Hajviy matnlarni tarjima qilishning kognitiv-pragmatik xususiyatlari

Baymanov, Xabibulla

FarDU ilmiy xabarlari · 2025-yil

Annotatsiya

Har qanday fanda qo‘llaniladigan tarjima nafaqat o‘quvchiga nazariy tushuncha berishi, balki tadqiqotchi qiziqishlariga oid hodisalarni bashorat qila olishi lozim. Fikrimizcha, aynan shunday amaliy yo‘nalishga ega bo‘lgan xususiyat, ya’ni ma’lum sharoitlarda yumoristik matnni bashorat qila oladigan xususiyati, asl matndan tarjima tiliga yumorni o‘girish jarayonini sezilarli darajada takomillashtirishga yordam beradi. Mamlakatimizda va xorijda olib borilayotgan kognitiv tadqiqotlar borliq hodisalarining keng qamrovini o‘z ichiga oladi. Bu hodisalarni eng aniq va batafsil tavsiflash faqat kognitiv tilshunoslik yutuqlari tufayligina mumkin. Ilgari til bizni o‘rab turgan dunyoning ko‘zgusi hisoblanganiga qaramay, bugungi kunda til insonning ma’naviy dunyosiga, uning aql-zakovatiga, fikrlash jarayoni sirlariga kirib borish vositasi sifatida qaralmoqda va tilshunoslikdagi bu burilish katta e’tiborga loyiqdir. Tarjimonning muallif fikrini yetkazish jarayonini tahlil qilishda uning matnni tushunishi, bilimlarni saqlashi va ulardan foydalanishi, shuningdek, fikrni boshqalarga tushunarli tilda ifodalash qobiliyati o‘rganiladi. Masalan, tarjimonning kasbiy mahorati faqat tillarni bilish bilan cheklanmaydi, balki tarjima jarayonida yuzaga keladigan muammolarni aniqlash va hal qilish qobiliyatini ham o‘z ichiga oladi. Mualliflarning ta’kidlashicha, tarjimonlarning amaliy faoliyati bilan bog‘liq jarayonlar, xuddi pedagoglar kabi, ko‘pincha faraz va taxminlarga asoslanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBaymanov, Xabibulla
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2025-06-25
Jild31
Son3
Betlar136-136
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Kalit so‘zlar: kognitiv-pragmativ usul, hajviy matn, pragmatika, tarjimashunoslik.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APABaymanov, Xabibulla (2025). HAJVIY MATNLARNI TARJIMA QILISHNING KOGNITIV-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI. FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 136-136. https://journal.fdu.uz/main/article/1504
GOST (OAK)Baymanov, Xabibulla HAJVIY MATNLARNI TARJIMA QILISHNING KOGNITIV-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 3. – B. 136-136.
MLABaymanov, Xabibulla. “HAJVIY MATNLARNI TARJIMA QILISHNING KOGNITIV-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 136-136, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/1504
ChicagoBaymanov, Xabibulla. “HAJVIY MATNLARNI TARJIMA QILISHNING KOGNITIV-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 136-136 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/1504
HarvardBaymanov, Xabibulla (2025) ‘HAJVIY MATNLARNI TARJIMA QILISHNING KOGNITIV-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 136-136. https://journal.fdu.uz/main/article/1504
BibTeX
@article{baymanovxabibulla2025,
  title = {HAJVIY MATNLARNI TARJIMA QILISHNING KOGNITIV-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI},
  author = {Baymanov, Xabibulla},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2025},
  volume = {31},
  number = {3},
  pages = {136-136},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1504}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari