<p><em>Tilshunoslikda maydon tushunchasi bir necha yillardan buyon olimlar tomonidan qiziqishlarga sabab bo‘lmoqda hamda o‘rganilmoqda. Aslida fizika fanida paydo bo‘lgan bu termin, tilshunoslikka ham kirib keldi. Umumiy leksik ma’noli so‘zlarning bir guruh tarkibiga kirishi maydon hisoblaniladi. Biroq maydon nazariyasiga turli olimlar turlicha yondashganlar. Ushbu maqolada aynan tilshunoslikdagi maydon hamda semantik maydonning ahamiyati, olimlar tomonidan ushbu tushunchaga berilgan nazariy fikrlar to‘g‘risida batafsil ma’lumot beriladi. Tilshunoslikda semantik maydon tushunchasi katta ahamiyatga egadir. Nemis olimi J.Trir tomonidan ilk marotaba o‘z maqolalari hamda asarlarida semantik maydon tushunchasi qo‘llanilgan hamda olim har bir so‘zning ma’lum maydonga tegishli bo‘lishini ta’kidlaydi. Bunga qo‘shimcha qilib shuni aytish mumkinki, olim semantik maydon terminini asarlarida “tushuncha maydoni” deya aytib o‘tgan. Uning fikricha, borliqdagi barcha so‘zlar ma’lum semantik maydonga mansub. Jahon tilshunosligida, ayniqsa, nemis tilshunosligida paydo bo‘lgan maydon nazariyasi keyinchalik o‘zbek tilshunosligiga ham kirib keldi. O‘tgan asrning 90-yillarida semantik maydon nazariyasini o‘rganish o‘zbek tilshunosligiga ham keng ko‘lamda kirib keldi. Shundan</em> <em>so</em><em>‘</em><em>ng</em><em>, </em><em>so</em><em>‘</em><em>zlarni</em> <em>ma</em><em>’</em><em>lum</em> <em>maydonga</em> <em>biriktira</em> <em>boshlandi</em><em>. </em></p>
| Mualliflar | Naimjonova, Iroda, Ganiyeva, Shodiya |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-09-12 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Til | O‘zbek |
tilshunoslik, maydon, semantik maydon, lingvistik birlik, paradigm, fonema, morfema, leksema., linguistics, field, semantic field, linguistic unit, paradigm, phoneme, morpheme, lexeme.
Аlisher Nаvоiy turkiy nоm bilаn аtаlgаn eski о‘zbek tilini tоjik tili dаrаjаsidаgi аdаbiy tilgа аylаntirishi vа shu tildа о‘zigаchа deyаrli yаrаtilmаgаn bаdiiy vа g‘оyаviy jihаtdаn yetuk аsаrlаr yаrаtishni mаqsаd qilib…
Maqоlada xalq milliy tаfаkkur i , turmush tаrzi, оrzu vа istаklаrining tаrjimоni hisоblangan antrоpоnimlarning о‘ziga xоs lisоniy xususiyatlari, bаdiiy mаtnlаrdа qо‘llаnilgаn аntrоpоnimlаrning lingvistik hаmdа…
Nutqning funksional-semantik turlaridan muhokama nutqi kompozitsion qurilishi jihatidan nutqning boshqa turlaridan farq qiladi. Muhokama nutqi ko‘plab ilmiy manbalarda, asosan, uch qisimdan tashkil topishi berib…
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” asarida shoir tomonidan qo‘llanilgan forsiy so‘zlar xususida so‘z boradi. Asardagi forscha “ganj” va “gavhar” so‘zlarining etimologik xususiyatlari, ularning leksik…
Ushbu maqolada havola bo‘lakli ergash gapli qo‘shma gaplarda kuzatiladigan mazmuniy qorishiqlik hodisasi, sinkretik belgining qo‘shma gaplarda voqelanishi va bu belgiga ko‘ra havola bo‘lakli ergash gapli qo‘shma…
Maqolada zamonaviy o‘zbek va rus romanlari nutqida yozuvchilarning borliqni ironik anglashi, ifodalashi masalasi haqida fikr yuritiladi. Keltirilgan ilmiy-nazariy qarashlarni isbotlash maqsadida o‘zbek yozuvchisi…
Ushbu maqolada kelishik shakllarining sinonimiyasi haqida va bu sinonimiyaning turli xil semantik maydonda yuzaga kelishi haqida bayon etilgan.
Ushbu maqolada bola obrazi yetakchi bo‘lgan avtobiografik xarakterdagi qissalar tahlilga tortilgan. Tahlillarga ko‘ra avtobiografik va avtobiografik xarakterdagi qissalar bir-biridan farqlanishi aniqlangan. Bola obrazi…
Mazkur maqolada lingvistik interferensiya va uning ikkinchi tilni o‘rganishdagi ta'sirini tahlil qilish mavzusi ko‘tariladi. Asosiy e'tibor, ona tili va o‘rganilayotgan til o‘rtasidagi o‘zaro ta'sir va bu jarayonning…
Mazkur maqolada jahon adabiyotshunosligida qoʼllanilib kelayotgan “yoʼqotilgan avlod” atamasining mazmun mohiyati hamda oʼzbek adabiyotida mazkur atama talablariga mos keladigan qahramonlar galareyasini oʼrganish maqsad…