<p>Maqolada jinoyat huquqi fani rivojlanishining ijtimoiy-tarixiy asoslari tadqiq qilingan. Qadim o`tmishdan boshlab jamiyat a’zolari tomonidan qoralangan xatti-harakatlar shu jamoada qaror topgan odatlar asosida tartibga solib turilgan. Ibtidoiy jamiyat davrida to`da a’zolaridan ichki tartibni buzganlar jamoadan haydab yuborilgan. Bu o`sha davr uchun og’ir jazo bo`lib, jamoadan haydalganlar yolg’iz qolgan holda o`lishga mahkum edi. Bunda har bir urug’ jamoasi tartibbuzarga o`z ichki muhitidagi odatlar asosida chora ko`rgan. Davlatlarning paydo bo`lishi, yozuvning vujudga kelishi, jamoat tartibini qo`riqlovchi hokimiyatning qaror topishi jinoyat va jazo tushunchalarini qat’iylashuviga olib kelgan. Davlatlar tarixi haqida ma’lumot beruvchi manbalardan jinoyat va jazo masalalari ham o`rin olgan. Qadimgi va o`rta asrlar jinoyat huquqiga xos umumiy xususiyat – jazolash orqali jamoatchilikni qo`rquv ostida tutib turishdan iborat edi. Markaziy Osiyoning Rossiya tomonidan bosib olinishi natijasida mintaqaga yevropacha huquq tizimi kirib keldi. Asrlar mobaynida amalda bo`lgan musulmon huquqini siqib chiqarish boshlandi. Zamonaviy jinoyat qonunchiligining taraqqiyotida XX asr muhim o`rin tutadi. 1994-yil 22-sentabrdagi O`zbekistonning Jinoyat, Jinoyat-ijroiya, Jinoyat-protsessual kodekslari asosida jinoyat qonunchiligi tizimida mustahkam huquqiy tizim yaratildi. Jinoyat qonunchiligiga doir hujjatlarning qabul qilinishi sohadagi ilmiy tadqiqotlarning rivojiga yo`l ochib beradi. </p> <p><strong>Аннотация</strong></p> <p>В статье исследуются социально-исторические основы развития науки уголовного права. С древнейших времен действия, осуждаемые членами общества, регулировались на основе установившихся в этом сообществе обычаев. В период первобытного общества нарушителы, нарушавшие внутренний порядок, изгонялись из общины. Это было суровое наказание по тем временам, и изгнанные из общины были обречены умереть в одиночестве. При этом каждая родовая община принимала меры против нарушителя исходя из обычаев своей внутренней среды. Появление государств, создание письменности, установление власти по охране общественного порядка привели к ужесточению понятий преступления и наказания. Среди источников, дающих информацию об истории государств, есть вопросы преступлений и наказаний. Общей чертой древнего и средневекового уголовного права было держать общество в страхе посредством наказания. В результате оккупации Россией Средней Азии в регион проникла европейская правовая система. Началось подавление прав мусульман, практиковавшееся на протяжении веков. XX век играет важную роль в развитии современного уголовного права. На основе Уголовного, Уголовно-исполнительного и Уголовно-процессуального кодексов Узбекистана от 22 сентября 1994 года в системе уголовного права создана мощная правовая система. Принятие документов по уголовному праву открывает путь для развития научных исследований в этой области. </p> <p><strong>Abstract</strong></p> <p>The article examines the socio-historical foundations of the development of the science of criminal law. Since ancient times, actions condemned by members of society have been regulated on the basis of established customs in that community. During the period of primitive society, violators who violated internal order were expelled from the community. This was a severe punishment at that time, and those expelled from the community were doomed to die alone. Moreover, each clan community took measures against the offender based on the customs of its internal environment. The emergence of states, the creation of writing, and the establishment of power to protect public order led to a tightening of the concepts of crime and punishment. Among the sources that provide information about the history of states are issues of crime and punishment. A common feature of ancient and medieval criminal law was to keep society in fear through punishment. As a result of Russia's occupation of Central Asia, the European legal system penetrated the region. The suppression of Muslim rights, practiced for centuries, began. The 20th century plays an important role in the development of modern criminal law. Based on the Criminal, Criminal Executive and Criminal Procedure Codes of Uzbekistan dated September 22, 1994, a powerful legal system has been created in the criminal law system. The adoption of documents on criminal law opens the way for the development of scientific research in this area.</p>
| Mualliflar | Xamraqulov, Zafarjon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-06-25 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 101-106 |
| Til | O‘zbek |
jinoyat huquqi, jinoyat sodir etish, huquqbuzarlik, javobgarlik, jinoyat qonuni, me’yoriy hujjatlar, jazolar, tadqiqotlar, criminal law, commission of a crime, offense, liability, criminal law, regulations, punishment, research
Maqolada Farg`ona vodiysi xududlarida yetishtirilayotgan no`xat o`simligi zararkunandasi to`g`risida ilmiy ish tahlillari keltirilgan. Olib borilgan kuzatishlar natijasida no`xat o`simligi no`xat qo`ng`izi - Bruchus…
Maqolada bamiya o‘simligi barglaridagi plastid pigmentlar miqdoriga biochar va mineral o‘g‘itlarning ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqotlar Genetika va o‘simliklar eksperimental biologiyasi institutida Net house sharoitida…
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilari ongida ziddiyat tushunchalarini shakllantirish bo‘yicha topshiriqlar bazasi va elektron lug‘at yaratish va uni o‘quvchilarga ta’siri yoritib berilgan. Zamonaviy, yangi avlod…
Annotatsiya: Ushbu maqolada tibbiyot terminologiyasi tizimida eng samarali birliklardan bir ingliz tibbiyot terminologiyasi ko'rib chiqildi. O'rganilgan terminologiyani to'ldirish jarayonida terminlarning shakllanishi…
Fitoremediatsiya usuli - bu o'simliklar orqali og'ir metallarni olib tashlashning samarali va oson usuli, buning uchun faqat hududga mos keladigan o'simlik turini qanday tanlashni bilish kerak. Ba'zi fitoremediatsiya…
Mazkur maqolada rukn talqinining yo`l va usullarini Muhammad G`iyosiddinning “Me’roj ul-aruz” risolasi asosida ko`rsatilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi aruz ilmi nazariyasiga xos turli…
Ushbu maqolada ingliz hamda o‘zbek maishiy ertaklarida mavjud bo‘lgan asosiy tushunchalarni ifoda etuvchi leksemalarning semantik xususiyatlari tahlil etilgan. Bunda asosan maishiy ertaklarning yetakchi tushunchalari…
Maqolada ekologik ta’lim va tarbiyani nazariy asoslarini xalqaro tajriba va milliy mintalitet asosida zamon talablariga mos ravishda takomillashtirish zarurligi haqida fikr yuritilgan. Global ekologik inqiroz sharoitida…
Termiz zamini Kesh, Nasaf, Samarqand, Buxoro, Xorazm, Shosh, Farg‘ona, Marg‘ilon kabi Movarounnahrning qadimiy ilm va fan markazlaridan biri hisoblanadi. Bu shahar tarixiy manbalarda “olimlar shahri”, “ulug‘…
Mazkur maqolada ikki va besh jildli “O‘zbek tilining izohli lug‘atlari”da mavjud taqlidlarning umumiy statistikasi keltirilib, ularning ma’no turi va izohi bilan bog‘liq farqli yondashuvlar qiyosiy tahlil…