Aylanma kapital va xususiy kapitalni boshqarish samaradorligining aksiyadorlik jamiyatlari bozor qiymatiga taʼsiri: xalqaro empirik tadqiqotlar tizimli tahlili va Oʻzbekiston kapital bozori uchun xulosalar

Jumatova , Gulzar

Innovations in Science and Technologies · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada aylanma kapital va xususiy kapitalni boshqarish samaradorligining aksiyadorlik jamiyatlari bozor qiymatiga taʼsiri boʻyicha xalqaro empirik tadqiqotlar natijalari tizimli umumlashtirilgan va Oʻzbekiston kapital bozorining joriy holati bilan qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi xorijiy tajribada isbotlangan qonuniyatlarning milliy kapital bozori sharoitida qoʻllanish imkoniyatlari va cheklovlarini aniqlashdan iborat. Metodologik asos sifatida tizimli adabiyotlar sharhi, kontent-tahlil, qiyosiy jadvallash va ikkilamchi statistik maʼlumotlarni tahlil qilish usullaridan foydalanildi. 1998–2020-yillarda nashr etilgan, AQSH, Yevropa va Osiyo mamlakatlari kompaniyalarida oʻtkazilgan oʻn olti nufuzli empirik tadqiqot tanlab olinib, ularda qoʻllangan aylanma kapital koʻrsatkichlari, qiymat va samaradorlik oʻlchovlari hamda aniqlangan bogʻliqlik yoʻnalishi taqqoslandi. Natijalar shuni koʻrsatdiki, aksariyat tadqiqotlarda pul aylanish siklining qisqarishi rentabellik va aksiyadorlar boyligining oʻsishi bilan bogʻliq, biroq soʻnggi yillardagi ishlar aylanma kapitalning optimal darajasi mavjudligini, yaʼni bogʻliqlikning teskari U shaklida ekanini tasdiqlaydi. Xususiy kapital tomonidan rentabellik tarkibi, ayniqsa aktivlar aylanuvchanligi oʻzgarishi bozor tomonidan qiymat signali sifatida qabul qilinadi. Oʻzbekiston kapital bozorida 2024–2026-yillarda kapitallashuv 242,4 trillion soʻmdan 428,06 trillion soʻmgacha oʻsgan boʻlsa-da, listingdagi kompaniyalar soni 95 ta bilan cheklangan, savdolar likvidligi past va emitentlar hisobotlarida aylanma kapital aylanuvchanligi koʻrsatkichlari oshkor etilmaydi. Shu sababli xorijiy modellarni toʻgʻridan-toʻgʻri koʻchirish oʻrniga ularni balans qiymatiga asoslangan koʻrsatkichlar bilan uygʻunlashtirish taklif etiladi. Maqolada emitentlarning axborot oshkoraligi standartlariga pul aylanish sikli va xususiy kapital rentabelligi tarkibini kiritish, shuningdek, kelgusi empirik tadqiqotlar uchun gipotezalar tizimi ishlab chiqilgan. Taklif etilgan yondashuv past likvidli bozorlarda bozor narxi oʻrniga balans qiymatiga asoslangan qoldiq daromad koʻrsatkichidan foydalanishga imkon beradi. Tadqiqot natijalari aksiyadorlik jamiyatlari moliya menejerlari, kuzatuv kengashlari, investorlar va kapital bozorini tartibga soluvchi organlar uchun amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarJumatova , Gulzar
JurnalInnovations in Science and Technologies
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN3030-3451
Nashr sanasi2026-10-12
Jild3
Son10
Betlar45-56
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-10-13

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

aylanma kapital, xususiy kapital, pul aylanish sikli, bozor qiymati, Tobin q koeffitsiyenti, xususiy kapital rentabelligi, aksiyadorlik jamiyati, kapital bozori, bozor kapitallashuvi, tizimli tahlil.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAJumatova , Gulzar (2026). AYLANMA KAPITAL VA XUSUSIY KAPITALNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINING AKSIYADORLIK JAMIYATLARI BOZOR QIYMATIGA TAʼSIRI: XALQARO EMPIRIK TADQIQOTLAR TIZIMLI TAHLILI VA OʻZBEKISTON KAPITAL BOZORI UCHUN XULOSALAR. Innovations in Science and Technologies, 3(10), 45-56. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1781
GOST (OAK)Jumatova , Gulzar AYLANMA KAPITAL VA XUSUSIY KAPITALNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINING AKSIYADORLIK JAMIYATLARI BOZOR QIYMATIGA TAʼSIRI: XALQARO EMPIRIK TADQIQOTLAR TIZIMLI TAHLILI VA OʻZBEKISTON KAPITAL BOZORI UCHUN XULOSALAR // Innovations in Science and Technologies. – 2026. – T. 3, № 10. – B. 45-56.
MLAJumatova , Gulzar. “AYLANMA KAPITAL VA XUSUSIY KAPITALNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINING AKSIYADORLIK JAMIYATLARI BOZOR QIYMATIGA TAʼSIRI: XALQARO EMPIRIK TADQIQOTLAR TIZIMLI TAHLILI VA OʻZBEKISTON KAPITAL BOZORI UCHUN XULOSALAR.” Innovations in Science and Technologies, 3(10), 45-56, 2026. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1781
ChicagoJumatova , Gulzar. “AYLANMA KAPITAL VA XUSUSIY KAPITALNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINING AKSIYADORLIK JAMIYATLARI BOZOR QIYMATIGA TAʼSIRI: XALQARO EMPIRIK TADQIQOTLAR TIZIMLI TAHLILI VA OʻZBEKISTON KAPITAL BOZORI UCHUN XULOSALAR.” Innovations in Science and Technologies, 3(10), 45-56 (2026). https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1781
HarvardJumatova , Gulzar (2026) ‘AYLANMA KAPITAL VA XUSUSIY KAPITALNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINING AKSIYADORLIK JAMIYATLARI BOZOR QIYMATIGA TAʼSIRI: XALQARO EMPIRIK TADQIQOTLAR TIZIMLI TAHLILI VA OʻZBEKISTON KAPITAL BOZORI UCHUN XULOSALAR’, Innovations in Science and Technologies, 3(10), 45-56. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1781
BibTeX
@article{jumatovagulzar2026,
  title = {AYLANMA KAPITAL VA XUSUSIY KAPITALNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINING AKSIYADORLIK JAMIYATLARI BOZOR QIYMATIGA TAʼSIRI: XALQARO EMPIRIK TADQIQOTLAR TIZIMLI TAHLILI VA OʻZBEKISTON KAPITAL BOZORI UCHUN XULOSALAR},
  author = {Jumatova , Gulzar},
  journal = {Innovations in Science and Technologies},
  year = {2026},
  volume = {3},
  number = {10},
  pages = {45-56},
  url = {https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1781}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Innovations in Science and Technologies jurnalidan boshqa maqolalar

Innovations in Science and Technologies — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Jumatova , Gulzar — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari