Maqolada Farg‘ona viloyati toponimlarining sotsiolingvistik xususiyatlari, ularni nomlashda jamiyat hayotida bo‘layotgan o‘zgarishlarning tilda aks etishi kabi masalalar tahlil etilgan. Toponimlarning yaratilishi, ularning nominativ-motivatsion xususiyatlariga e’tibor qaratilsa, eng tasodifiy deb qaralgan nom ham ma’lum bir davrlarda ijtimoiy ehtiyoj, zaruriyat tufayli vujudga kelganini ko‘rish mumkin. Ayrim hollarda esa bitta obyektga qo‘yilgan nom ma’lum bir bosqichlarda davrning o‘ziga xos sotsial zaruriyatidan kelib chiqib, turli nomlarga o‘zgartiriladi. Shuning uchun ham dunyodagi ko‘plab tog‘lar, ko‘llar, daryolar yoki yaratilishi uzoq davrlarga borib tutashadigan shahar, qishloqlarning nomlanishiga diqqat qilinsa, ularning turli tarixiy davr va bosqichlarda bir nechta nom bilan atalganining guvohi bo‘lamiz. Boshqacha aytganda, toponimlarning paydo bo‘lishi, turg‘unlashishi yoki aksincha, almashinishi, ma’nosida turlicha o‘zgarishlarning sodir bo‘lishi uning jamiyat taqdiri bilan uzviy bog‘liq ekanligini ko‘rsatadi. Shu bilan bir qatorda, har qanday toponimik o‘zgarish jamiyatda amalda bo‘lgan til qonuniyatlari doirasida sodir bo‘ladi. Bundan kelib chiqib aytish mumkinki, toponimlar tilning lug‘aviy boyligi sifatida yashovchan va turg‘undir, biroq tarixiy sharoitga ko‘ra va mafkuraviy nuqtayi nazarga ko‘ra o‘zgaruvchandir. Bularning barchasi uning leksik qatlamida aks etib, toponimlar tadqiqiga sotsiolingvistik jihatdan yondashish zarurligini ko‘rsatadi.
| Mualliflar | English, and, Til, va, Ingliz, va |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-07-29 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 96-96 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
sotsiolingvistika, toponimika, toponimik tizim, toponim, toponimik indikator, antropotoponim, fitotoponim, ijtimoiy-siyosiy termin, toponimlarning nomlanishi., sociolinguistics, toponymy, toponymic system, toponym, toponymic indicator, anthropotoponym, fitotoponym, socio-political term, nomination of toponyms.
| APA | English, and, Til, va, & Ingliz, va (2024). FARG‘ONA VILOYATI TOPONIMLARINING SOTSIOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI. FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 96-96. https://journal.fdu.uz/main/article/3012 |
|---|---|
| GOST (OAK) | English, and, Til, va, Ingliz, va FARG‘ONA VILOYATI TOPONIMLARINING SOTSIOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 3. – B. 96-96. |
| MLA | English, and, Til, va, and Ingliz, va. “FARG‘ONA VILOYATI TOPONIMLARINING SOTSIOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 96-96, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/3012 |
| Chicago | English, and, Til, va, and Ingliz, va. “FARG‘ONA VILOYATI TOPONIMLARINING SOTSIOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 96-96 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/3012 |
| Harvard | English, and, Til, va, and Ingliz, va (2024) ‘FARG‘ONA VILOYATI TOPONIMLARINING SOTSIOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 96-96. https://journal.fdu.uz/main/article/3012 |
| BibTeX | @article{englishand2024,
title = {FARG‘ONA VILOYATI TOPONIMLARINING SOTSIOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI},
author = {English, and and Til, va and Ingliz, va},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {3},
pages = {96-96},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3012}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada mustaqillik davrida dramaturgiyaning adabiy tanqidchilikda o‘rganilishi, sohadagi o‘zgarishlar, yozuvchilar ijodiy imkoniyati kengayganligi hamda uning dramaturgiyaning rivojiga turtki bo‘lganligi haqida…
O‘zbek xalq ertaklari mavzu jihatidan rang-barang. Qahramonlar va motivlarning bir tarafdan takrorlanuvchi, ikkinchi bir jihatdan o‘ziga xos funksiyaviy kombinatsiyalari ko‘plab yangi, shu bilan birga, jahon xalqlari…
Maqolada Oʻzbekiston xalq shoiri Abdulla Sherning bir sheʼri tahlili misolida Vatanga muhabbat, ayol sadoqati, oilaviy qadriyatlar kabi ijtimoiy muammolarga badiiy yechim berilgan. Kirish qismda muammoning dolzarbligi…
Maqolada o‘zbek adabiyotida hikoyachilikning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, bu janrda hikoya yaratgan adiblar, ularning bugungi kungacha yaratgan ijodlari ko‘rib chiqiladi. Bundan tashqari, drabbllning o‘zbek…
Ushbu maqolada muloqot xulqi suhbat ishtirokchilarining shaxsiy, milliy va ijtimoiy xususiyatlari bilan tabiiy ravishda bog‘liq bo‘lgan shaxsning sof individual nutq ko‘rinishi ekanligi bayon etilgan. Har qanday nutq…
Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” asarida shoir tomonidan qo‘llanilgan forscha “haroson” so‘zi, uning ravish turkumiga oid ekanligi, uning gapdagi o‘rni, morfologik belgilari xususida so‘z boradi…
Maqolada oʻzbek tilshunosligida tibbiyot terminologiyasini oʻrganishga bagʻishlangan dissertatsiyalar tadqiq qilingan. Shu kungacha jami oʻn toʻrtta monografik tadqiqot mavjudligi aniqlanib, ularning sifat va miqdor…
Maqolada bog‘ish komponenti asosida yuzaga kelgan bag‘ish, qorabag‘ish, cho‘ngbag‘ish, sarbag‘ish, ko‘kbag‘ish, uchbag‘ish, arbag‘ish etnotoponimlarning tarixiy-etimologik tahlili haqida fikr yuritilgan. Tadqiqot va…
Mazkur maqolada antropotsentrik paradigmaning shakllanishi til sohibi – so‘zlovchi shaxs omilini tadqiq etish bilan bog‘liq ekanligi, tilshunoslikda antropotsentrik burilishning yuzaga kelishi strukturalizmning tilni…
Maqolada zamonaviy yondashuvlar va antropotsentrik paradigmaga e’tibor qaratilib, tilshunoslik sohasidagi barqaror o‘xshatishlarning ahamiyati muhokama qilinadi. Unda lingvistik xususiyatlarni, semantik kombinatorikani…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
The article presents the results of a linguocultural analysis of English, German, and Uzbek proverbs, revealing the cultural diversity across languages.
The article contains a syntactic-comparative analysis of proverbs in English, German and Uzbek languages, and the results of the analysis reveal similarities and differences between them.
This article analyzes the lexical-semantic features of pottery terms in English, Uzbek and Tajik languages. In addition to the study and analysis of the lexical-semantic features of pottery terms in comparative…
This study compares intensifiers in English, Uzbek, Russian, Turkish, German, and Korean, analyzing their structural, semantic, and functional features. It highlights typological differences and similarities in…
The article is devoted to identifying cultural signs in phraseological units in English, Russian and Karakalpak languages. It examines the features of expressions that serve as the subject of research in…
The article is an overview of studies of modern borrowed vocabulary in English, German and Uzbek languages. The article discusses different approaches to the study of borrowed vocabulary in the 21st century.
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…