Tadqiqotning maqsadi Markaziy Farg‘ona gerpetofaunasining xilma-xilligini o‘rganish va tarqalish arealini hududlar kesimida tahlil qilishdan iborat. Maqolada Markaziy Farg‘ona gerpetofaunasini o‘rganish maqsadida Farg‘ona viloyatining Yozyovon hududida 2023-yilning sentabr-oktabr oylarida olib borilgan kuzatish va tadqiqotlar natijalari taqdim etilmoqda. Kuzatuv tadqiqotlarimiz “Yozyovon tabiat yodgorligi”, Yangiobod cho‘llari va aholi yashash hududlarida olib borildi. Tadqiqot natijasida 7 oila 7 urug‘ga mansub 10 tur aniqlanganini ma’lum qilamiz:
1.Toshbaqalar — Chelonia turkumiga oid 1 tur:Cho‘l toshbaqasi (Testudo horsfieldi Gray, 1844);
Ilonlar kenja turkumiga (Serpentes) oid 3 tur: suvilon (Natrix tesellata Laurenti,1768.) , o‘q ilon (Psammophis lineolatum Brandt,1838.) va sharq bo‘g‘ma ilonchasi (Eryx tataricus Lixtenshteyn, 1823.);
Aniqlangan turlarning sistematik o‘rni aniqlagichlar, xalqaro bazalar ma’lumotlari va boshqa tadqiqotchilarning gerpetofaunistik kuzatuv ishlari natijalari bilan solishtirildi. Turlarning morfologiyasi o‘rganildi va morfologik belgilar taqdim etildi. Hududda qayd etilgan turlar ro‘yxati shakllantirildi va kordinatalar olindi (40.69N, 71.47E). Turlarning O‘zbekiston bo‘yicha tarqalish kordinatalari o‘rganildi va ularning tarqalish areali haqidagi dastlabki xulosalar taqdim etildi.Olingan natijalar sudralib yuruvchilar xilma-xilligi va ularning tarqalish areali haqidagi tasavvurlarni shakllanishiga imkon yaratadi.
| Mualliflar | Zokirova, Gulnora, Yo‘ldashev, Shohruh |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2023-12-31 |
| Jild | 29 |
| Son | 6 |
| Betlar | 117-117 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
Markaziy Farg‘ona, Yozyovon tabiat yodgorligi, reptilia, serpentes, squamata, chelonia, morfologiya, areal, sistematika., Central Fergana, Yazyavan natural monument, reptilia, serpentes, squamata, chelonia, morphology, areal, systematics.
| APA | Zokirova, Gulnora, & Yo‘ldashev, Shohruh (2023). MARKAZIY FARG‘ONA HUDUDIDA QAYD ETILGAN GERPETOFAUNA (REPTILIA)NING CHELONIA VA SERPENTES TURKUMI SISTEMATIKASI, MORFOLOGIYASI VA TARQALISH AREALI. FarDU ilmiy xabarlari, 29(6), 117-117. https://journal.fdu.uz/main/article/3715 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Zokirova, Gulnora, Yo‘ldashev, Shohruh MARKAZIY FARG‘ONA HUDUDIDA QAYD ETILGAN GERPETOFAUNA (REPTILIA)NING CHELONIA VA SERPENTES TURKUMI SISTEMATIKASI, MORFOLOGIYASI VA TARQALISH AREALI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2023. – T. 29, № 6. – B. 117-117. |
| MLA | Zokirova, Gulnora, and Yo‘ldashev, Shohruh. “MARKAZIY FARG‘ONA HUDUDIDA QAYD ETILGAN GERPETOFAUNA (REPTILIA)NING CHELONIA VA SERPENTES TURKUMI SISTEMATIKASI, MORFOLOGIYASI VA TARQALISH AREALI.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(6), 117-117, 2023. https://journal.fdu.uz/main/article/3715 |
| Chicago | Zokirova, Gulnora, and Yo‘ldashev, Shohruh. “MARKAZIY FARG‘ONA HUDUDIDA QAYD ETILGAN GERPETOFAUNA (REPTILIA)NING CHELONIA VA SERPENTES TURKUMI SISTEMATIKASI, MORFOLOGIYASI VA TARQALISH AREALI.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(6), 117-117 (2023). https://journal.fdu.uz/main/article/3715 |
| Harvard | Zokirova, Gulnora, and Yo‘ldashev, Shohruh (2023) ‘MARKAZIY FARG‘ONA HUDUDIDA QAYD ETILGAN GERPETOFAUNA (REPTILIA)NING CHELONIA VA SERPENTES TURKUMI SISTEMATIKASI, MORFOLOGIYASI VA TARQALISH AREALI’, FarDU ilmiy xabarlari, 29(6), 117-117. https://journal.fdu.uz/main/article/3715 |
| BibTeX | @article{zokirovagulnora2023,
title = {MARKAZIY FARG‘ONA HUDUDIDA QAYD ETILGAN GERPETOFAUNA (REPTILIA)NING CHELONIA VA SERPENTES TURKUMI SISTEMATIKASI, MORFOLOGIYASI VA TARQALISH AREALI},
author = {Zokirova, Gulnora and Yo‘ldashev, Shohruh},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2023},
