“Layli va Majnun” dostonining na’t bobida an’ana va poetik yangilanish

SAFAROVA, SHAHLOLA

FarDU ilmiy xabarlari · 2024-yil

Annotatsiya

<p>Мaqolada Alisher Navoiy ijodida alohida o`rin egallaydigan “Xamsa” dostonlaridan biri bo‘lmish “Layli va Majnun” tarkibidagi na’t bobi g`oyayaviy-badiiy tahlilga tortilgan. Bunda germenevtik va analitik tahlil metodlaridan foydalanildi. Sharq mumtoz adabiyotidagi an’anviy boblar (hamd, na’t, munojot)dan biri bo‘lgan na’t (arab. –maqtov, ta’rif) bobi payg‘ambar(lar) sha’niga aytiladigan maqtov so‘zlardan iborat bo‘ladi. Dostonda ikkita na’t bobi mavjud bo‘lib, ularning birinchisi payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v)ning nubuvvat olamining toji, payg‘ambarlarning so‘z so‘zlashda eng mohiri ekanliklari haqida bo‘lsa, ikkinchisi hech qaysi avliyo-yu anbiyoga nasib etmagan, faqatgina Payg‘ambarimizga tuhfa etilgan mo‘jizaviy “me’roj” tuni haqidadir. Ikkala bob ham dostonning umumiy mazmun mundarijasi bilan uzviy bog‘liq. Tahlil davomida misralarda keltirilgan fikrlarning manbalari, ya’ni Qur’oni Karim, Hadisi Sharif, tasavvuf ta’limoti bilan bog`liq jihatlarga e’tibor qaratiladi. Doston tarkibidagi she’riy satrlar nasriy bayon qilinib, tahlilga tortildi. Na’t bobi tahlilga tortilar ekan, o`zbek kitobatchilik tarixida maxsus an’ana (an’anaviy kirish boblar: basmala, hamd, munojot, na’t) larning shakllanishi haqida ham fikr yuritiladi. Maqolada shoirning badiiy mahoratiga ham baho beriladi.</p>

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSAFAROVA, SHAHLOLA
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
Nashr sanasi2024-08-26
Jild30
Son4
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

na’t, me’roj, doston, badiiy mahorat, talmeh, tanosub, “Xamsa”, “Layli va Majnun”

Ilmiy soha

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar