Noʻxat shirasi (acyrthosiphon pisum) mavsumiy populyatsiya dinamikasini gibrid stokastik deterministik modellashtirish

Yusupova, Shoiraxon, Zokirova, Gulnora, G‘aniyev, Kamoliddin, Zokirov, Islomjon

FarDU ilmiy xabarlari · 2025-yil

Annotatsiya

2018‑yilda Shimoliy Fargʻonaning noʻxat ekin maydonlarida o‘tkazilgan 9 + 12 dekadalik dala kuzatuvlari asosida Acyrthosiphon pisum populyatsiyasining mavsumiy dinamikasi kvadratik deterministik regressiya va Ito tipidagi stokastik differensial tenglamadan iborat gibrid model yordamida tahlil qilindi. Model birinchi va ikkinchi cho‘qqilarni ± 2 kun aniqlikda prognoz qilib, klassik regressiyaga nisbatan RMSE 31 % ga, MAPE 8,5% bandga qisqardi. Tolak formulasi orqali qayta hisoblangan hududiy iqtisodiy zarar chegarasi 3,4 shira · 10 sm novda⁻¹ bo‘lib, amaldagi me’yordan 32 % past. +2 °C harorat ssenariysi cho‘qqini 4 kun oldinroqqa siljishi va dispersiyaning 9 % kengayishini ko‘rsatdi. Natijalar zararkunanda monitoringini raqamlashtirish va uyg‘unlashgan kurash chorasini optimallashtirishga xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarYusupova, Shoiraxon, Zokirova, Gulnora, G‘aniyev, Kamoliddin, Zokirov, Islomjon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2025-12-31
Jild31
Son4
Betlar137-137
TilO‘zbek
Ilmiy sohaBiologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

noʻxat shirasi, populyatsiya dinamikasi, stokastik differensial tenglama, iqtisodiy zarar chegarasi, Farg‘ona vodiysi, regressiya modellash, noʻxat shirasi, populyatsiya dinamikasi, stokastik differensial tenglama, iqtisodiy zarar chegarasi, Farg‘ona vodiysi, regressiya modellash

Ilmiy soha

Biologiya

Iqtibos keltirish

APAYusupova, Shoiraxon, Zokirova, Gulnora, G‘aniyev, Kamoliddin, & Zokirov, Islomjon (2025). NOʻXAT SHIRASI (ACYRTHOSIPHON PISUM) MAVSUMIY POPULYATSIYA DINAMIKASINI GIBRID STOKASTIK DETERMINISTIK MODELLASHTIRISH. FarDU ilmiy xabarlari, 31(4), 137-137. https://journal.fdu.uz/main/article/992
GOST (OAK)Yusupova, Shoiraxon va b. NOʻXAT SHIRASI (ACYRTHOSIPHON PISUM) MAVSUMIY POPULYATSIYA DINAMIKASINI GIBRID STOKASTIK DETERMINISTIK MODELLASHTIRISH // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 4. – B. 137-137.
MLAYusupova, Shoiraxon, Zokirova, Gulnora, G‘aniyev, Kamoliddin, and Zokirov, Islomjon. “NOʻXAT SHIRASI (ACYRTHOSIPHON PISUM) MAVSUMIY POPULYATSIYA DINAMIKASINI GIBRID STOKASTIK DETERMINISTIK MODELLASHTIRISH.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(4), 137-137, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/992
ChicagoYusupova, Shoiraxon, Zokirova, Gulnora, G‘aniyev, Kamoliddin, and Zokirov, Islomjon. “NOʻXAT SHIRASI (ACYRTHOSIPHON PISUM) MAVSUMIY POPULYATSIYA DINAMIKASINI GIBRID STOKASTIK DETERMINISTIK MODELLASHTIRISH.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(4), 137-137 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/992
HarvardYusupova, Shoiraxon, Zokirova, Gulnora, G‘aniyev, Kamoliddin, and Zokirov, Islomjon (2025) ‘NOʻXAT SHIRASI (ACYRTHOSIPHON PISUM) MAVSUMIY POPULYATSIYA DINAMIKASINI GIBRID STOKASTIK DETERMINISTIK MODELLASHTIRISH’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(4), 137-137. https://journal.fdu.uz/main/article/992
BibTeX
@article{yusupovashoiraxon2025,
  title = {NOʻXAT SHIRASI (ACYRTHOSIPHON PISUM) MAVSUMIY POPULYATSIYA DINAMIKASINI GIBRID STOKASTIK DETERMINISTIK MODELLASHTIRISH},
  author = {Yusupova, Shoiraxon and Zokirova, Gulnora and G‘aniyev, Kamoliddin and Zokirov, Islomjon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2025},
  volume = {31},
  number = {4},
  pages = {137-137},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/992}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Yusupova, Shoiraxon — boshqa maqolalari

Biologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Biologiya sohasidagi OAK jurnallari