Lingvomadaniyatshunoslik tilda mavjud insonning madaniy omiliga, ikkinchi tomondan, insondagi lisoniy omilga yo‘naltirilgan hamda lingvomadaniyatshunoslik inson haqidagi fanning bir qismidir, uning o‘ziga jalb qiluvchi markazi madaniyat fenomenidir. Lingvomadaniyatshunoslik XX asrning oxirgi choragida, tilshunoslikdagi antropologik paradigma mahsuli sifatida paydo bo‘ldi. Shunday qilib, lingvomadaniyatshunoslikning paydo bo‘lishi XX-XX1 asrlarning falsafiy va lingvistik nazariyalari taraqqiyotining qonuniy natijasidir.V.A.Maslovaning darsligi bu fan bo‘yicha eng ommabop ish hisoblanadi. Unda lingvomadaniyatshunoslik fanining metodologik asosi keltiriladi va Rossiyadagi lingvomadaniy tadqiqotlarning zamonaviy yo‘nalishlari bayon qilinadi. Muallif “lingvistika va madaniyatshunoslikning tutashgan joyida vujudga kelgan tilshunoslikning sohasi” degan fikrni bildirib, lingvomadaniyatshunoslikning fanlararo xarakterini ta’kidlaydi. Uning ta’rifiga ko‘ra, “lingvomadaniyatshunoslik - milliy jonli tilni o‘zida mujassamlantirgan va til jarayonlarida namoyon bo‘ladigan moddiy va ma’naviy madaniyatni o‘rganadigan ijtimoiy fan, yoki “madaniyatshunoslik va tilshunoslik, etnolingvistika va antropologiyaga oid tadqiqotlar natijasini o‘z ichiga oladigan bilimlarning integrativ sohasidir”. Til va madaniyatning lisoniy xususiyatlarini lingvomamlakatshunoslik yondashuv doirasida o‘rganish jarayonida kulturema tushunchasi tavsiya qilingan. Demak, til madaniyat ko‘zgusi sifatida xalqlarning o‘zligini, mentalitetini milliy xarakterini, urf-odatlarini, qadriyatlarini ifodalovchi vosita hisoblanib, barcha milliy qadriyatlarni lingvokulturema va logoepistema tushunchalari orqali yuzaga chiqaradi va bu har ikkala tushuncha-termin ham o‘ziga tegishli ilmiy paradigmada qo‘llanadi.
| Mualliflar | Axrorova, Ruzixon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2023-12-31 |
| Jild | 29 |
| Son | 6- |
| Betlar | 43-43 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
logoepistema, milliy-madaniy tarix, milliy madaniyat, g‘oyalar tizimi, lingvistik madaniyat, belgilar, tizimli, tilshunoslik, fenomen, fan, lingvomadaniyatshunoslik, ning birikuvi kuzatiladi., logoepistema, national-cultural history, national culture, system of ideas, linguistic culture, signs, systematic, linguistics, phenomenon, science, linguo-cultural studies.
| APA | Axrorova, Ruzixon (2023). LINGVOMADANIYATSHUNOSLIK: LINGVOKULTURЕMA VA LOGOEPISTЕMA. FarDU ilmiy xabarlari, 29(6-), 43-43. https://journal.fdu.uz/main/article/3578 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Axrorova, Ruzixon LINGVOMADANIYATSHUNOSLIK: LINGVOKULTURЕMA VA LOGOEPISTЕMA // FarDU ilmiy xabarlari. – 2023. – T. 29, № 6-. – B. 43-43. |
| MLA | Axrorova, Ruzixon. “LINGVOMADANIYATSHUNOSLIK: LINGVOKULTURЕMA VA LOGOEPISTЕMA.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(6-), 43-43, 2023. https://journal.fdu.uz/main/article/3578 |
| Chicago | Axrorova, Ruzixon. “LINGVOMADANIYATSHUNOSLIK: LINGVOKULTURЕMA VA LOGOEPISTЕMA.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(6-), 43-43 (2023). https://journal.fdu.uz/main/article/3578 |
| Harvard | Axrorova, Ruzixon (2023) ‘LINGVOMADANIYATSHUNOSLIK: LINGVOKULTURЕMA VA LOGOEPISTЕMA’, FarDU ilmiy xabarlari, 29(6-), 43-43. https://journal.fdu.uz/main/article/3578 |
| BibTeX | @article{axrorovaruzixon2023,
title = {LINGVOMADANIYATSHUNOSLIK: LINGVOKULTURЕMA VA LOGOEPISTЕMA},
