Maqolada tangachaqanotli hasharotlar faunasining tur tarkibi va taksonomik tahlili yoritib berilgan. Tadqiqot ishlari 2012-2023 yillar davomida Farg‘ona vodiysi agroekotizimlarida olib borilgan. Tangachaqanotli hasharotlar namunalari Farg‘ona, Andijon, Namangan viloyati hududlaridagi fermer hamda tomorqa xo‘jaliklaridan yig‘ilgan. Farg‘ona vodiysi agroekotizimlaridan qishloq xo‘jalik ekinlari bilan trofik aloqada bo‘lgan tangachaqanotlilarning 15 ta katta oila, 25 oila 116 avlodga mansub 158 turi aniqlangan. Taksonomik birliklarning qiyosiy tahlillariga ko‘ra, agroekotizimlarda Noctuidae oilasi vakillari yetakchilik qiladi. Jumladan, mazkur oilaga mansub 58 ta turlar lepidopterofaunaning 36,7% ni tashkil etadi. Turlar xilma-xilligiga muvofiq avlodlarning soni ham yuqori (36 ta) bo‘lib, faunadagi ulushi 31% ga teng. Faunistik tadqiqotlar natijasida Farg‘ona vodiysi agroekotizimlarida tangachaqanotli hasharotlar turkumining 12 ta oila 46 avlodiga mansub 55 ta turi ilk bor aniqlangan. Ular orasidan O‘zbekiston hududida ilgari uchratilmagan 6 ta oilaning 18 ta avlodga mansub 19 ta turi respublikamiz entomofaunasi uchun ilk bor qayd etilgan turlar qatorida ro‘yxatga kiritilgan. Shuningdek, Crambidae oilasiga mansub 2 ta tur Markaziy Osiyo entomofaunasida avval qayd etilmagan.
| Mualliflar | Shermatov, Malikjon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2025-01-24 |
| Jild | 30 |
| Son | 6 |
| Betlar | 133-133 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Biologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
Farg‘ona vodiysi, agroekotizim, tangachaqanotli hasharotlar, tur tarkibi, taksonomik tahlil, oila, avlod, tur., Fergana Valley, agroecosystem, lepidopteran insects, species composition, taxonomic analysis, family, genus, species.
| APA | Shermatov, Malikjon (2025). FARG‘ONA VODIYSI AGROEKOTIZIMLARI TANGACHAQANOTLI HASHAROTLARINING (INSECTA, LEPIDOPTERA) TUR TARKIBI VA TAKSONOMIK TAHLILI. FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 133-133. https://journal.fdu.uz/main/article/2009 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Shermatov, Malikjon FARG‘ONA VODIYSI AGROEKOTIZIMLARI TANGACHAQANOTLI HASHAROTLARINING (INSECTA, LEPIDOPTERA) TUR TARKIBI VA TAKSONOMIK TAHLILI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 30, № 6. – B. 133-133. |
| MLA | Shermatov, Malikjon. “FARG‘ONA VODIYSI AGROEKOTIZIMLARI TANGACHAQANOTLI HASHAROTLARINING (INSECTA, LEPIDOPTERA) TUR TARKIBI VA TAKSONOMIK TAHLILI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 133-133, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/2009 |
| Chicago | Shermatov, Malikjon. “FARG‘ONA VODIYSI AGROEKOTIZIMLARI TANGACHAQANOTLI HASHAROTLARINING (INSECTA, LEPIDOPTERA) TUR TARKIBI VA TAKSONOMIK TAHLILI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 133-133 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/2009 |
| Harvard | Shermatov, Malikjon (2025) ‘FARG‘ONA VODIYSI AGROEKOTIZIMLARI TANGACHAQANOTLI HASHAROTLARINING (INSECTA, LEPIDOPTERA) TUR TARKIBI VA TAKSONOMIK TAHLILI’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 133-133. https://journal.fdu.uz/main/article/2009 |
| BibTeX | @article{shermatovmalikjon2025,
title = {FARG‘ONA VODIYSI AGROEKOTIZIMLARI TANGACHAQANOTLI HASHAROTLARINING (INSECTA, LEPIDOPTERA) TUR TARKIBI VA TAKSONOMIK TAHLILI},
author = {Shermatov, Malikjon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2025},
volume = {30},
number = {6},
pages = {133-133},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/2009}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysida tarqalgan koksinellidlarning hayot shakli va namlikka nisbatan guruhlari, biotoplarda tarqalishi haqida ma’lumot berilgan. Koksinellidlarning fitobiontlar bo‘yicha taqsimlanishiga…
Qumbaliqlar (Gobionidae) oilasi vakillari Farg‘ona vodiysi suv havzalarida keng tarqalgan turlar bo‘lib, Gobio lepidolaemus Farg‘ona vodiysi suv havzalari endemik turi hisoblanadi. Mazkur tur ayni vaqtda Oʻzbekiston va…
Mazkur maqolada tut ipak qurti rivojlanishi va pilla hosildorligiga ekologik omillarni ta’sirini oʻrganish uchun ipak qurtining har xil zotlarga mansub duragaylari bir xil sharoitda boqib baholandi. Tut ipak qurtining…
Holbruk gambuziyasi – Gambusia holbrooki (Girard, 1859) Markaziy Osiyo suv havzalariga bezgak chiviniga qarshi kurash maqsadida iqlimlashtirilgan boʻlib, Oʻzbekiston hududining deyarli barcha katta va kichik suv…
Ushbu maqolada unabi oʻsimligi agrotsenozi zararli hasharotlarining entomofaglari va kasallik qoʻzg‘tuvchilari hamda ularning ahamiyati toʻg‘risida ma’lumotlar berilgan.
