FLAVONOIDLAR VA ULARNING DIABETGA QARSHI TA'SIRLARI: HUJAYRA MEXANIZMLARI

Собирова, Гулрух

FarDU ilmiy xabarlari · 2024-yil

Annotatsiya

<p><em>Qandli diabet</em> <em>(QD) butun dunyo bo‘ylab keng tarqalgan metabolik kasallik bo‘lib, tashvishli kasalliklar darajasi va tibbiyot xodimlariga katta yuk. QD insulin sintezi, sekretsiyasi, retseptorlari bilan bog‘lanishi yoki insulin qarshiligining buzilishi tufayli qon glyukozasining ko‘tarilishi bilan tavsiflanadi. Semizlik, urbanizatsiya va genetik mutatsiyalar kabi ichki va tashqi omillar QD rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. Flavonoidlar meva va sabzavotlarda, shuningdek qo‘ziqorinlarda ikkilamchi metabolit sifatida mavjud bo‘lgan fenolik birikmalardir. Ularning tuzilishi 15 ta uglerod skeletlari va uchta uglerod zanjiri bilan bog‘langan ikkita aromatik halqadan (A va B) iborat. Flavonoidlar yana 6 kichik sinfga bo‘linadi: flavonollar, flavonlar, flavanonlar, izoflavonlar, flavanollar va antosiyanidinlar. Tabiiy flavonoidlar diabetga qarshi ta'sirga ega. In vitro va hayvonlar modellari tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, ular diabet va uning asoratlarini oldini olish qobiliyatiga ega. Ushbu sharhning maqsadi dietali flavonoidlarning diabetga qarshi ta'siri va tanlangan yo‘llar bo‘yicha ularning asosiy molekulyar mexanizmlari: glyukoza tashuvchisi, jigar fermentlari, tirozin kinaz inhibitori, AMPK, PPAR va NF-kB bo‘yicha mavjud bilimlarni umumlashtirishdir. Flavonoidlar glyukoza almashinuvini, jigar fermentlari faoliyatini va lipid profilini tartibga solish orqali diabet va uning asoratlari patogenezini yaxshilaydi. Ko‘pgina tadqiqotlar diabetga xos parhez flavonoidlarining ijobiy rolini ko‘rsatadi, ammo ta'sir qilish mexanizmlari va yon ta'siri ko‘proq tushuntirishni talab qiladi. Umuman olganda, flavonoidlar yordamida diabetni davolash mexanizmlarini yaxshiroq tushunish uchun ko‘proq tadqiqotlar talab etiladi.</em></p>

Maqola ma’lumotlari
MualliflarСобирова, Гулрух
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
Nashr sanasi2024-09-12
Jild30
Son3
Betlar542-545
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

diabetes mellitus, flavonoidlar, giperglikemiya, diabetga qarshi, lipogenez, diabetes mellitus, flavonoids, hyperglycemia, anti-diabetic, lipogenesis

Ilmiy soha

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar