<p><em>Ilk Uyg‘onish davrining qomusiy olimi, antik yunon falsafasini qaytadan jonlantirgan, yangi falsafiy nazariya va xulosalar bilan boyitgan, Sharq musulmon falsafasini yaratgan daho Abu Nasr Forobiydir. Forobiy qadimgi yunon madaniyati manbalarini Arastu, Aflotun, Ptolemey kabi faylasuflarning ijod mahsullari yordamida o‘rgandi. Shuningdek, u ko‘chmanchi qabilalardan So‘g‘d, Xuroson, Sosoniylar davlati, Kushon davlati xalqlarining madaniyatini o‘rgandi. Mutafakkir o‘z davrida mantiqan tugallangan yetuk falsafiy tafakkurni yaratdi. Uning negiziga inson va uning yaratuvchilik faoliyatini qo‘ydi. Inson Alloh tomonidan yaratilgan barcha jonzotlarning gultojisi, sababi bo‘lib, uning xatti-harakati boshqa mavjudotlarga ato etilmagan sifatda – aqlda deb ko‘rsatdi. Mutafakkirning ilmiy, falsafiy va ma’naviy-axloqiy qarashlarining aqliy faoliyati masalasi insonning baxt-saodatga erishuvi nuqtai-nazari bilan bog‘liq tarzda muhokama qilinadi. Abu Nasr Forobiy ta’limotida yoritilgan qarashlarni o‘rganish, tahlil qilish va hayotga tatbiq etishning ahamiyati yangilanayotgan O‘zbekiston jamiyatini barpo etishning asosiy maqsadi va barkamol shaxsni tarbiyalash jarayoni sifatida ilmiy asoslangan. Mazkur maqola aqliy bilishning Abu Nasr Forobiy falsafasida ifodalanishi haqida bayon qiladi. Biz unda faylasufning aql to‘g‘risidagi nazariy tahlillarining panteistik jihatlarini ko‘rishimiz mumkin.</em></p>
| Mualliflar | Faxriddin, Yuldashev |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2023-07-05 |
| Jild | 29 |
| Son | 2 |
| Betlar | 283-286 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a208 |
DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss1/a208 · Maqolaning asl sahifasi
aqliy bilish, panteizm, aql darajalari, bilish nazariyasi, in’ikos, aqliy quvvat, amaliy aql, nazariy aql, cognition, pantheism, levels of intelligence, theory of cognition, perception, mental strength, practical intelligence, theoretical intelligence
Maqolada soʻnggi oʻn yilliklarda ilmiy adabiyotlar va kiberxujum tarmoqlari kompyuter aloqasini, kiberxujumda ijtimoiy nazoratni, ularning imkoniyatlari va chegaralarini tartibga solish zarurligi muhokama muhokama…
Mazkur maqolada inson va tabiat munosabatlari tizimida ekologik taʼlimni rivojlantirishning ijtimoiy ahamiyati tadqiq etilgan. Shuningdek, ekologik taʼlimni yuksaltirish asosida ekologik ongli faoliyatni…
Maqolada virtuallik g‘oyalari ijtimoiy fanlarda qo‘llashning o‘ziga xos xususiyatlari bayon yetilgan. Shuningdek, borliqni tadqiq qilishda virtuallik va uning imkoniyatlari atroflicha muhokama qilingan. Zamonaviy fanda…
Ushbu maqolada mamlakatimizda yoshlarning demokratik islohotlarga aksiologik munosabatini rivojlantirishning nazariy metodologik asoslari, qadriyatlarni olimlar tomonidan o‘rganilishi va muammolari tahlil etilgan…
Ushbu maqolada taniqli fransuz olimi, esseyisti, iqtisodchisi, professori, Fransiya Respublikasi Prezidenti F.Mitterandning sobiq maslahatchisi, YeTTB sobiq raisi Jak Attali geoiqtisodiy konsepsiyasining empirik tahlili…
Ushbu maqolada Ya’qubi Charxiyning “Risola dar manoqib va aqoid” asari asosida naqshbandiya faoliyatining ijtimoiy – siyosiy masalalari tahlil qilingan bo‘lib, risola o‘zbek tilida birinchi marta tarjima va falsafiy…
Mazkur maqolada Yangi Oʻzbekistonning korrupsiyadan xoli mamlakatga aylantirish jarayonida maʼnaviy – maʼrifiy islohotlarning ahamiyati, dolzarbligi va taʼsirchanligi haqida soʻz boradi. Shuningdek, korrupsiyaga qarshi…
Maqolada oliy taʼlim tizimini yana-da rivojlantirishning dolzarb masalalari rivojlanishning yangi bosqichi nuqtai nazaridan muhokama qilinadi. Muallif, mamlakatning innovatsion rivojlanishi nuqtai nazaridan oliy…
Mazkur maqolada jamiyatimizning yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasini amalga oshirish davrida xotin-qizlar tadbirkorlik tafakkurining mazmun-mohiyati, o‘ziga xos xususiyatlari va takomillashuvi ilmiy-nazariy…
Ushbu maqolada modernizatsiya tushunchasining mohiyati, unga nisbatan shakllangan yondashuvlarni oʻrganishni maqsad qildik. Unda jamiyat siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy sohalarini modernizatsiyalash jarayonining…