<p><em>Maqolada </em><em>Farg‘ona viloyati toponimlarining sotsiolingvistik xususiyatlari, ularni nomlashda jamiyat hayotida bo‘layotgan o‘zgarishlarning tilda aks etishi kabi masalalar tahlil etilgan. </em><em>Toponimlarning yaratilishi, ularning nominativ-motivatsion xususiyatlariga e’tibor qaratilsa, eng tasodifiy deb qaralgan nom ham ma’lum bir davrlarda ijtimoiy ehtiyoj, zaruriyat tufayli vujudga kelganini ko‘rish mumkin. Ayrim hollarda esa bitta obyektga qo‘yilgan nom ma’lum bir bosqichlarda davrning o‘ziga xos sotsial zaruriyatidan kelib chiqib, turli nomlarga o‘zgartiriladi. Shuning uchun ham dunyodagi ko‘plab tog‘lar, ko‘llar, daryolar yoki yaratilishi uzoq davrlarga borib tutashadigan shahar, qishloqlarning nomlanishiga diqqat qilinsa, ularning turli tarixiy davr va bosqichlarda bir nechta nom bilan atalganining guvohi bo‘lamiz. Boshqacha aytganda, toponimlarning paydo bo‘lishi, turg‘unlashishi yoki aksincha, almashinishi, ma’nosida turlicha o‘zgarishlarning sodir bo‘lishi uning jamiyat taqdiri bilan uzviy bog‘liq ekanligini ko‘rsatadi. Shu bilan bir qatorda, har qanday toponimik o‘zgarish jamiyatda amalda bo‘lgan til qonuniyatlari doirasida sodir bo‘ladi. Bundan kelib chiqib aytish mumkinki, toponimlar tilning lug‘aviy boyligi sifatida yashovchan va turg‘undir, biroq tarixiy sharoitga ko‘ra va mafkuraviy nuqtayi nazarga ko‘ra o‘zgaruvchandir. Bularning barchasi uning leksik qatlamida aks etib, toponimlar tadqiqiga sotsiolingvistik jihatdan yondashish zarurligini ko‘rsatadi. </em></p>
| Mualliflar | English, and, Til, va, Ingliz, va |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-07-29 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 488-495 |
| Til | O‘zbek |
sotsiolingvistika, toponimika, toponimik tizim, toponim, toponimik indikator, antropotoponim, fitotoponim, ijtimoiy-siyosiy termin, toponimlarning nomlanishi., sociolinguistics, toponymy, toponymic system, toponym, toponymic indicator, anthropotoponym, fitotoponym, socio-political term, nomination of toponyms.
Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” asarida shoir tomonidan qo‘llanilgan forscha “haroson” so‘zi, uning ravish turkumiga oid ekanligi, uning gapdagi o‘rni, morfologik belgilari xususida so‘z boradi…
Ushbu maqolada muloqot xulqi suhbat ishtirokchilarining shaxsiy, milliy va ijtimoiy xususiyatlari bilan tabiiy ravishda bog‘liq bo‘lgan shaxsning sof individual nutq ko‘rinishi ekanligi bayon etilgan . Har qanday nutq…
Maqolada o ʻ zbek tilshunosligida tibbiyot terminologiyasini o ʻ rganishga bag ʻ ishlangan dissertatsiyalar tadqiq qilingan. Shu kungacha jami o ʻ n to ʻ rtta monografik tadqiqot mavjudligi aniqlanib, ularning sifat va…
Maqolada o‘zbek adabiyotida hikoyachilikning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, bu janrda hikoya yaratgan adiblar, ularning bugungi kungacha yaratgan ijodlari ko‘rib chiqiladi. Bundan tashqari, drabbllning o‘zbek…
Maqolada bog‘ish komponenti asosida yuzaga kelgan bag‘ish, qorabag‘ish, cho‘ngbag‘ish, sarbag‘ish, ko‘kbag‘ish, uchbag‘ish, arbag‘ish etnotoponimlarning tarixiy-etimologik tahlili haqida fikr yuritilgan. Tadqiqot va…
Maqolada Oʻzbekiston xalq shoiri Abdulla Sherning bir sheʼri tahlili misolida Vatanga muhabbat, ayol sadoqati, oilaviy qadriyatlar kabi ijtimoiy muammolarga badiiy yechim berilgan. Kirish q i smda muammoning dolzarbligi…
Mazkur maqolada antropotsentrik paradigmaning shakllanishi til sohibi – so‘zlovchi shaxs omilini tadqiq etish bilan bog‘liq ekanligi, tilshunoslikda antropotsentrik burilishning yuzaga kelishi strukturalizmning tilni…
O‘zbek xalq ertaklari mavzu jihatidan rang-barang. Qahramonlar va motivlarning bir tarafdan takrorlanuvchi, ikkinchi bir jihatdan o‘ziga xos funksiyaviy kombinatsiyalari ko‘plab yangi, shu bilan birga, jahon xalqlari…
Maqolada zamonaviy yondashuvlar va antropotsentrik paradigmaga e’tibor qaratilib, tilshunoslik sohasidagi barqaror o‘xshatishlarning ahamiyati muhokama qilinadi. Unda lingvistik xususiyatlarni, semantik kombinatorikani…
Maqolada mustaqillik davrida dramaturgiyaning adabiy tanqidchilikda o‘rganilishi, sohadagi o‘zgarishlar, yozuvchilar ijodiy imkoniyati kengayganligi hamda uning dramaturgiyaning rivojiga turtki bo‘lganligi haqida…