<p><em>Bionazorat agentlari va ularning ikkilamchi metabolitlaridan (SM) foydalanish bugungi kunda qo'llaniladigan potentsial yondashuvlardan biridir. Mikrozamburug’lar olamida Trichoderma spp. butun dunyo bo’ylab qo’llaniladigan eng bionazorat agentlaridan biri sanaladigan zamburug’ turkumi hisoblanadi. Trichodermaning juda ko’pgina turlari fitopatogen zamburug'larga qarshi, mikroblarga qarshi faollikka ega bo'lgan ikkilamchi metabolitlarni ishlab chiqaruvchi mashhur mikrozamburug’ sanaladi. Ushbu ikkilamchi metabolitlar to'g'risidagi batafsil ma'lumotlar, birgalikda guruhlanganda, ulardan samarali foydalanish va o'simlik patogen zamburug'larini boshqarish uchun yangi bioaktiv birikmalarni qo’llanilish sohalarini yanada chuqquroq anglashga imkon yaratadi. Ushbu tadqiqot doirasida biz Trichoderma spp ga oid bir qancha metabolitlarni biologic aktivligiga oid adabiyotlar tahlilini hamda T. asperellumga oid ba’zi ikkilamchi metabolitlarni ajratib olishni va ularni faolliklarini bayon etdik. Trichoderma spp ning turli antifungal ikkilamchi metabolitlarini umumlashtiramiz va guruhlaymiz. fitopatogen zamburug'larga qarshi, ularning kimyosi va biosintezi bilan bog'liq ba'zi jihatlarni har tomonlama ko'rib chiqamiz. Metabolitlarni ajratib olishda ustunli xromatografiya usulidan foydalanib, aniqlashda yupqa qatlamli xromotagrafiya tekshiruvi amalga oshirilib, olingan moddalar GS-MS analizi orqali tekshiruv olib borildi. Natijada xloroform:methanol (5:1) sistemasining boshqa nisbatli shunday sistema yoki boshqa erituvchilar sistemasidan ajralib chiqqan metabolilardan farq qiladigan bir qancha moddalar ajralib chiqqanligini aniqlandi.</em></p>
| Mualliflar | Nomozova, Mohigul, Kamolov, Luqmon, Nakhatov, Innat, Umirov, Nurbek, Ahmadova, Dilfuza |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2026-02-04 |
| Jild | 31 |
| Son | 6 |
| Betlar | 22-27 |
| Til | O‘zbek |
antifungal, antioksidant, biologik nazorat, fitopatogen zamburug'lar, ikkilamchi metabolit, Trichoderma ssp, xromatografiya., antifungal, antioxidant, biological control, phytopathogenic fungi, secondary metabolite, Trichoderma ssp, chromatography.
Maqolada Toshkent viloyatida jar eroziyasi xavfi GIS asosida baholanib, Weighted Overlay modeli natijalari Google Earth Pro’dan olingan jarlar inventari bilan solishtiriladi. DEMdan olingan qiyalik, oqim to‘planishi va…
Neft va gazni qazib olish, tashish hamda saqlash jarayonlarida hosil bo‘ladigan neft shlamlari tarkibida ko‘p miqdorda uglevodorodlar, suv va mineral aralashmalar bo‘ladi, bu esa ularni an’anaviy neftni qayta ishlash…
Maqolada sug‘oriladigan o‘tloqi saz tuproqlarning galogenetik xususiyatlari va ularning shakllanish jarayonlari tahlil qilingan. Tuproqdagi tuzlarning miqdori, sho‘rlanish darajasi, tuzlar taqsimoti va tuzlarning…
Ushbu maqolada O‘zbekistonda uchraydigan Yapon saforasi ( Sophora japonica L ) daraxti va Lyupin ( Lupinus angustifolius L ) o‘simligi aralashmasi tarkibidagi antioksidantlik faolligi tekshiriliganda…
Maqolada 2010–2024-yillardagi asosiy ilmiy va patent manbalari asosida sel va toshqinlardan himoya qilish sohasidagi xorijiy innovatsiyalar tahlil qilingan. An’anaviy infratuzilmadan monitoring, xavfga asoslangan…
Maqolada geografik axborot tizimlari (GIS) ekologik holatni kuzatish va baholash jarayonlarida qanday o‘rin tutishi yoritilgan. Ayniqsa, havoning ifloslanishi, suv resurslarining kamayishi va yer degradatsiyasi kabi…
So‘x daryosi ixtiofaunasiga mansub 14 turning uzunlik-og‘irlik munosabatlari (LWR) va to‘yinganlik indeksi tahlil qilindi. Natijalarga ko‘ra, 3 tur izometrik ( b=3), 1 tur (Triplophysa strauchii) manfiy allometrik…
Maqolada O‘zbekiston hududida havo sifatini baholashda zamonaviy geografik axborot tizimlari (GIS) texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqotda Sentinel-5P sun’iy yo‘ldoshi…
Turkistonda islomdan oldingi davrga oid 50 dan ortiq yodgorlikdan shisha buyumlar topilgan. 23 ta yodgorlikdan 16 turdagi yirik ashyolar topilgan: tibbiy idishlar, idish-tovoqlar, kimyoviy idishlar, zargarlik buyumlari…
Maqolada inson va tabiat uyg’unligi, insonning landshaftlar qiyofasini o’zgartirishdagi ro’li, tabiiy va antropogen landshatlarning ekoturistik imkoniyatlari, barqaror rivojlanish konsepsiyasi .