Қум-туз қатламларини бурғилангандаги бурғилаш шламларини утилизатсия қилинишда атроф-муҳит ҳолатининг яхшилаш чора тадбирлари

Муртазаев, А.М., Бозорова, З., Абдалимов, А., Бўронов, Э., Мамбетаминов, И.

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ушбу мақолада нефть ва газ қудуқларини бурғилаш жараёнида ҳосил бўладиган бурғилаш шламларини утилизация қилиш ва қайта ишлаш орқали атроф-муҳит ҳолатини яхшилаш масалалари кўриб чиқилган. Бурғилаш шламлари таркибидаги углеводородлар, оғир металлар, минерал тузлар ва бошқа кимёвий компонентларнинг тупроқ, ер ости сувлари ҳамда атроф-муҳитга салбий таъсири таҳлил қилинган. Чиқиндиларни анъанавий усулда сақлаш ва утилизация қилиш билан замонавий қайта ишлаш технологияларининг экологик ва иқтисодий самарадорлиги таққосланган. Кўкдумалоқ конидаги 5500 м чуқурликдаги қудуқ мисолида ҳосил бўлган бурғилаш чиқиндиларини қайта ишлаш бўйича иқтисодий ҳисоб-китоблар келтирилган. Таклиф этилаётган технология ёрдамида чиқиндилар ҳажмини камайтириш, технологик сувни қайта фойдаланиш, экологик хавфларни пасайтириш ва қўшимча маҳсулот олиш имкониятлари асосланган. Тадқиқот натижалари бурғилаш шламларини экологик хавфсиз бошқариш ҳамда нефть-газ корхоналарининг иқтисодий самарадорлигини ошириш имконини беришини кўрсатади.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarМуртазаев, А.М., Бозорова, З., Абдалимов, А., Бўронов, Э., Мамбетаминов, И.
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-10-10
Jild8
Son9
Betlar2151-2158
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i09.279
Indeksga qo‘shilgan2026-10-11

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i09.279 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

бурғилаш шлами, бурғилаш чиқиндилари, утилизация, қайта ишлаш, атроф-муҳит, экологик хавфсизлик, нефть ва газ қудуқлари, Кўкдумалоқ кони, иқтисодий самарадорлик.

Iqtibos keltirish

APAМуртазаев, А.М., Бозорова, З., Абдалимов, А., Бўронов, Э., & Мамбетаминов, И. (2026). ҚУМ-ТУЗ ҚАТЛАМЛАРИНИ БУРҒИЛАНГАНДАГИ БУРҒИЛАШ ШЛАМЛАРИНИ УТИЛИЗАТСИЯ ҚИЛИНИШДА АТРОФ-МУҲИТ ҲОЛАТИНИНГ ЯХШИЛАШ ЧОРА ТАДБИРЛАРИ. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 2151-2158. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.279
GOST (OAK)Муртазаев, А.М. va b. ҚУМ-ТУЗ ҚАТЛАМЛАРИНИ БУРҒИЛАНГАНДАГИ БУРҒИЛАШ ШЛАМЛАРИНИ УТИЛИЗАТСИЯ ҚИЛИНИШДА АТРОФ-МУҲИТ ҲОЛАТИНИНГ ЯХШИЛАШ ЧОРА ТАДБИРЛАРИ // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 9. – B. 2151-2158. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i09.279.
MLAМуртазаев, А.М., Бозорова, З., Абдалимов, А., Бўронов, Э., and Мамбетаминов, И. “ҚУМ-ТУЗ ҚАТЛАМЛАРИНИ БУРҒИЛАНГАНДАГИ БУРҒИЛАШ ШЛАМЛАРИНИ УТИЛИЗАТСИЯ ҚИЛИНИШДА АТРОФ-МУҲИТ ҲОЛАТИНИНГ ЯХШИЛАШ ЧОРА ТАДБИРЛАРИ.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 2151-2158, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.279
ChicagoМуртазаев, А.М., Бозорова, З., Абдалимов, А., Бўронов, Э., and Мамбетаминов, И. “ҚУМ-ТУЗ ҚАТЛАМЛАРИНИ БУРҒИЛАНГАНДАГИ БУРҒИЛАШ ШЛАМЛАРИНИ УТИЛИЗАТСИЯ ҚИЛИНИШДА АТРОФ-МУҲИТ ҲОЛАТИНИНГ ЯХШИЛАШ ЧОРА ТАДБИРЛАРИ.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 2151-2158 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.279
HarvardМуртазаев, А.М., Бозорова, З., Абдалимов, А., Бўронов, Э., and Мамбетаминов, И (2026) ‘ҚУМ-ТУЗ ҚАТЛАМЛАРИНИ БУРҒИЛАНГАНДАГИ БУРҒИЛАШ ШЛАМЛАРИНИ УТИЛИЗАТСИЯ ҚИЛИНИШДА АТРОФ-МУҲИТ ҲОЛАТИНИНГ ЯХШИЛАШ ЧОРА ТАДБИРЛАРИ’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 2151-2158. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.279
BibTeX
@article{article2026,
  title = {ҚУМ-ТУЗ ҚАТЛАМЛАРИНИ БУРҒИЛАНГАНДАГИ БУРҒИЛАШ ШЛАМЛАРИНИ УТИЛИЗАТСИЯ ҚИЛИНИШДА АТРОФ-МУҲИТ ҲОЛАТИНИНГ ЯХШИЛАШ ЧОРА ТАДБИРЛАРИ},
  author = {Муртазаев, А.М. and Бозорова, З. and Абдалимов, А. and Бўронов, Э. and Мамбетаминов, И.},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {9},
  pages = {2151-2158},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i09.279},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.279}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi