<p><em>Mazkur ilmiy ishda Shimoliy Farg‘ona tog‘oldi mintaqasining landshaft-ekologik sharoiti va geoekologik holati tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqotda insonning xo‘jalik faoliyati natijasida geotizimlarda yuzaga kelgan o‘zgarishlar va ularning tabiiy muhit barqarorligiga ta’siri chuqur o‘rganilgan. Professor A.A. Rafiqovning geoekologik vaziyat haqidagi nazariy qarashlari asosida baholash mezonlari ishlab chiqilgan bo‘lib, to‘rtta asosiy yo‘nalish — geotizimlar holati, tabiiy komponentlarning ekologik ahvoli, aholining salomatligi va antropogen bosim darajasi — asosida baholash amalga oshirilgan. ArcGIS dasturining NDVI, ArcMonitoring va Hotspot modullari yordamida olingan sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari asosida indikatorlar tizimi tuzilgan va landshaftlarning transformatsiya darajasi aniqlangan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, 50 foizdan ortiq o‘zgarishga uchragan hududlarda geotizimlar barqarorligi keskin pasaygan, ekologik inqiroz belgilari kuzatilgan. Shuningdek, antropogen bosimning ortishi aholi salomatligiga bevosita salbiy ta’sir ko‘rsatayotgani aniqlangan. Xulosa sifatida, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, degradatsiya jarayonlarini sekinlashtirish hamda hududning ekologik barqarorligini ta’minlash bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqish zarurligi qayd etilgan.</em></p>
| Mualliflar | Naimov, Husniddin |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2026-02-04 |
| Jild | 31 |
| Son | 6 |
| Betlar | 367-371 |
| Til | O‘zbek |
geoekologik vaziyat, landshaft-ekologik sharoit, geotizim, antropogen bosim, tabiiy muvozanat, ekologik barqarorlik, indikator, baholash mezonlari, geotizimlarning holati., geoecological situation, landscape-ecological condition, geosystem, anthropogenic pressure, natural balance, ecological stability, indicator, evaluation criteria, state of geosystems.
Maqolada Mustaqillik yillarida O‘zbekiston monoshaharlari aholisi soni dinamikasining davriy o‘zgarishlari, umumiy rivojlanish tendensiyalari hamda ijtimoiy-iqtisodiy omillar bilan bog‘liqligi tahlil etilib…
Ushbu maqolada Sirdaryo viloyati Xovos tumani aholisining demografik holati va rivojlanish tendensiyalari, tumanning demografik koʻrsatkichlar boʻyicha viloyatdagi oʻrni statistika maʼlumotlar asosida tahlil qilingan…
Mazkur tadqiqotda MSPA va MCR modellariga asoslangan ekologik tarmoqni shakllantirish va optimallashtirish mezonlari ilmiy asosda bayon etilgan. MSPA modeli landshaft tuzilmasini morfologik tahlil qilish orqali ekologik…
Ushbu maqolada sun’iy intellekt asosida ishlab chiqilgan “AgroAI Drone” monitoring platformasi haqida so‘z yuritiladi. Tizim qishloq xo‘jaligida hosildorlikni oshirish, suv va o‘g‘it sarfini kamaytirish, tuproq…
Maqolada Farg‘ona vodiysidagi yirik shaharlar misolida landshaftlarning ekologik holatining o‘zgarishi va ularni baholash metodlari ko‘rib chiqiladi. Shaharlashuv, sanoatlashuv va qishloq xo‘jaligi faoliyatining…
Mazkur maqolada sakral landshaftlarning shakllanishi, ularning funksional xususiyatlari va insoniyat madaniy merosidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Sakral landshaft tushunchasining mohiyati, diniy va tabiiy…
Mazkur maqola Toʻxtagʻul suv omborini energetik rejimda ekspluatatsiya qilish sharoitida Sirdaryo-Norin daryolari suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish imkoniyatlarini tadqiq etishga bagʻishlangan…
Ushbu maqolada zamonaviy landshaft ekologiyasida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan landshaftlardagi ekologik bog‘lanishni modellashtirish, uning tuzilishi, funksional xususiyatlari va ekotizim barqarorligi uchun ahamiyati…
Maqolada inson va tabiat uyg’unligi, insonning landshaftlar qiyofasini o’zgartirishdagi ro’li, tabiiy va antropogen landshatlarning ekoturistik imkoniyatlari, barqaror rivojlanish konsepsiyasi .
Orol dengizi mintaqasida yuzaga kelgan ekologik muammolar, jumladan cho‘llanish, tuproq unumdorligining pasayishi va bioxilma-xillikning qisqarishi hududning barqaror rivojlanishiga jiddiy tahdid solmoqda. An’anaviy…