Qishloq aholi punktlarining hududiy tashkil etilishi nazariyalarining ilmiy-metodologik tahlili

Qo'ldosheva, Gulhayo

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada qishloq aholi punktlarini hududiy tashkil etish nazariyalarining shakllanishi va evolyutsiyasi ilmiy-metodologik jihatdan tahlil qilingan. Klassik joylashtirish nazariyalari (I.G. fon Tyunenning qishloq xo‘jaligi joylashuvi, V. Kristallerning markaziy joylar va A. Lyoshning iqtisodiy landshaft nazariyalari), hududiy qutblashuv konsepsiyalari (F. Perruning o‘sish qutblari, G. Myrdalning kumulyativ sababiyat, J. Fridmanning markaz–periferiya nazariyalari), T. Xagerstrandning innovatsiyalar diffuziyasi nazariyasi, sobiq ittifoq va o‘zbek geografiya maktablarining aholi joylashuvi bo‘yicha qarashlari hamda zamonaviy yondashuvlar – yangi qishloq paradigmasi, neo-endogen va neo-ekzogen rivojlanish, qishloq chidamliligi, post-produktivizm va “aqlli qishloq” konsepsiyalari qiyosiy o‘rganilgan. Tarixiy-genetik, qiyosiy-tahliliy va tizimli yondashuvlar asosida nazariyalar evolyutsiyasining uch bosqichi – lokatsion, qutblashuv va ko‘p funksiyali (post-produktivistik) paradigmalar ajratilgan. Har bir yondashuvning Qashqadaryo viloyati qishloq aholi punktlarini tadqiq etishdagi qo‘llanilish imkoniyatlari va cheklovlari asoslab berilgan. Natijalar qishloq aholi punktlari tizimini rejalashtirish va hududiy rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqishda metodologik asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarQo'ldosheva, Gulhayo
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-30
Jild7
Son6
Betlar66-79
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-10-31

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

qishloq aholi punktlari, hududiy tashkil etish, aholi joylashuvi, Tyunen halqalari, markaziy joylar nazariyasi, markaz–periferiya, neo-endogen rivojlanish, qishloq chidamliligi, Qashqadaryo viloyati., rural settlements, territorial organization, settlement pattern, Thünen rings, central place theory, core–periphery, neo-endogenous development, rural resilience, Kashkadarya region.

Iqtibos keltirish

APAQo'ldosheva, Gulhayo (2026). QISHLOQ AHOLI PUNKTLARINING HUDUDIY TASHKIL ETILISHI NAZARIYALARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(6), 66-79. https://journal.fdu.uz/main/article/8258
GOST (OAK)Qo'ldosheva, Gulhayo QISHLOQ AHOLI PUNKTLARINING HUDUDIY TASHKIL ETILISHI NAZARIYALARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 6. – B. 66-79.
MLAQo'ldosheva, Gulhayo. “QISHLOQ AHOLI PUNKTLARINING HUDUDIY TASHKIL ETILISHI NAZARIYALARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(6), 66-79, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/8258
ChicagoQo'ldosheva, Gulhayo. “QISHLOQ AHOLI PUNKTLARINING HUDUDIY TASHKIL ETILISHI NAZARIYALARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(6), 66-79 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/8258
HarvardQo'ldosheva, Gulhayo (2026) ‘QISHLOQ AHOLI PUNKTLARINING HUDUDIY TASHKIL ETILISHI NAZARIYALARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(6), 66-79. https://journal.fdu.uz/main/article/8258
BibTeX
@article{qoldoshevagulhayo2026,
  title = {QISHLOQ AHOLI PUNKTLARINING HUDUDIY TASHKIL ETILISHI NAZARIYALARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI},
  author = {Qo'ldosheva, Gulhayo},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {6},
  pages = {66-79},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/8258}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi