Ushbu maqolada fors-tojik adabiyotida falsafiy qarashlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, xususan IX–X asrlarning buyuk shoiri va mutafakkiri Abu Abdulloh Rudakiy ijodiga alohida e’tibor qaratiladi. Rudakiy – tojik she’riyatining asoschisi bo‘lib, hayot mohiyati, vaqt, inson mavjudoti va ma’naviy qadriyatlar haqida chuqur falsafiy mulohazalarni o‘z asarlarida aks ettirgan ilk mutafakkirlardan biri sanaladi.
Maqolada uning ijodidagi asosiy falsafiy mavzular - hayotning foniyligi, vaqtning ahamiyati, inson va tabiat o‘rtasidagi o‘zaro aloqalar, jamiyatning axloqiy tushunishlari tahlil etiladi. Xususan, Rudakiy falsafiy g‘oyalarini she’riy shaklda ifoda etib, ularni keng omma uchun tushunarli va ta’sirchan qilib taqdim etgani ta’kidlanadi. Uning asarlari inson taqdiri va ma’naviy izlanishlar haqida chuqur mushohadalar bilan to‘ldirilgan bo‘lib, fors-tojik adabiyoti va madaniyati rivojiga katta ta’sir ko‘rsatgan.
Maqolada Rudakiyning she’rlaridagi falsafiy g‘oyalar va ularning Omar Xayyom, Sa’diy, Hofiz kabi keyingi avlod shoir va mutafakkirlariga ko‘rsatgan ta’siri ham tahlil qilinadi. Shuningdek, Rudakiyning falsafiy qarashlari shakllangan tarixiy, madaniy va ijtimoiy muhit - Islomning Zarhal asri davrining xususiyatlari ham o‘rganiladi.
Uning ijodidagi falsafiy g‘oyalar - hayotning mazmunini anglash, tabiat bilan uyg‘unlik, adolat va hayotning nihoyasi haqidagi tafakkur - Rudakiy she’riyatini bugungi zamon uchun ham dolzarb va ilhomlantiruvchi qiladi
| Mualliflar | Вахабова, Дилфуза |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2025-12-31 |
| Jild | 31 |
| Son | 3 |
| Betlar | 86-86 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
Abu Abdulloh Rudakiy, falsafa, fors-tojik adabiyoti, she’riyat, dunyoqarash, vaqt, hayot, inson tabiati, hakimlik., Abu Abdallah Rudaki, philosophy, Persian-Tajik literature, poetry, worldview, time, life, human nature, wisdom.
| APA | Вахабова, Дилфуза (2025). FORS-TOJIK ADABIYOTIDA FALSAFIY QARASHLARNING SHAKLLANISHI (ABU ABDULLOH RUDAKIY). FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 86-86. https://journal.fdu.uz/main/article/1132 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Вахабова, Дилфуза FORS-TOJIK ADABIYOTIDA FALSAFIY QARASHLARNING SHAKLLANISHI (ABU ABDULLOH RUDAKIY) // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 3. – B. 86-86. |
| MLA | Вахабова, Дилфуза. “FORS-TOJIK ADABIYOTIDA FALSAFIY QARASHLARNING SHAKLLANISHI (ABU ABDULLOH RUDAKIY).” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 86-86, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/1132 |
| Chicago | Вахабова, Дилфуза. “FORS-TOJIK ADABIYOTIDA FALSAFIY QARASHLARNING SHAKLLANISHI (ABU ABDULLOH RUDAKIY).” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 86-86 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/1132 |
| Harvard | Вахабова, Дилфуза (2025) ‘FORS-TOJIK ADABIYOTIDA FALSAFIY QARASHLARNING SHAKLLANISHI (ABU ABDULLOH RUDAKIY)’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 86-86. https://journal.fdu.uz/main/article/1132 |
| BibTeX | @article{article2025,
title = {FORS-TOJIK ADABIYOTIDA FALSAFIY QARASHLARNING SHAKLLANISHI (ABU ABDULLOH RUDAKIY)},
author = {Вахабова, Дилфуза},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2025},
volume = {31},
number = {3},
pages = {86-86},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1132}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada zamonaviy jamiyatda ijtimoiy tarmoqlar tilining lingvistik xususiyatlari va uni tadqiq etishdagi nazariy yondashuvlar tahlil qilinadi. Facebook, Instagram, Twitter, Telegram kabi virtual platformalardagi…
Mazkur maqolada inson kapitalining zamonaviy fan, falsafa, siyosat va iqtisodiyotning asosiy tushunchalaridan biri ekanligi, uning faqatgina iqtisodiy resurs emas, balki xalqlarning maʼnaviyati va kelajagi uchun…
Maqolada yoshlarni axloqiy tarbiyalashda o‘zbek xalqi milliy qahramonlik tuyg’usini mustahkamlashning nazariy-metodologik asoslari, yoshlarni axloqiy tarbiyalashda o‘zbek xalqi milliy qahramonlik tuyg’usini…
Yangi O‘zbekiston sharoitida tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishda halollik va axloqiy qadriyatlarning ahamiyati tahlil qilingan. Xususan, jamiyatda ishonch va adolatni mustahkamlashda mazkur tamoyillarning ijtimoiy…
Maqolada begonalashuv fenomenining tarixiy-falsafiy ildizlari, jamiyatda shaxs begonalashuvining namoyon bo‘lish xususiyatlari, inson begonalashuviga qarshi kurashda intelektual qadriyatlarning o‘rni, global taraqqiyot…
Ushbu maqolada inklyuziv jamiyat tushunchasi, jamiyatning rivojlanishi, teng imkoniyatlar va barqaror muhitni taʼminlash yoʼnalishlari boʼyicha xorijiy mamlakatlar tajriba hamda milliy tajribaning falsafiy jihatlari…
Respublikamiz hududidagi barcha davlat, nodavlat va chet davlat oliy talim muassasalarida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan korrupsiyaviy hollatlarning omillari, ularga qarshi kurashish mumkin bo‘lgan samarali usullar…
Ushbu maqolada prokuratura organlarining inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi faoliyati va bu faoliyatni tartibga soluvchi asosiy qonunchilik hujjatlari tahlil qilinadi. Muallif prokuratura institutining tarixiy…
Bu maqola kasaba uyushmalarining notijorat tashkilotining ma’lum bir qismi sifatidagi o‘rni va ahamiyati to‘g‘risidagi fikrlar ilgari surilgan. Kasaba uyushmalari eng yirik jamoat birlashmalaridan biri hisoblanadi…
Ushbu maqolada bozor munosabatlariga o‘tish davrida davlatning fuqarolik-huquqiy munosabatlarda ishtirok etishi yoritilgan. Darhaqiqat, har bir davlat boshqa bir davlat yurisdiksiyasidan immunitet huquqiga egadir…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…