O'zbek va ingliz xizmat ko'rsatish muloqotida xushmuomalilikning integrativ modeliga tomon: ijtimoiy yuz, o'zaro munosabatlar uyg'unligi va ijtimoiy me'yorni anglash

Esajonova, Feruza, Yusupova, Sabohatxon

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur strukturali konseptual-qiyosiy tadqiqot xushmuomalilikning asosiy nazariy modellarini o‘zbek va ingliz xizmat ko‘rsatish muloqotini izohlash imkoniyati nuqtayi nazaridan qayta baholaydi. Brown va Levinsonning yuzni saqlash modeli, Leechning pragmalingvistik yondashuvi, Idening discernment tushunchasi, Spencer-Oateyning rapportni boshqarish nazariyasi, relational work yondashuvlari hamda interaksion ritual va madaniyatlararo pragmatika qarashlari olti mezon asosida qiyoslanadi: yuz va nutqiy akt xavfi, ijtimoiy rolga indekslanish, institutsional huquq va maqsadlar, ishtirokchi bahosi, ketma-ketlik hamda multimodal dalil. Manbalar bazasida fundamental nazariy ishlar bilan bir qatorda xizmat muloqotiga oid zamonaviy tadqiqotlar va o‘zbek tili hamda O‘zbekistondagi turizm xizmatlari doirasida olib borilgan tekshirilgan ishlar qo‘llanadi. Natijalar hech bir model barcha mezonlarni bir xil darajada qamrab olmasligini ko‘rsatadi. Yuzga asoslangan yondashuv so‘rov, rad etish, shikoyat, uzr va yumshatishni aniq tahlil qiladi; discernment o‘zbek tilidagi siz shakli va maqomga sezgir murojaat kabi ijtimoiy kutiladigan tanlovlarni tushuntirish uchun zarur; rapportni boshqarish esa rol majburiyatlari, adolat va xizmat muloqotidagi tranzaksion hamda munosabatga yo‘naltirilgan maqsadlarni kengroq qamrab oladi. Shu asosda yangi universal nazariya emas, balki Face–Rapport–Discernment (FRD) kodlash protokoli taklif etiladi. Unda har bir asosiy o‘lchov uchun qaror qoidalari va dalil talablari belgilanadi, ishtirokchi bahosi, ritual ketma-ketlik va paralingvistik vositalar esa tekshiruvchi qatlam sifatida qo‘llanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarEsajonova, Feruza, Yusupova, Sabohatxon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-13
Jild7
Son5
Betlar240-252
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-21

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

: xushmuomalilik; xizmat ko‘rsatish muloqoti; o‘zbek tili; ingliz tili; madaniyatlararo pragmatika; yuz; rapportni boshqarish; discernment; nazariy modellar, politeness; service encounters; Uzbek; English; cross-cultural pragmatics; face; rapport management; discernment; theoretical models

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAEsajonova, Feruza, & Yusupova, Sabohatxon (2026). O'zbek va ingliz xizmat ko'rsatish muloqotida xushmuomalilikning integrativ modeliga tomon: ijtimoiy yuz, o'zaro munosabatlar uyg'unligi va ijtimoiy me'yorni anglash. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 240-252. https://journal.fdu.uz/main/article/7590
GOST (OAK)Esajonova, Feruza, Yusupova, Sabohatxon O'zbek va ingliz xizmat ko'rsatish muloqotida xushmuomalilikning integrativ modeliga tomon: ijtimoiy yuz, o'zaro munosabatlar uyg'unligi va ijtimoiy me'yorni anglash // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 240-252.
MLAEsajonova, Feruza, and Yusupova, Sabohatxon. “O'zbek va ingliz xizmat ko'rsatish muloqotida xushmuomalilikning integrativ modeliga tomon: ijtimoiy yuz, o'zaro munosabatlar uyg'unligi va ijtimoiy me'yorni anglash.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 240-252, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7590
ChicagoEsajonova, Feruza, and Yusupova, Sabohatxon. “O'zbek va ingliz xizmat ko'rsatish muloqotida xushmuomalilikning integrativ modeliga tomon: ijtimoiy yuz, o'zaro munosabatlar uyg'unligi va ijtimoiy me'yorni anglash.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 240-252 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7590
HarvardEsajonova, Feruza, and Yusupova, Sabohatxon (2026) ‘O'zbek va ingliz xizmat ko'rsatish muloqotida xushmuomalilikning integrativ modeliga tomon: ijtimoiy yuz, o'zaro munosabatlar uyg'unligi va ijtimoiy me'yorni anglash’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 240-252. https://journal.fdu.uz/main/article/7590
BibTeX
@article{esajonovaferuza2026,
  title = {O'zbek va ingliz xizmat ko'rsatish muloqotida xushmuomalilikning integrativ modeliga tomon: ijtimoiy yuz, o'zaro munosabatlar uyg'unligi va ijtimoiy me'yorni anglash},
  author = {Esajonova, Feruza and Yusupova, Sabohatxon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {240-252},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7590}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari