Farg‘ona viloyatining Yozyovon hududi gerpitofaunasini o‘rganish maqsadida olib borilgan kuzatish va tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, bioxilma-xillikka boy bo‘lgan O‘zbekiston sudralib yuruvchilarini uzoq vaqtdan buyon o‘rganilmaganligi, tur tarkibi, muhofazaga molik turlarning hozirgi statistik holati haqida ma’lumotlarning yetishmasligi ularni atroflicha o‘rganish zaruratini ko‘rsatdi. Kuzatuv tadqiqotlarimiz natijasida “Yozyovon tabiat yodgorligi”da tangachalilar (Squamata) turkumiga oid ilonlar kenja turkumi ( Serpentes) ning ayrim vakillari qayd etildi. Xususan, suvilonlar oilasi (Colubridae)ga oid 2 tur: Suvilon ( Natrix tesellata Laurenti,1768.) va o‘q ilon (Psammophis lineolatum Brandt,1838.) namunalari ushlanib o‘rganilgan bo‘lsa, Bo‘g‘ma ilonlar oilasi (Boidae)ga mansub 2 tur: Sharq bo‘g‘ma ilonchasi (Eryx tataricus Lixtenshteyn,1823.) va Qum bo‘g‘ma ilonchasi ( Eryx miliaris Pallas,1773) qayd etildi, o‘rganildi va muhofazaga olingan turlar bo‘lganligi sababli yana ochiq tabiat qo‘yniga qo‘yib yuborildi. Tangachalilar turkumining kaltakesaksimonlar (Lacertilia) kenja turkumiga oid 4 tur qayd etildi. Ular chiziqli kaltakesakcha (Eremias lineolata Nikolskii,1897), o‘rtacha kaltakesakcha (Eremias intermedia Strauch,1876 ), ildam kaltakesakcha (Eremias velox Pallas,1771) va tojik kaltakesakchasidir (Eremias regeli Bedriagai,1905).
| Mualliflar | Zokirova, Gulnora, Yo‘ldashev, Shohruh |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2023-12-31 |
| Jild | 29 |
| Son | 6 |
| Betlar | 124-124 |
| Til | O‘zbek |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
Yozyovon tabiat yodgorligi, Serpentes, Colubridae, Boidae, Natrix tesellata L., Psammophis lineolatum Brandt, Eryx tataricus Licht, Eryx miliaris Pallas, suvilon, o‘q ilon, Qum bo‘g‘ma ilonchasi, Sharq bo‘g‘ma ilonchasi, Eremias lineolata Nikolskii, Eremias intermedia Strauch, Eremias velox Pallas, Eremias regeli Bedriagai., Yazyavan natural monument, Serpentes, Colubridae, Boidae, Natrix tesellata L., Psammophis lineolatum Brandt, Eryx tataricus Licht, Eryx miliaris Pallas, Dice snake, Sand racer, Tatar sand boa, Desert sand boa, Eremias lineolata Nikolskii, Eremias intermedia Strauch, Eremias velox Pallas, Eremias regeli Bedriagai
| APA | Zokirova, Gulnora, & Yo‘ldashev, Shohruh (2023). YOZYOVON TABIAT YODGORLIGIDA QAYD ETILGAN TANGACHALILAR TURKUMI (SQUAMATA) VAKILLARINING SISTEMATIKASI. FarDU ilmiy xabarlari, 29(6), 124-124. https://journal.fdu.uz/main/article/3708 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Zokirova, Gulnora, Yo‘ldashev, Shohruh YOZYOVON TABIAT YODGORLIGIDA QAYD ETILGAN TANGACHALILAR TURKUMI (SQUAMATA) VAKILLARINING SISTEMATIKASI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2023. – T. 29, № 6. – B. 124-124. |
| MLA | Zokirova, Gulnora, and Yo‘ldashev, Shohruh. “YOZYOVON TABIAT YODGORLIGIDA QAYD ETILGAN TANGACHALILAR TURKUMI (SQUAMATA) VAKILLARINING SISTEMATIKASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(6), 124-124, 2023. https://journal.fdu.uz/main/article/3708 |
| Chicago | Zokirova, Gulnora, and Yo‘ldashev, Shohruh. “YOZYOVON TABIAT YODGORLIGIDA QAYD ETILGAN TANGACHALILAR TURKUMI (SQUAMATA) VAKILLARINING SISTEMATIKASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(6), 124-124 (2023). https://journal.fdu.uz/main/article/3708 |
| Harvard | Zokirova, Gulnora, and Yo‘ldashev, Shohruh (2023) ‘YOZYOVON TABIAT YODGORLIGIDA QAYD ETILGAN TANGACHALILAR TURKUMI (SQUAMATA) VAKILLARINING SISTEMATIKASI’, FarDU ilmiy xabarlari, 29(6), 124-124. https://journal.fdu.uz/main/article/3708 |
| BibTeX | @article{zokirovagulnora2023,
title = {YOZYOVON TABIAT YODGORLIGIDA QAYD ETILGAN TANGACHALILAR TURKUMI (SQUAMATA) VAKILLARINING SISTEMATIKASI},
author = {Zokirova, Gulnora and Yo‘ldashev, Shohruh},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2023},
