Navoiyga ta’zim: oʻzbek mumtoz maqomlarida soʻz va ohang mutanosibligi

Madinabonu, Abdufattoyeva Mamirova, Aral , Azizullah

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqola Alisher Navoiy she’riyati bilan o’zbek mumtoz maqom san’ati o’rtasidagi chuqur dialektik aloqalarni tahlil qilishga bag’ishlangan. Maqolaning asosiy maqsadi Navoiyning g’azallarida ifodalangan falsafiy mazmun va Shashmaqomning musiqiy tuzilishi o’rtasidagi ichki mutanosiblikni ilmiy jihatdan asoslashdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi sifatida tarixiy-typologik tahlil, musiqiy-metrik solishtirish va estetik-semantik interpretatsiya usullari qo’llangan. Maqola davomida Navoiyning “Mezon ul-avzon” asaridagi musiqiy nazariy qarashlari, aruz vazni bilan maqom usullari o’rtasidagi strukturaviy parallellik hamda “ta’zim” tushunchasining maqom ijro etish kontekstidagi falsafiy ma’nosi ochib berilgan. Izlanish natijalari shuni ko’rsatadiki, Navoiy she’riyatini maqom janrida ijro etish — bu nafaqat ijroiy san’at, balki shoir merosiga bo’lgan eng oliy darajadagi intelektual ta’zimning ifodasidir.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMadinabonu, Abdufattoyeva Mamirova, Aral , Azizullah
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-10-11
Jild8
Son09
Betlar1160-1165
TilO‘zbek
Ilmiy sohaSan’atshunoslik
DOI10.70728/c.series.san.v08.i09.001
Indeksga qo‘shilgan2026-10-11

DOI: 10.70728/c.series.san.v08.i09.001 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Alisher Navoiy, Shashmaqom, aruz vazni, usul, musiqiy tafakkur, ta’zim, she’riy-musiqiy mutanosiblik, ilmiy tahlil, mumtoz san’at, estetik zavq.

Ilmiy soha

San’atshunoslik

Iqtibos keltirish

APAMadinabonu, Abdufattoyeva Mamirova, & Aral , Azizullah (2026). NAVOIYGA TA’ZIM: OʻZBEK MUMTOZ MAQOMLARIDA SOʻZ VA OHANG MUTANOSIBLIGI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 1160-1165. https://doi.org/10.70728/c.series.san.v08.i09.001
GOST (OAK)Madinabonu, Abdufattoyeva Mamirova, Aral , Azizullah NAVOIYGA TA’ZIM: OʻZBEK MUMTOZ MAQOMLARIDA SOʻZ VA OHANG MUTANOSIBLIGI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 09. – B. 1160-1165. – DOI: 10.70728/c.series.san.v08.i09.001.
MLAMadinabonu, Abdufattoyeva Mamirova, and Aral , Azizullah. “NAVOIYGA TA’ZIM: OʻZBEK MUMTOZ MAQOMLARIDA SOʻZ VA OHANG MUTANOSIBLIGI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 1160-1165, 2026. https://doi.org/10.70728/c.series.san.v08.i09.001
ChicagoMadinabonu, Abdufattoyeva Mamirova, and Aral , Azizullah. “NAVOIYGA TA’ZIM: OʻZBEK MUMTOZ MAQOMLARIDA SOʻZ VA OHANG MUTANOSIBLIGI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 1160-1165 (2026). https://doi.org/10.70728/c.series.san.v08.i09.001
HarvardMadinabonu, Abdufattoyeva Mamirova, and Aral , Azizullah (2026) ‘NAVOIYGA TA’ZIM: OʻZBEK MUMTOZ MAQOMLARIDA SOʻZ VA OHANG MUTANOSIBLIGI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 1160-1165. https://doi.org/10.70728/c.series.san.v08.i09.001
BibTeX
@article{madinabonuabdufattoyevamamirova2026,
  title = {NAVOIYGA TA’ZIM: OʻZBEK MUMTOZ MAQOMLARIDA SOʻZ VA OHANG MUTANOSIBLIGI},
  author = {Madinabonu, Abdufattoyeva Mamirova and Aral , Azizullah},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {09},
  pages = {1160-1165},
  doi = {10.70728/c.series.san.v08.i09.001},
  url = {https://doi.org/10.70728/c.series.san.v08.i09.001}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

San’atshunoslik sohasidagi boshqa maqolalar

San’atshunoslik sohasidagi OAK jurnallari