Kon hududlarida yer yuzasi deformatsiyalarini InSAR usullari bilan monitoring qilishning qiyosiy tahlili

Botirov, Shoxbos Soibjono'g'li, Nomdorov, Rustam Uralovich, Ботиров, Шохбос Соибжонугли, Номдоров, Рустам Уралович, Botirov, Shoxbos Soibjonugli, Nomdorov, Rustam Uralovich

Саноатда рақамли технологиялар · 2026-yil

Annotatsiya

Kon hududlarida yer yuzasi deformatsiyalarini aniqlash va talqin qilishda interferometrik sintetik aperturali radar usullarining imkoniyatlari qiyosiy baholandi. Tadqiqot taqdim etilgan oltita tasvir, beshta amaliy misol guruhi va tekshirilgan ilmiy adabiyotlar tahliliga asoslandi. Berezniki kaliy tuzi koni va Lost Hills neft koni asosiy texnogen obyektlar sifatida, Bam zilzilasi, Rim shahar muhiti hamda Alyaska vulqonlari esa metodik qiyoslash uchun o‘rganildi. D-InSAR, doimiy sochuvchi nuqtalar interferometriyasi va kichik bazisli interferogrammalar vaqt qatorlari kuzatuv geometriyasi, kogerentlik, vaqt bo‘yicha qamrov va tekshirish talablari asosida solishtirildi. Faza–siljish bog‘lanishi va gorizontal harakatni e’tiborsiz qoldirish ta’siri bo‘yicha qayta hisoblanadigan analitik diagrammalar tuzildi. Shartli 56,6 va 236 mm to‘lqin uzunliklari uchun bir to‘liq faza sikli mos ravishda 28,3 va 118 mm radar yo‘nalishidagi siljishga tengligi hisoblandi. Qarash yo‘nalishidagi 5 mm gorizontal siljish vertikal harakat sifatida talqin qilinganda, 35° tushish burchagida 3,50 mm sistematik og‘ish yuzaga kelishi ko‘rsatildi. Tasvirlarni tekshirish ayrim sarlavhalar va obyekt nomlari orasida nomuvofiqlik mavjudligini aniqladi. Natijalar kon monitoringida radar yo‘nalishidagi siljishni vertikal cho‘kishdan ajratish, atmosfera va kogerentlik ta’sirini baholash hamda InSAR kuzatuvlarini GNSS va nivelirlash bilan tekshirish zarurligini asoslaydi. Hisobiy diagrammalar yangi dala o‘lchovlari yoki kon uchun tayyor xavf chegaralari sifatida talqin qilinmaydi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBotirov, Shoxbos Soibjono'g'li, Nomdorov, Rustam Uralovich, Ботиров, Шохбос Соибжонугли, Номдоров, Рустам Уралович, Botirov, Shoxbos Soibjonugli, Nomdorov, Rustam Uralovich
JurnalСаноатда рақамли технологиялар
NashriyotҚарши муҳандислик-иқтисодиёт институти
ISSN3030-3214, 2023-2026
Nashr sanasi2026-10-10
Jild4
Son3-1
Betlar60-76
TilO‘zbek
Ilmiy sohaGeologiya-mineralogiya
DOI10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33
Indeksga qo‘shilgan2026-10-20

DOI: 10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

InSAR, mining area, ground surface deformation, subsidence, D-InSAR, persistent scatterers, SBAS, coherence, observation geometry, geodetic monitoring, InSAR, горнопромышленная территория, деформация земной поверхности, оседание, D-InSAR, постоянные рассеиватели, SBAS, когерентность, геометрия наблюдений, геодезический мониторинг, InSAR, kon hududi, yer yuzasi deformatsiyasi, cho‘kish, D-InSAR, persistent scatterers, SBAS, kogerentlik, kuzatuv geometriyasi, geodezik monitoring

Ilmiy soha

Geologiya-mineralogiya

Iqtibos keltirish

APABotirov, Shoxbos Soibjono'g'li, Nomdorov, Rustam Uralovich, Ботиров, Шохбос Соибжонугли, Номдоров, Рустам Уралович, Botirov, Shoxbos Soibjonugli, & Nomdorov, Rustam Uralovich (2026). KON HUDUDLARIDA YER YUZASI DEFORMATSIYALARINI InSAR USULLARI BILAN MONITORING QILISHNING QIYOSIY TAHLILI. Саноатда рақамли технологиялар, 4(3-1), 60-76. https://doi.org/10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33
GOST (OAK)Botirov, Shoxbos Soibjono'g'li va b. KON HUDUDLARIDA YER YUZASI DEFORMATSIYALARINI InSAR USULLARI BILAN MONITORING QILISHNING QIYOSIY TAHLILI // Саноатда рақамли технологиялар. – 2026. – T. 4, № 3-1. – B. 60-76. – DOI: 10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33.
MLABotirov, Shoxbos Soibjono'g'li, Nomdorov, Rustam Uralovich, Ботиров, Шохбос Соибжонугли, Номдоров, Рустам Уралович, Botirov, Shoxbos Soibjonugli, and Nomdorov, Rustam Uralovich. “KON HUDUDLARIDA YER YUZASI DEFORMATSIYALARINI InSAR USULLARI BILAN MONITORING QILISHNING QIYOSIY TAHLILI.” Саноатда рақамли технологиялар, 4(3-1), 60-76, 2026. https://doi.org/10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33
ChicagoBotirov, Shoxbos Soibjono'g'li, Nomdorov, Rustam Uralovich, Ботиров, Шохбос Соибжонугли, Номдоров, Рустам Уралович, Botirov, Shoxbos Soibjonugli, and Nomdorov, Rustam Uralovich. “KON HUDUDLARIDA YER YUZASI DEFORMATSIYALARINI InSAR USULLARI BILAN MONITORING QILISHNING QIYOSIY TAHLILI.” Саноатда рақамли технологиялар, 4(3-1), 60-76 (2026). https://doi.org/10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33
HarvardBotirov, Shoxbos Soibjono'g'li, Nomdorov, Rustam Uralovich, Ботиров, Шохбос Соибжонугли, Номдоров, Рустам Уралович, Botirov, Shoxbos Soibjonugli, and Nomdorov, Rustam Uralovich (2026) ‘KON HUDUDLARIDA YER YUZASI DEFORMATSIYALARINI InSAR USULLARI BILAN MONITORING QILISHNING QIYOSIY TAHLILI’, Саноатда рақамли технологиялар, 4(3-1), 60-76. https://doi.org/10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33
BibTeX
@article{botirovshoxbossoibjonogli2026,
  title = {KON HUDUDLARIDA YER YUZASI DEFORMATSIYALARINI InSAR USULLARI BILAN MONITORING QILISHNING QIYOSIY TAHLILI},
  author = {Botirov, Shoxbos Soibjono'g'li and Nomdorov, Rustam Uralovich and Ботиров, Шохбос Соибжонугли and Номдоров, Рустам Уралович and Botirov, Shoxbos Soibjonugli and Nomdorov, Rustam Uralovich},
  journal = {Саноатда рақамли технологиялар},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {3-1},
  pages = {60-76},
  doi = {10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33},
  url = {https://doi.org/10.70769/3030-3214.srt.4.3-1.2026.33}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Саноатда рақамли технологиялар jurnalidan boshqa maqolalar

Саноатда рақамли технологиялар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Botirov, Shoxbos Soibjono'g'li — boshqa maqolalari

Geologiya-mineralogiya sohasidagi boshqa maqolalar

Geologiya-mineralogiya sohasidagi OAK jurnallari