Kichik biznes subyektlarida sunʼiy intellekt asosida talab oʻzgarishlarini prognozlashning moliyaviy natijalarga taʼsiri

Sodiqova , Dilnoza

Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada kichik biznes subyektlarida sunʼiy intellekt asosidagi talab prognozining aniqligi moliyaviy natijalarga qanday taʼsir qilishi oʻrganildi. Muallif prognoz xatosini zaxira xarajati, yoʻqotilgan sotuv va aylanma kapital bilan bogʻlovchi gazetachi modeliga asoslangan analitik formulani taklif etdi. Milliy statistika qoʻmitasining 2020-yil yanvar va 2025-yil sentyabr oraligʻidagi oylik chakana savdo aylanmasi maʼlumotlarida sodda, mavsumiy va mashinaviy oʻqitish modellari sirpanuvchi tekshiruv usulida solishtirildi. Gradiyent bustingning MAPE xatosi 20,65 foizni tashkil etib, sodda prognozdagi 33,61 foizdan sezilarli past boʻlgani aniqlandi, mavsumiy dreyfli statistik etalon esa 19,15 foiz bilan raqobatbardoshligini saqladi. Ridj regressiyasi ham 21,33 foizlik MAPE bilan sodda prognozdan aniq ustun keldi. Faraziy kichik doʻkon misolida xatoning kamayishi kutilayotgan oylik xarajatni 5,01 mln soʻmdan 3,08 mln soʻmgacha qisqartirishi koʻrsatildi. Natijalar prognoz tizimlarini moliyaviy koʻrsatkichlar orqali baholash uchun asos boʻldi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSodiqova , Dilnoza
JurnalРақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
Nashr sanasi2026-10-03
Jild6
Son3
Betlar166-175
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

sunʼiy intellekt, talab prognozi, kichik biznes, chakana savdo, MAPE, gazetachi modeli, zaxiralarni boshqarish, aylanma kapital.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APASodiqova , Dilnoza (2026). KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDA TALAB OʻZGARISHLARINI PROGNOZLASHNING MOLIYAVIY NATIJALARGA TAʼSIRI. Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари, 6(3), 166-175. https://dgeconomy.tsue.uz/index.php/dgeco/article/view/648
GOST (OAK)Sodiqova , Dilnoza KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDA TALAB OʻZGARISHLARINI PROGNOZLASHNING MOLIYAVIY NATIJALARGA TAʼSIRI // Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари. – 2026. – T. 6, № 3. – B. 166-175.
MLASodiqova , Dilnoza. “KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDA TALAB OʻZGARISHLARINI PROGNOZLASHNING MOLIYAVIY NATIJALARGA TAʼSIRI.” Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари, 6(3), 166-175, 2026. https://dgeconomy.tsue.uz/index.php/dgeco/article/view/648
ChicagoSodiqova , Dilnoza. “KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDA TALAB OʻZGARISHLARINI PROGNOZLASHNING MOLIYAVIY NATIJALARGA TAʼSIRI.” Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари, 6(3), 166-175 (2026). https://dgeconomy.tsue.uz/index.php/dgeco/article/view/648
HarvardSodiqova , Dilnoza (2026) ‘KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDA TALAB OʻZGARISHLARINI PROGNOZLASHNING MOLIYAVIY NATIJALARGA TAʼSIRI’, Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари, 6(3), 166-175. https://dgeconomy.tsue.uz/index.php/dgeco/article/view/648
BibTeX
@article{sodiqovadilnoza2026,
  title = {KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDA TALAB OʻZGARISHLARINI PROGNOZLASHNING MOLIYAVIY NATIJALARGA TAʼSIRI},
  author = {Sodiqova , Dilnoza},
  journal = {Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари},
  year = {2026},
  volume = {6},
  number = {3},
  pages = {166-175},
  url = {https://dgeconomy.tsue.uz/index.php/dgeco/article/view/648}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари jurnalidan boshqa maqolalar

Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Sodiqova , Dilnoza — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari