Ma’lumki, to‘g‘on ko‘llarni o‘rganish, ular barqarorligini ta’minlash va xavfini kamaytirish maqsadida maxsus monitoringni tashkil etish, ilmiy asoslangan chora-tadbirlarni ishlab chiqish, turli sabablar ta’sirida to‘g‘onning buzilishi natijasida hosil bo‘ladigan sel toshqinlarining oldini olishga, ularning ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy zararini kamaytirishga imkon beradi. Bunda dastlab to‘g‘onli ko‘llarning kelib chiqish qonuniyatlarini, ya’ni genezisini o‘rganish muhim masalalardan biridir. Shu maqsadda, mazkur maqolada to‘g‘onli ko‘llarning paydo bo‘lish sharoiti hamda genezisi masalalari ustuvor tarzda o‘rganilgan. Belgilangan maqsadni amalga oshirishda maqolada gidrometeorologik tahlil, gidrologik va gidrogeologik hisoblashlar, geografik o‘xshashlik usullaridan foydalanildi.
Ko‘p hollarda o‘rta va baland tog‘ mintaqalarida kechadigan tabiiy geografik jarayonlar natijasida daryo vodiylari turli hajmdagi surilma, ko‘chki, ko‘chki-qulama jinslari bilan to‘silib, tabiiy to‘g‘onlarni hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Bu to‘g‘onlar paydo bo‘lish sharoitiga ko‘ra qulama-tektonik, muzlik, morena, ko‘chki-qulash hamda qor ko‘chki ko‘llarining kelib chiqishiga sabab bo‘ladi va bunday ko‘llarni umumlashma nom bilan “to‘g‘onli ko‘llar” deb ataymiz.
To‘g‘onli ko‘llarning kelib chiqishi ularning shakl va o‘lchamlari hamda suv hajmiga ko‘ra bir-biridan keskin farqlanishiga sabab bo‘ladi. Shunday ekan, to‘g‘onli ko‘llarni tadqiq etishda ularning genetik xususiyatlarini e’tiborga olish muhim ahamiyat kasb etadi.
| Mualliflar | Pirnazarov, Ravshan |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2023-11-28 |
| Jild | 29 |
| Son | 4 |
| Betlar | 93-93 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93 · Maqolaning asl sahifasi
tog‘ ko‘llari, to‘g‘onli ko‘llar, ko‘l kosasi, ko‘llarning morfologiyasi, ko‘llarning morfometriyasi, ko‘llarning genetik tasnifi, tektonik ko‘llar, gravitatsion ko‘llar, glyatsiogen ko‘llar, morena ko‘llari., mountain lake, dammed lakes, lake basin, morphology of lakes, morphometry of lakes, genetic classification of lakes, tectonic lakes, gravitational lakes, glaciogenic lakes, moraine lakes.
| APA | Pirnazarov, Ravshan (2023). TO‘G‘ONLI KO‘LLAR VA ULARNING GENEZISI HAQIDA. FarDU ilmiy xabarlari, 29(4), 93-93. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Pirnazarov, Ravshan TO‘G‘ONLI KO‘LLAR VA ULARNING GENEZISI HAQIDA // FarDU ilmiy xabarlari. – 2023. – T. 29, № 4. – B. 93-93. – DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93. |
| MLA | Pirnazarov, Ravshan. “TO‘G‘ONLI KO‘LLAR VA ULARNING GENEZISI HAQIDA.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(4), 93-93, 2023. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93 |
| Chicago | Pirnazarov, Ravshan. “TO‘G‘ONLI KO‘LLAR VA ULARNING GENEZISI HAQIDA.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(4), 93-93 (2023). https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93 |
| Harvard | Pirnazarov, Ravshan (2023) ‘TO‘G‘ONLI KO‘LLAR VA ULARNING GENEZISI HAQIDA’, FarDU ilmiy xabarlari, 29(4), 93-93. https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93 |
| BibTeX | @article{pirnazarovravshan2023,
title = {TO‘G‘ONLI KO‘LLAR VA ULARNING GENEZISI HAQIDA},
author = {Pirnazarov, Ravshan},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2023},
volume = {29},
number = {4},
pages = {93-93},
doi = {10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93},
url = {https://doi.org/10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Markaziy Osiyo suv havzalarida Cottus urugʻining uch turi (Cottus jaxartensis, Cottus nudus va Cottus spinulosus) qayd etilgan. Fargʻona vodiysida ushbu turlarning faqat bittasi – Cottus spinulosus uchraydi. Qoradaryo…
Maqolada Farg‘ona vodiysida turli xil genotipdagi asalari oilalaridan bahor va yoz oylarida to‘plangan asalning kimyoviy tarkibi o‘rganilgan va ularga tegishli baho berilgan.