Ushbu maqolada qadimgi Ershi shahrining aynan mazkur hududda (Andijon viloyatining Marhamat tumanidagi Mingtepa tarixiy yodgorligi hududida) shakllanib, rivojlanishiga ta’sir koʻrsatgan omillardan iqlim va gidrologik…
Ushbu maqolada tarixiy davrlarda ahloi marinskanlari vujudga kelishida geografik omillarning roli haqida ma’lumotlar jamlangan. Farg‘ona vodiysidagi dastlabki aholi maskanlari misolida shaharsozlikka ta’sir etuvchi…
Ushbu maqolada tarixiy davrlarda ahloi maskanlari vujudga kelishida geografik omillarning roli haqida ma’lumot lar jamlangan. Farg‘ona vodiysidagi kamayib borishi dastlabki aholi maskanlari misolida shaharsozlikka…
Ushbu maqolada muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tabiatni muhofaza qilishdagi samaradorligini baholash usullari ko‘rib chiqilgan. Tabiatni muhofaza qilishning hududiy tizimining samaradorligini ta'minlashda, mavjud…
Mazkur moqolada dunyoning rivojlangan mamlakatlarida urug‘chilikka oid faoliyat ustuvor yoʻnalish sifatida amalga oshiriladi. Ekinlarning mavjud eng yaxshi navlarini uzoq muddat saqlash va ulardan foydalanish, seleksiya…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Mazkur maqolada Farg‘ona shahri hududidan ilk marta qayd etilgan Oecobius Lucas, 1846 avlodiga mansub Oecobius nadiae (Spassky, 1936) ning tarqalishi, morfologik xususiyatlari va genitaliya tuzilishiga asoslangan…
Maqolada Farg’ona vodiysi agroekotizimlari tangachaqanotli hasharotlarining zoogeografik tarqalish areallari va kelib chiqish markazlarini o‘rganishga oid tadqiqotlar natijalari keltirilgan. Tarqalish areallariga ko‘ra…
Mazkur maqolada Janubiy Farg‘ona (O‘zbekiston) hududida Hyles Hübner, [1819] avlodiga mansub H. euphorbiae, H. zygophylli, H. hippophaes, H. hippophaes bienerti va H. livornica turlarining qanot tomirlanishi va…
Maqolada terak bargxo‘ri (Chrysomela populi)ning ko‘payish biologiyasi va rivojlanish dinamikasi tadqiq etilgan. 2024-yil davomida olib borilgan dala va laboratoriya kuzatuvlari natijasida zararkunandaning fenologik…
Maqolada Farg‘ona vodiysi agroekotizimlari metall tusli tunlamlari (Lepidoptera: Noctuidae, Plusiinae) faunasi yoritib berilgan. Metall tusli tunlamlar Farg‘ona vodiysining turli hududlari tabiiy hamda sun’iy…
Maqolada Farg‘ona vodiysi agroekotizimlari bargo‘rar kapalaklari (Lepidoptera: Tortricidae) faunasi yoritib berilgan. Bargo‘rar kapalaklar Farg‘ona vodiysining turli hududlari tabiiy hamda sun’iy ekotizimlarida muhim…
This article analyzes the scientific, pedagogical, and methodological foundations for the effective integration of national upbringing factors with modern global competencies in the context of continuous education…
Maqolada paxta xomashyosini yirik iflosliklardan tozalash jarayonida arrali baraban va kolosnikli panjara o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirni takomillashtirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Mavjud tozalagichlarda qo‘llaniladigan…
Maqolada paxta xomashyosini yirik va mayda iflosliklardan tozalash samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlar tizimlashtirilib, konstruktiv va texnologik omillarning o‘zaro ta’siri qiyosiy tahlil qilindi…
The paper analyzes grate constructions used in cotton cleaners for removing large impurities. The aim is to systematize the advantages and limitations of stationary round, triangular and trapezoidal grate bars and to…
This article analyses the theoretical and methodological foundations for using digital technologies and artificial intelligence in physical education, drawing on sources from Uzbekistan, Russia and international…
This article examines affixal and syntactic models of term formation in contemporary Uzbek sports terminology. It addresses the functions of derivational affixes, the grammatical structure of multiword expressions, and…