Hozirgi zamon ingliz va o'zbek adabiyotidagi spellonimlarning qiyosiy tahlili

Odilova, Nozima

FarDU ilmiy xabarlari · 2024-yil

Annotatsiya

Zamonaviy ingliz adabiyotida spellonimlar — sehr yoki g‘ayritabiiy elementlar bilan bog‘liq atama yoki ismlar — asosan fantastika va sehrli realizm janrlarida uchraydi. Misollar: Sehrgar: sehrli bilim va kuchga ega bo‘lgan kishi. Misol uchun, J.R.R. Tolkienning Uzuklar hukmdori asaridan Gandalf va J.K. Rowlingning Garri Potter asaridagi Dambldor. Sehr: sehr yoki jodular yordamida bajariladigan amallar, ko‘pincha narsalarga ta’sir ko‘rsatadi. Misol uchun, C.S. Lyuisning Narniya Solnomalaridagi sehrli narsalar. Tumor: odatda yaxshi maqsadlarda ishlatiladigan sehrli predmet yoki ibora. Misol, Nil Gaymanning Amerika xudolari asarida sehrli narsalar himoya yoki kuch beruvchi xususiyatlarga ega. Vladimir Proppning Ertak morfologiyasi (1968) fanda ertaklar strukturasini va ularning funksiyalarini o‘rgangan asosiy ishlaridan biridir. Propp ertaklarning tuzilishi ustida to‘xtalgan bo‘lsa-da, uning yondashuvi spellonimlar va mifologik elementlarni tushunishda ham foydali bo‘lishi mumkin. Proppning funksiyalari ko‘pincha sehrli narsalar yoki harakatlarni o‘z ichiga oladi va spellonimlar ushbu narsalarning kuchini yoki maqsadini ifodalashi mumkin. Ular, shuningdek, Propp modelidagi asosiy funksiyalar bo‘lgan qahramonlarning o‘zgarishi yoki ziddiyatlarning yechimida muhim rol o‘ynashi mumkin. Zamonaviy o‘zbek adabiyotida spellonimlar, ya’ni sehr yoki g‘ayritabiiy elementlar bilan bog‘liq atama yoki ismlar, xalq ertaklarida va zamonaviy fantastik asarlarda tez-tez uchraydi. Bu atamalar ko‘pincha o‘zbek xalq og‘zaki ijodi, mifologiyasi va diniy e’tiqodlardan olingan. Masalan, Alpomish, o‘zbek xalq ertaklaridagi afsonaviy qahramon, sehrli kuchga va qahramonlik xatti-harakatlariga ega bo‘lib tasvirlanadi. Zamonaviy asarlarda Alpomish yoki shunga o‘xshash afsonaviy qahramonlar jasorat va sehr mavzularini ajratib ko‘rsatish uchun fantastika kontekstida eslatiladi. Ingliz adabiyotidagi spellonimlar ko‘pincha tarixiy va madaniy qadriyatlarni aks ettiradi. Masalan, o‘rta asrlar va Uyg‘onish davridagi sehr va jodugarlik haqidagi e’tiqodlar zamonaviy adabiyotga ta’sir ko‘rsatishda davom etmoqda. O‘rta asrlar xalq og‘zaki ijodi va adabiy an’analar Shakespeare’ning Makbet asaridagi sehrli elementlar — masalan, jodugarlar va bashoratlar orqali spellonimlarni shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarOdilova, Nozima
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2024-12-31
Jild30
Son6
Betlar78-78
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Key words: Magical objects, folklore, bravery and magic, magical prowess, heroic deeds, cultural heritage, witches and prophecies.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAOdilova, Nozima (2024). HOZIRGI ZAMON INGLIZ VA O'ZBEK ADABIYOTIDAGI SPELLONIMLARNING QIYOSIY TAHLILI. FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 78-78. https://journal.fdu.uz/main/article/2129
GOST (OAK)Odilova, Nozima HOZIRGI ZAMON INGLIZ VA O'ZBEK ADABIYOTIDAGI SPELLONIMLARNING QIYOSIY TAHLILI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 6. – B. 78-78.
MLAOdilova, Nozima. “HOZIRGI ZAMON INGLIZ VA O'ZBEK ADABIYOTIDAGI SPELLONIMLARNING QIYOSIY TAHLILI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 78-78, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/2129
ChicagoOdilova, Nozima. “HOZIRGI ZAMON INGLIZ VA O'ZBEK ADABIYOTIDAGI SPELLONIMLARNING QIYOSIY TAHLILI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 78-78 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/2129
HarvardOdilova, Nozima (2024) ‘HOZIRGI ZAMON INGLIZ VA O'ZBEK ADABIYOTIDAGI SPELLONIMLARNING QIYOSIY TAHLILI’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 78-78. https://journal.fdu.uz/main/article/2129
BibTeX
@article{odilovanozima2024,
  title = {HOZIRGI ZAMON INGLIZ VA O'ZBEK ADABIYOTIDAGI SPELLONIMLARNING QIYOSIY TAHLILI},
  author = {Odilova, Nozima},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2024},
  volume = {30},
  number = {6},
  pages = {78-78},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/2129}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi

Odilova, Nozima — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari