Global iqlim o‘zgarishlarining tangachaqanotli hasharotlar tarqalishi va populyatsiya dinamikasiga ta’siri: tut parvonasi (glyphodes pyloalis walker, 1859) misolida

Shermatov, Malikjon, Botirov, Elyor, Qayumova, Oygul, Mukhammedov, Muminjon

FarDU ilmiy xabarlari · 2024-yil

Annotatsiya

Maqolada global iqlim o‘zgarishlari sharoitida tangachaqanotli hasharotlarning tarqalish xususiyatlari Farg‘ona vodiysida tut parvonasi misolida tahlil etilgan. So‘nggi 22 yil davomida tadqiqot hududida minimal va maksimal hаrоrаtning keskin о‘zgаrishlаri bilаn bоg‘liq iqlim аnоmаliуаlаri soni ortgan. Tut plantatsiyalarida olib borilgan uzoq muddatli tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, mavsumiy ekologik o‘zgarishlar tut parvonasining populyatsiya dinamikasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Ayniqsa, 2002, 2008 va 2014-yillardagi qish fasllari, shuningdek, 2015 va 2021-yillarning bahor fasllaridagi keskin sovuqlar keyingi mavsumlarda tut parvonasi populyatsiya zichligining sezilarli darajada pasayishiga olib kelgan. 2022-yil yozidagi haddan tashqari qurg‘oqchilik va uzoq davom etgan yuqori haroratli kunlar ham tut parvonasining rivojlanish sur’atini cheklashi mumkinligi kuzatilgan. Ushbu natijalar global iqlim o‘zgarishlari sharoitida zararkunanda tangachaqanotli hahsarotlarga qarshi kurashishning moslashuvchan strategiyalarini ishlab chiqish zarurligidan dalolat beradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarShermatov, Malikjon, Botirov, Elyor, Qayumova, Oygul, Mukhammedov, Muminjon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2024-12-31
Jild30
Son6
Betlar196-196
TilO‘zbek
Ilmiy sohaBiologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Farg‘ona vodiysi, Lepidoptera, Glyphodes pyloalis, Grapholita molesta, iqlim o‘zgarishi, tarqalish, cheklovchi omillar., Fergana Valley, Lepidoptera, Glyphodes pyloalis, Grapholita molesta, climate change, distribution, limiting factors.

Ilmiy soha

Biologiya

Iqtibos keltirish

APAShermatov, Malikjon, Botirov, Elyor, Qayumova, Oygul, & Mukhammedov, Muminjon (2024). GLOBAL IQLIM O‘ZGARISHLARINING TANGACHAQANOTLI HASHAROTLAR TARQALISHI VA POPULYATSIYA DINAMIKASIGA TA’SIRI: TUT PARVONASI (GLYPHODES PYLOALIS WALKER, 1859) MISOLIDA. FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 196-196. https://journal.fdu.uz/main/article/1708
GOST (OAK)Shermatov, Malikjon va b. GLOBAL IQLIM O‘ZGARISHLARINING TANGACHAQANOTLI HASHAROTLAR TARQALISHI VA POPULYATSIYA DINAMIKASIGA TA’SIRI: TUT PARVONASI (GLYPHODES PYLOALIS WALKER, 1859) MISOLIDA // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 6. – B. 196-196.
MLAShermatov, Malikjon, Botirov, Elyor, Qayumova, Oygul, and Mukhammedov, Muminjon. “GLOBAL IQLIM O‘ZGARISHLARINING TANGACHAQANOTLI HASHAROTLAR TARQALISHI VA POPULYATSIYA DINAMIKASIGA TA’SIRI: TUT PARVONASI (GLYPHODES PYLOALIS WALKER, 1859) MISOLIDA.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 196-196, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/1708
ChicagoShermatov, Malikjon, Botirov, Elyor, Qayumova, Oygul, and Mukhammedov, Muminjon. “GLOBAL IQLIM O‘ZGARISHLARINING TANGACHAQANOTLI HASHAROTLAR TARQALISHI VA POPULYATSIYA DINAMIKASIGA TA’SIRI: TUT PARVONASI (GLYPHODES PYLOALIS WALKER, 1859) MISOLIDA.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 196-196 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/1708
HarvardShermatov, Malikjon, Botirov, Elyor, Qayumova, Oygul, and Mukhammedov, Muminjon (2024) ‘GLOBAL IQLIM O‘ZGARISHLARINING TANGACHAQANOTLI HASHAROTLAR TARQALISHI VA POPULYATSIYA DINAMIKASIGA TA’SIRI: TUT PARVONASI (GLYPHODES PYLOALIS WALKER, 1859) MISOLIDA’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 196-196. https://journal.fdu.uz/main/article/1708
BibTeX
@article{shermatovmalikjon2024,
  title = {GLOBAL IQLIM O‘ZGARISHLARINING TANGACHAQANOTLI HASHAROTLAR TARQALISHI VA POPULYATSIYA DINAMIKASIGA TA’SIRI: TUT PARVONASI (GLYPHODES PYLOALIS WALKER, 1859) MISOLIDA},
  author = {Shermatov, Malikjon and Botirov, Elyor and Qayumova, Oygul and Mukhammedov, Muminjon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2024},
  volume = {30},
  number = {6},
  pages = {196-196},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1708}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi

Shermatov, Malikjon — boshqa maqolalari

Biologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Biologiya sohasidagi OAK jurnallari