<p><em>Ma’lumki, to‘g‘on ko‘llarni o‘rganish, ular barqarorligini ta’minlash va xavfini kamaytirish maqsadida maxsus monitoringni tashkil etish, ilmiy asoslangan chora-tadbirlarni ishlab chiqish, turli sabablar ta’sirida to‘g‘onning buzilishi natijasida hosil bo‘ladigan sel toshqinlarining oldini olishga, ularning ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy zararini kamaytirishga imkon beradi. Bunda dastlab to‘g‘onli ko‘llarning kelib chiqish qonuniyatlarini, ya’ni genezisini o‘rganish muhim masalalardan biridir. Shu maqsadda, mazkur maqolada to‘g‘onli ko‘llarning paydo bo‘lish sharoiti hamda genezisi masalalari ustuvor tarzda o‘rganilgan. Belgilangan maqsadni amalga oshirishda maqolada gidrometeorologik tahlil, gidrologik va gidrogeologik hisoblashlar, geografik o‘xshashlik usullaridan foydalanildi. </em></p> <p><em>Ko‘p hollarda o‘rta va baland tog‘ mintaqalarida kechadigan tabiiy geografik jarayonlar natijasida daryo vodiylari turli hajmdagi surilma, ko‘chki, ko‘chki-qulama jinslari bilan to‘silib, tabiiy to‘g‘onlarni hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Bu to‘g‘onlar paydo bo‘lish sharoitiga ko‘ra qulama-tektonik, muzlik, morena, ko‘chki-qulash hamda qor ko‘chki ko‘llarining kelib chiqishiga sabab bo‘ladi va bunday ko‘llarni umumlashma nom bilan “to‘g‘onli ko‘llar” deb ataymiz. </em></p> <p><em>To‘g‘onli ko‘llarning kelib chiqishi ularning shakl va o‘lchamlari hamda suv hajmiga ko‘ra bir-biridan keskin farqlanishiga sabab bo‘ladi. Shunday ekan, to‘g‘onli ko‘llarni tadqiq etishda ularning genetik xususiyatlarini e’tiborga olish muhim ahamiyat kasb etadi.</em></p>
| Mualliflar | Pirnazarov, Ravshan |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2023-11-28 |
| Jild | 29 |
| Son | 4 |
| Betlar | 144-149 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93 |
DOI: 10.56292/sjfsu/vol29_iss4/a93 · Maqolaning asl sahifasi
tog‘ ko‘llari, to‘g‘onli ko‘llar, ko‘l kosasi, ko‘llarning morfologiyasi, ko‘llarning morfometriyasi, ko‘llarning genetik tasnifi, tektonik ko‘llar, gravitatsion ko‘llar, glyatsiogen ko‘llar, morena ko‘llari., mountain lake, dammed lakes, lake basin, morphology of lakes, morphometry of lakes, genetic classification of lakes, tectonic lakes, gravitational lakes, glaciogenic lakes, moraine lakes.
Mazkur maqolada talabalarda gigiyenik madaniyatni rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari, bugungi kunda Gigiyena tashqi muhit omillarining inson salomatligiga taʼsirini oʻrganadigan va olingan maʼlumotlarga…
Oxirgi tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, tuproq sho‘rlanishi, oqib chiquvchi suv sathi va oqib chiquvchi suvning minerallashuvini geografik xaritalash, kuzatish, baholash va monitoringi an'anaviy yondashuvlarni geoaxborot…
Ushbu maqolada nemis adibi Gerta Myullerning “Herztier” va “Atemschaukel” kabi romanlari poetikasiga e’tibor qaratilgan bo‘lib, asosan yozuvchining asarlaridagi metaforalar tahlilga olingan va yozuvchi mahorati…
Ushbu maqolada dala ekspeditsiya, geografik axborot tizimlari, bibliografik adabiyotlar tahlili tadqiqot usullari asosida O‘rta Zarafshon hududida o‘ziga xos tabiiy sharoitga ega bo‘lgan konussimon yoyilma landshaft…
Ushbu maqolada bolaning til shaxsining o‘ziga xos xususiyatlarini rang-barang landshaftda shakllantirish, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini har tomonlama rivojlantirish, shuningdek, yetuk avlod tarbiyasida nutqning boy…
Ushbu maqolada bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarini tayyorlash sifati va samaradorligini oshirishda biologiya o‘qitish metodikasi kursi laboratoriya ishlarini takomillashtirish “Infuzoriya-tufelka ” mavzusi …
Ushbu ilmiy maqolada Abu Bakr Muhammad Ibn Arabiyning tassavufiy qarashlarida “vaxdat ul-vujud” konsepsiyasi vujudga kelishi, “vaxdat ul-vujud” konsepsiyasi vujudga kelishi ta’sir ko‘rsatgan ta’limotlar, ushbu…
Maqolada Farg‘ona vodiysida turli xil genotipdagi asalari oilalaridan bahor va yoz oylarida to‘plangan asalning kimyoviy tarkibi o‘rganilgan va ularga tegishli baho berilgan.
Maqolada demografik jarayonlar va ularning hududiy xususiyatlari aniqlangan. Asosiy e’tibor tug‘ilish va o‘lim ko‘rsatkichlariga qaratilgan bo‘lib atroflicha yoritilgan. Sirdaryo viloyatining tug‘ilish va o‘lim…
Markaziy Osiyo suv havzalarida Cottus urugʻining uch turi (Cottus jaxartensis, Cottus nudus va Cottus spinulosus) qayd etilgan. Fargʻona vodiysida ushbu turlarning faqat bittasi – Cottus spinulosus uchraydi. Qoradaryo…