonaviy tilshunoslikda aforizmni frazema, matn va turg'un ibora sifatida o‘rganishga tobora ko‘proq e'tibor berilmoqda. Shu munosabat bilan, aforizmning nutq turlari hamda ularga aloqador sohalarda aforistik…
Tilshunoslikning zamonaviy yoʻnalishi sifatida lingvokulturologiyaning asosiy diqqat eʼtibori madaniy kodlarni oʻrganishga qaratiladi. Madaniy kodlar – ma’lum bir xalqning milliy-madaniy qiyofasini oshishda kalit…
Fargʻona shahar umumiy oʻrta taʼlim maktablari yuqori sinf oʻquvchilarining jismoniy, tibbiy-biologik, psixologik tayyorgarliklarini maxsus matematik–statistik usullar yordamida pedagogik va ilmiy tahlil natijalari…
Ushbu maqolada oʻzbek tilidagi soʻzlar nomemasining oʻrganilish usullari va ahamiyati haqida fikrlar berilgan. Har bir milliy, xususan, oʻzbek tili soʻzlari ifodalovchi (nomema)larining tuzilish xususiyatlarini…
Manbalardan maʼlumki, oʻzbek toʻqson ikki urugʻdan tashkil topgan. Jumladan, qurama elatining tarkibiga yapaloq, samarchuq, koʻchartoʻp, boytoʻp, qalmoqtoʻp, qatagʻon, jagʻalboyli, suvti, oytamgʻali, beshtamgʻali…
Ushbu maqola ingliz tilida modal soʻzlarning qoʻllanilishi masalalariga bagʻishlangan boʻlib, asosan, modal soʻzlarni ifodalovchi vositalarning vazifalarini bajara olish imkoniyatiga ega boʻlgan soʻzlarni qamrab olgan…
Ushbu maqolaning maqsadi stilistik vositalarning turlari va ularning sheʼr taʼsir kuchini oshirishdagi oʻrnini yoritib berishdan iborat. Stilistik vositalarning sheʼriy matnlarda qoʻllanilishi hamda ularga misollar…