<p><em>Maqolada notiqning ommaviy nutqda xarizmatik obrazni yaratishi va uni qo‘llab-quvvatlashi uchun qo‘llaniladigan lingvokreativ strategiyalar tahlil qilinadi. Empirik asos sifatida ikki rus muallifi — Iosif Brodskiy (Nobel ma’ruzasi parchalari, 1987) va Aleksandr Soljenitsin (Garvard ma’ruzasi “Ikki qutbli dunyo”, 1978) nutqlari o‘rganiladi. Teoretik asosni freym semantikasi (C. Fillmor), konseptual metafora nazariyasi (J. Lakoff, M. Johnson) hamda “yangi ritorika” (H. Perelman, L. Olbrext-Titeka) tashkil etadi. Natijalar bo‘limida aniq gaplarning mikrolingvistik tahlili keltirilib, unda metaforik qayta freyming, paradoksal ta’rif, aforistik siqilish, gradatsiya va deiktik zichlashuv nutqning ethos, logos va pathosini qanday tashkil etishi ko‘rsatiladi. Xarizma “psixologik” emas, balki diskursiv hodisa sifatida — kognitiv va ritorik mexanizmlarning uyg‘un ishlashidan hosil bo‘luvchi effekt sifatida namoyon bo‘lishi asoslab beriladi.</em></p>
| Mualliflar | Давлятова, Гульчехра |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-10-25 |
| Jild | 31 |
| Son | 5 |
| Til | O‘zbek |
O‘zbekcha (lotin alifbosi): nutq xarizmasi, lingvokreativlik, ritorik strategiyalar, kontseptual metafora; freym semantikasi; ethos; logos; pathos, speech charisma, linguistic creativity, rhetorical strategies, conceptual metaphor, frame semantics, ethos; logos, pathos.
Mazkur maqolada buyuk mutafakkir, so‘z mulkining sultoni Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonida qo‘llangan qarama-qarshi ma’noli so‘zlar xususida fikr yuritilgan. Asarda uchragan arabiy, forsiy va turkiy zid…
Maqolada zamonaviy axborot makonida faoliyat ko ‘ rsatayotgan ramz va belgilar madaniy - tarixiy ma ’ nolarini integrativ tarzda o ‘ rganiladi . Yondashuv madaniy semantikaning qatlamli modeli ( madaniy sema — madaniy…
Ushbu maqolada C.S.Lewis asarlarida mifologik nomlar (mifonimlar) filologik, narratologik va boshqa tahlil usullari orqali aniqlanib, ularning jami 276 tasi besh toifaga ajratilgan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki…
Maqolada turg ‘ un semantikaga va o ‘ ziga xos tuzilishga ega bo ‘ lgan til tizimining muhim elementi sifatida idiomalar ko ‘ rib chiqiladi . Semantik xususiyatlar, jumladan, tasvir, metafora, madaniy shartlash…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz muloqot xulqida disputning lingvokulturologik asoslari tahlil qilingan. Disput – bu, qarama-qarshi fikrlarning muloqot jarayonida madaniy va lingvistik omillar ta’sirida qanday…
Maqolada hayotiy pozitsiyalarda odamlarga nisbatan salbiy va ijobiy so‘zlar hamda iboralarni qo‘llashning asosiy usullari va omillari ko‘rib chiqiladi, bu shaxsning miyasiga ta’sir qiluvchi ijobiy his-tuyg‘ularni…
Mazkur maqolada qadimgi davrlardan hozirgi kungacha insoniyat taraqqiyotining ajralmas bo‘lagi bo‘lgan boshqaruvning mazmuni, maqsadi va tamoyillari haqida so‘z yuritiladi. Tarixda o‘tgan podshohlarning siyosiy…
Og‘zaki nutqda fikrlarni ifoda etishda ohang, pauza va urg‘u kabi vositalar xizmat qilsa, yozma nutqda bu vazifani tinish belgilar bajaradi. Tinish belgilarisiz yozilgan matn ham mazmunan aniq, hamda grammatik jihatdan…
Maqolada akademik diskursning funksional va pragmatik tabiatini tadqiq etishning nazariy-metodologik asoslari tahlil qilingan. Sistemik-funksional grammatika va nutq aktlari nazariyasining integrativ modeli yaratilgan.
Mazkur maqolada kasbiy muloqotning samaradorligini ta’minlashda pragmatik vositalarning ahamiyati tahlil qilinadi. Xususan, so‘zlovchining niyati, tinglovchining ijtimoiy mavqeyi, muloqot konteksti va madaniy omillarga…