Annotatsiya. So‘nggi yillarda zamonaviy kardiologiyada yurak-qon tomir kasalliklarining molekulyar-genetik mexanizmlarini o‘rganishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Endotelial funksiya, qon tomirlar remodellanishi va metabolik jarayonlarni boshqarishda ishtirok etuvchi genlarni tadqiq etish eng istiqbolli yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Ular orasida endotelial disfunksiya, ateroskleroz, lipid almashinuvi buzilishlari va miokard remodellanishi rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan EDN1 va PPARA genlari muhim o‘rin tutadi. EDN1 geni qon tomir tonusini boshqarish, yallig‘lanish, silliq mushak hujayralari proliferatsiyasi hamda aterogenez jarayonlarida ishtirok etuvchi eng kuchli vazokonstriktor peptidlardan biri bo‘lgan endotelin-1 sintezini kodlaydi. EDN1 genining polimorfizmlari qon tomirlar remodellanishi va yurak-qon tomir xavfining oshishiga oid potensial genetik markerlar sifatida qaralmoqda. PPARA geni lipid va energetik almashinuvni, yog‘ kislotalarining β-oksidlanishini hamda kardiomiotsitlar metabolizmini boshqaruvchi PPAR-α yadroviy retseptorini kodlaydi. PPARA faoliyatining buzilishi dislipidemiya, insulinrezistentlik, ateroskleroz progressiyasi va yurak-qon tomir asoratlari rivojlanishi bilan assotsiatsiyalanadi. Ushbu sharhda EDN1 va PPARA genlarining biologik roli, ularning yurak-qon tomir kasalliklari patogenezidagi ishtiroki, shuningdek, molekulyar-genetik markerlarni personalizatsiyalashtirilgan kardiologiyada qo‘llash istiqbollari haqidagi zamonaviy ma’lumotlar keltirilgan.
| Mualliflar | Mamiyeva B.M., Tulyaganova D.K. |
|---|---|
| Jurnal | O‘zbekiston terapiya axborotnomasi |
| Nashr sanasi | 2026-06-25 |
| Son | 2 |
| Til | Rus |
| DOI | 10.2222/w1bf4259 |
DOI: 10.2222/w1bf4259 · Maqolaning asl sahifasi
Весь выпуск
Введение. Миома матки и аденомиоз являются одними из наиболее распространённых гинекологических заболеваний у женщин перименопаузального возраста и нередко требуют инвазивного лечения. в последние годы возрастает…
Весь выпуск
Нафас аъзолари патологиясида кардиореспиратор тизимнинг функционал ўзгаришлари кўпинча оксидланиш стрессининг кучайиши ва клиник ҳолат оғирлиги билан узвий боғлиқ ҳолда кечади. Ушбу ҳолатда организмда эркин радикаллар…
Tadqiqot maqsadi. Ishemik genezli surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda sakubitril/valsartan terapiyasining o‘ng qorinchaning strukturaviy-funksional holati va miokard deformatsiyasi ko‘rsatkichlariga…
Цель исследования - оценить значение воспалительных и метаболических биомаркеров в стратификации риска и персонализации кардиореабилитации у пациентов с ишемической болезнью сердца (ИБС) и коморбидной патологией…
Maqsad. Turg‘un stenokardiya va 2-tip qandli diabet (QD2) bilan og‘rigan bemorlarda trombotsitlar agregatsiyasi darajasini va aspirin rezistentligi chastotasini baholash hamda ularning klinik-metabolik ko‘rsatkichlar…
Maqsad. Miokardning strukturaviy va funksional buzilishlarining koronar arteriya kasalligi, ilgari miokard revaskulyarizatsiyasidan o‘tgan 2-toifa diabet bilan birga keladigan stress angina bilan og‘rigan bemorlarning…
Surunkali yurak yetishmovchiligi (SYuYe) va u bilan bog‘liq buyrak disfunksiyasi, ayniqsa yurakqon tomir kasalliklarining ortib borayotgan tarqalishini hisobga olgan holda, muhim tibbiy va ijtimoiy muammolarni…
Сурункали юрак етишмовчилиги (СЮЕ) бутун дунёда юрак-қон томир касалликлари билан оғриган беморларда ўлим ва госпитализациянинг асосий сабабларидан бири бўлиб қолмоқда. Мақсад. СЮЕ бўлган беморларда жигар шикастланиши…