volume = {29},
number = {6},
pages = {124-124},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3708}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Tuproqqa qo‘llanilayotgan har bir preparat albatta iqtisodiy samarador bo‘lishi bilan birga shu tuproq xossa va hususiyatlaridan kelib chiqib qo‘llash maqsadga muvofiqdir. Tuproqda mavjud bo‘lgan kremniy formalarini…
2022-2023-yillar davomida Farg‘ona viloyatidan oqib o‘tuvchi 6 ta daryo va zovurlarda tarqalgan invaziv turlar bo‘yicha tadqiqotlar olib borildi. Viloyat ichki suv havzalarida invaziv turlarning 8 turi tarqalganligi…
Uzunmoʻylov qoʻngʻizlar Farg’ova vodiysining hududlarda keng tarqalgan dendrofag zararkunanda hasharotlar boʻlib, ularning 5 kenja oila, 15 triba, 20 urugʻ va 11 kenja urugʻga mansub jami 27 tur hamda kenja turi qayd…
Maqola Janubiy Farg‘ona kanalida uchraydigan suv o‘tlarining 2023-yil yoz mavsumi uchun taksonomik tahliliga bag‘ishlangan. Tadqiqot natijasida suv o‘tlarining 6 bo‘lim, 8 sinf, 12 tartib, 19 oila, 34 turkumga mansub…
Ushbu tadqiqot suzuvchi suv o‘simliklari bo'lgan Lemna Minorni uning biologik va morfologik xususiyatlarini, tur tarkibini va erigan kislorod darajasini o'rganish orqali har tomonlama baholashni o‘rganadi. Tadqiqot…
O‘tgan asrning ikkinchi yarmidan boshlab Farg‘ona vodiysi hududiga ko‘plab baliq turlari iqlimlshtirilgan. Ular orasida tasodifan kirib kelgan va keyinchalik invaziv maqomiga ega bo‘lgan turlar ham mavjuddir. Ushbu…
Maqolada Farg‘ona vodiysidan oqib o‘tuvchi Shahrixonsoy magistral kanalidan tutilgan qorabaliqning morfobiologik ko‘rsatkichlari bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan. Ushbu baliq turining morfometrik va ko‘payuvchanlik…
Maqolada landshaftlarning funksional rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillarni Farg‘ona viloyati landshaftlari misolida ko‘rsatib berilgan. Landshaftlarning funktsional rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar ichida…
Maqolada iqlim landshaft hosil qiluvchi omil sifatida qaraladi va Farg‘na vodiysidagi paragenetik landshaftlarni hosil bo‘lishidagi roli ko‘rsatib berilgan. Mavzuga oid ko‘plab adabiyotlar va ko‘p yillik iqlimiy…
Ushbu maqola Qashqadaryo viloyatining rekreatsiya-turistik resurslarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Asosiy e’tibor Qashqadaryo viloyatida turizm va rekreatsiya sohasini rivojlantirish, rekreant va sayyohlik oqimini…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2023-yil arxivi
In the article, sucking insects living in open-seeded plants in the conditions of the Fergana Valley are analyzed ecologically and faunistically. 7 species of aphids and 2 species of aphids were recorded in open-seeded…
Qarag‘ay xеrmеsi (Pineus strobi Hartig, 1839) Farg‘ona vodiysi sharoitida keng tarqalgan tur hisoblanadi. Dendrotamnobiont. Tor oligofag. Qarag‘aydoshlarning P.silvestris, P.pallasiana turlarida dominantlik qiladi…
Maqolada Farg‘ona vodiysida keng tarqalgan anor zararkunandalarining (Aphis (Aphis) punicae Passerini, 1863, Dialeurodes citri (Ashmead, 1885), Pseudococcus comstocki (Kuwana) Kuwana, Lepidosaphes ulmi (Linnaeus, 1758)…
Maqolada koksinellidlar tarqalishi, ayrim bioekologik xususiyatlariga doir yangi ma’lumotlar keltirilgan. Koksinellid qo‘ng‘izlar yashash muhiti va ozuqa spektridan kelib chiqib, fitofag va yirtqich koksinellid…
Euzophera bigella anor agrosenozi domimant turi hisobalanadi. Uning hayotiy rivojlanishida kapalak, tuxum, qurt va g‘umbaklik davri farqlanadi. Uning barcha riojlanish bosqichlari, xususan, lichinkalari har yoshida…
Mazkur maqolada Pericyma albidentaria (Freyer, 1842) turining taksonomik holati, sinonimik tarkibi va ekologik xususiyatlari kompleks o‘rganilgan. Tadqiqotlar Farg‘ona vodiysining turli ekotizimlarida olib borilib…