author = {Axrorova, Ruzixon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2023},
volume = {29},
number = {6-},
pages = {43-43},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3578}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi landshaft terminlarining semantik tahlil qilingan va uning nutqimizda qo‘llanilishi, olimlarning ilmiy tadqiqot ishlari tahlil qilingan. Shuningdek landshaft so‘zining ma’nosi va bu…
This article describes the cognitive issue of landscape terms in Uzbek and English languages. Also, the lexical units denoting certain individual water landscapes were studied as research objects, and the opinions…
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi landshaft terminlarining o‘zbek tilshunosligiga kirib kelishi va qadimgi landshaft terminlarining xozirgi muqobil shakllari va uning nutqimizda qo‘llanilishi tahlil qilingan…
Mazkur maqolada nemis xalqi urf-odatlariga ko‘ra dafn marosimining qayerda va qay tarzda o‘tkazilishi, xristian diniga mansub bo‘lgan nemis xalqi katolik yoki evangelik mazxablariga kirishi, dafn marosimi bu ikkala…
Mazkur maqolada o‘zbek va nemis xalqlarida to‘y bilan bog‘liq shaxs nomlari to‘ydan bir necha muddat oldin va hatto to‘ydan keyin ham bir necha kun yoki oy davomida kuyov va kelin xonadoniga ma’lum bir ma’noda aloqador…
Ushbu maqolada shifonemalar (yoki shifonimlar), dorivor o‘simlik nomlarining yoshlik davriga oid frazeologik birliklar sifatida qo‘llanilishi o‘rganiladi. O‘simliklar inson hayotining ajralmas qismi bo‘lib, ular qadim…
Ertak, xalqning madaniyatidan darak beruvchi voqea-hodisalar hamda leksik birliklarni o‘zida yashirgan pretsedent (o‘zidan keyingi sodir bo‘ladigan xuddi shu turdagi voqealarga o‘rnak, misol bo‘larli hodisa) matnning…
Mazkur maqola nemis tili ismlari motivlariga bagʻishlangan boʻlib, uning maqsadi nemis tili ismlari motivlari va ism tanlashga taʼsir etuvchi omillarni ilmiy tahlil etishdan iborat. Maqolada ism tanlash usullari…
Mazkur maqola nemis tili atoqli otlariga bagʻishlangan boʻlib, unda atoqli otlarning nemis tilshunosligida tasnif etilishing nazariy asoslari, ularning turdosh otlardan farqlovchi grammatik xususiyatlari ilmiy tahlilga…
Ma’lumki, naʼmatak (rosa) — Raʼnodoshlar oilasiga mansub rosaceae turkumining koʻplab turlari katta amaliy ahamiyatga ega. Ba’zi mamlakatlarda ularning manzarali oʻsimliklar sifatida keng qoʻllanilib ekilsa, ba’zi…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2023-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilining O‘zbekistondagi turistika atamalarini standartlashtirishdagi roli o‘rganiladi. Ingliz tilidan olingan terminlarning o‘zbek tiliga qanday kirib kelgani, ularning moslashuvi va mamlakatning…
Ertak, xalqning madaniyatidan darak beruvchi voqea-hodisalar hamda leksik birliklarni o‘zida yashirgan pretsedent (o‘zidan keyingi sodir bo‘ladigan xuddi shu turdagi voqealarga o‘rnak, misol bo‘larli hodisa) matnning…
Maqolada “yosh” tushunchasi va uni guruhlarga bo‘linishi nafaqat biologik parametrlarga, balki ijtimoiy o‘ziga xos xususiyatlarga: jamiyat strukturasi va madanuyatiga (shu bilan birga tilga, olamning til manzarasiga)…
Maqolada “yosh” tushunchasi va uni guruhlarga bo‘linishi nafaqat biologic parametrlarga, balki ijtimoiy o‘ziga xos xususiyatlarga: jamiyat strukturasi va madanuyatiga (shu bilan birga tilga, olamning til manzarasiga)…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…