volume = {29},
number = {6},
pages = {117-117},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3715}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada Ferula tadshikorum o‘simlik smolasining farmakologik faol ikkinchi darajali metabolitlarini yuqori samarali yupqa qatlamli xromatografiya usuli yordamida ajratish natijalari keltirilgan. GX - MS usuli bilan…
Korolkovia Severzovii – qo‘rg‘oshingul o‘simligini qisqacha biologik tasnifi, alkaloidlar tarkibi va tarqalishi to‘g‘rsidagi ma’lumotlar hamda Angren tog‘lari hududidan yig‘ilgan ildizi va yer ustki qismlarini…
Mazkur maqolada Farg’ona vodiysida o’sadigan grek yong’og’i Juglans regia L o’simligining botanik va biologik xususiyatlari, o’simlik barglarining dorivorligi, ya’ni xalq tabobatidagi o’rni taxlil qilingan. Asosiy…
Oʻzbekistonda oʻsadigan Prunus persica var. nectarina urug‘larning barglari va yadrolarida neytron faollashuvini tahlil qilish usulidan foydalanib, 32 ta makro- va mikroelementlarning elementar tarkibi va miqdoriy…
Ushbu maqola haqiqiy arilar (Vespidae) oilasi vakillarini tutish va ularga tuzoqlar qo‘yish metodologiyasiga bag‘ishlangan. Mazkur maqolada Vespidae oilasi arilarini tutish va ulardan himoyalanish usullari batafsil…
Maqolada Farg‘ona vodiysi sharoitida unsimon qurtlarning tarqalishi hamda ayni hasharotlar tomonidan o‘simliklarning zararlanish darajalari tahlil qilingan. Bundan tashqari monofag va polifag turlarning ozuqa…
Tuproqqa qo‘llanilayotgan har bir preparat albatta iqtisodiy samarador bo‘lishi bilan birga shu tuproq xossa va hususiyatlaridan kelib chiqib qo‘llash maqsadga muvofiqdir. Tuproqda mavjud bo‘lgan kremniy formalarini…
2022-2023-yillar davomida Farg‘ona viloyatidan oqib o‘tuvchi 6 ta daryo va zovurlarda tarqalgan invaziv turlar bo‘yicha tadqiqotlar olib borildi. Viloyat ichki suv havzalarida invaziv turlarning 8 turi tarqalganligi…
Uzunmoʻylov qoʻngʻizlar Farg’ova vodiysining hududlarda keng tarqalgan dendrofag zararkunanda hasharotlar boʻlib, ularning 5 kenja oila, 15 triba, 20 urugʻ va 11 kenja urugʻga mansub jami 27 tur hamda kenja turi qayd…
Maqola Janubiy Farg‘ona kanalida uchraydigan suv o‘tlarining 2023-yil yoz mavsumi uchun taksonomik tahliliga bag‘ishlangan. Tadqiqot natijasida suv o‘tlarining 6 bo‘lim, 8 sinf, 12 tartib, 19 oila, 34 turkumga mansub…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2023-yil arxivi
In the article, sucking insects living in open-seeded plants in the conditions of the Fergana Valley are analyzed ecologically and faunistically. 7 species of aphids and 2 species of aphids were recorded in open-seeded…
Qarag‘ay xеrmеsi (Pineus strobi Hartig, 1839) Farg‘ona vodiysi sharoitida keng tarqalgan tur hisoblanadi. Dendrotamnobiont. Tor oligofag. Qarag‘aydoshlarning P.silvestris, P.pallasiana turlarida dominantlik qiladi…
Maqolada Farg‘ona vodiysida keng tarqalgan anor zararkunandalarining (Aphis (Aphis) punicae Passerini, 1863, Dialeurodes citri (Ashmead, 1885), Pseudococcus comstocki (Kuwana) Kuwana, Lepidosaphes ulmi (Linnaeus, 1758)…
Maqolada koksinellidlar tarqalishi, ayrim bioekologik xususiyatlariga doir yangi ma’lumotlar keltirilgan. Koksinellid qo‘ng‘izlar yashash muhiti va ozuqa spektridan kelib chiqib, fitofag va yirtqich koksinellid…
Euzophera bigella anor agrosenozi domimant turi hisobalanadi. Uning hayotiy rivojlanishida kapalak, tuxum, qurt va g‘umbaklik davri farqlanadi. Uning barcha riojlanish bosqichlari, xususan, lichinkalari har yoshida…
Mazkur maqolada Pericyma albidentaria (Freyer, 1842) turining taksonomik holati, sinonimik tarkibi va ekologik xususiyatlari kompleks o‘rganilgan. Tadqiqotlar Farg‘ona vodiysining turli ekotizimlarida olib borilib…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…