Ushbu maqolada bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarini tayyorlash sifati va samaradorligini oshirishda biologiya o‘qitish metodikasi kursi laboratoriya ishlarini takomillashtirish “Infuzoriya-tufelka ” mavzusi misolida…
Ushbu maqolada dala ekspeditsiya, geografik axborot tizimlari, bibliografik adabiyotlar tahlili tadqiqot usullari asosida O‘rta Zarafshon hududida o‘ziga xos tabiiy sharoitga ega bo‘lgan konussimon yoyilma landshaft…
Oxirgi tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, tuproq sho‘rlanishi, oqib chiquvchi suv sathi va oqib chiquvchi suvning minerallashuvini geografik xaritalash, kuzatish, baholash va monitoringi an'anaviy yondashuvlarni geoaxborot…
Mazkur maqolada talabalarda gigiyenik madaniyatni rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari, bugungi kunda Gigiyena tashqi muhit omillarining inson salomatligiga taʼsirini oʻrganadigan va olingan maʼlumotlarga…
Ushbu maqolada nemis adibi Gerta Myullerning “Herztier” va “Atemschaukel” kabi romanlari poetikasiga e’tibor qaratilgan bo‘lib, asosan yozuvchining asarlaridagi metaforalar tahlilga olingan va yozuvchi mahorati…
Ushbu maqolada bolaning til shaxsining o‘ziga xos xususiyatlarini rang-barang landshaftda shakllantirish, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini har tomonlama rivojlantirish, shuningdek, yetuk avlod tarbiyasida nutqning boy…
Ushbu ilmiy maqolada Abu Bakr Muhammad Ibn Arabiyning tassavufiy qarashlarida “vaxdat ul-vujud” konsepsiyasi vujudga kelishi, “vaxdat ul-vujud” konsepsiyasi vujudga kelishi ta’sir ko‘rsatgan ta’limotlar, ushbu…
Maqolada demografik jarayonlar va ularning hududiy xususiyatlari aniqlangan. Asosiy e’tibor tug‘ilish va o‘lim ko‘rsatkichlariga qaratilgan bo‘lib atroflicha yoritilgan. Sirdaryo viloyatining tug‘ilish va o‘lim…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2023-yil arxivi
В работе изложена общая характеристика озер завального происхождения и, в частности, изучена фильтрационные свойства завальной плотины озера Курбанкуль
Yer sharining tog‘li o‘lkalarida tarqalgan to‘g‘onli ko‘llar toshqin xavfini keltirib chiqaruvchi asosiy manbaalardan biridir. Ularni o‘rganish, turli sabablar bilan kelib chiqishi mumkin bo‘lgan toshqin xavfini oldini…
Yer sharining barcha tog‘li o‘lkalarida tog‘ ko‘llari juda ko‘p uchraydi. Ular kelib chiqishi (genezisi), ko‘l kosalarining shakl va o‘lchamlari bilan bir-biridan keskin farq qiladi. Bu holat avvalo, tog‘li hududlarda…
Bugungi kunga kelib, dunyoning turli mamlakatlarida daryo havzalarida ulkan to‘g‘onlar qurishga bo‘lgan ishtiyoq tobora ortib bormoqda. Ulkan to‘g‘onlarning barpo etilishidan asosiy maqsad arzon elektr energiyasi…
Jahonda yuz beradigan ekologik halokatlarning aksariyati sel toshqinlari hissasiga to‘g‘ri keladi. Suv toshqinlari kutilmaganda ro‘y berishi, insonlarning xayotiga jiddiy xavf solishi, ularning uy-joylari, mol-mulklari…
Ushbu maqolada tog‘ ko‘llarining shakllanishi, ularning regional tarqalish xususiyatlari va limnologiya fani tarixidagi tasniflash bosqichlari kompleks tahlil qilingan. Muallif tog‘ ko‘llarini nafaqat statik geografik…