Surunkali obstruktiv o'pka kasalligi xurujlarining chastotasi va og'irligini belgilovchi modifikatsiyalanuvchi hamda o'zgarmas xatar omillarining ko'p o'lchovli tahlili

Salimjonov, Muhammadiminjon, Alibekov, Sherzodbek

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Surunkali obstruktiv o'pka kasalligi (SO'K) xurujlari o'pka funksiyasining pasayish dinamikasini tezlashtiradi, bemorlarning hayot sifatini keskin yomonlashtiradi va global miqyosda kattalar o'rtasidagi umumiy o'lim ko'rsatkichlarini sezilarli darajada oshiradi. Nafas yo'llaridagi yallig'lanish jarayonlarining geterogen tabiati, tizimli komorbid holatlar hamda turli tashqi ekologik qo'zg'atuvchilarning mavjudligi sababli klinik qaytalanishlarni oldindan prognoz qilish o'ta murakkab vazifa bo'lib qolmoqda. Ushbu tadqiqot birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalariga murojaat qilgan turli xil klinik fenotipga ega bemorlar guruhida fiziologik, klinik va biomarkerlarga asoslangan xatar omillarining SO'K xurujlari chastotasiga sinergik ta'sirini o'rganadi. Tadqiqotda 18 oylik davomiy kuzatuv davri davomida o'rtacha va og'ir darajadagi SO'K tashxisi qo'yilgan 214 nafar shaxs ishtirokida prospektiv kuzatuv dizayni qo'llanildi. Dastlabki demografik ma'lumotlar, spirometrik ko'rsatkichlar (FEV1, FVC), qondagi eozinofillar miqdori, chekish indeksi va farmakoterapiyaga moslashuvchanlik darajasi tizimli ravishda qayd etildi. Ko'p o'lchovli Koks (Cox) proporsional xavf regressiya modellaridan foydalangan holda, birinchi xurujgacha bo'lgan vaqt va yillik klinik qaytalanish ko'rsatkichlari kuzatildi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, oldingi yil davomida ikki yoki undanortiq xuruj kuzatilganligi kelgusi holatlarning eng kuchli mustaqil predikativ omili hisoblanadi (Xavf nisbati 2.85, 95% CI 2.10-3.95). Periferik qondagi eozinofillar sonining bir mikrolitrda 300 hujayradan oshishi og'ir, steroidlarga sezgir o'tkir holatlar bilan uzviy bog'liqligi aniqlandi. Ingalatordan noto'g'ri foydalanish va umumiy davolanish tartibiga rioya qilmaslik asosiy terapiya samaradorligining 42% ga pasayishiga olib keldi. Atrof-muhit o'zgaruvchilari, xususan, havo haroratining mavsumiy pasayishi va mahalliy havo sifati indeksining o'zgarishi shoshilinch shifoxonaga yotqizish holatlari bilan kechiktirilgan, ammo statistik jihatdan ahamiyatli korrelyatsiyani namoyish etdi. Tadqiqot natijasida yuqori xavfli bemorlar fenotiplarini aniq stratifikatsiya qilish uchun tizimli yallig'lanish markerlarini ijtimoiy-xulq-atvor ko'rsatkichlari bilan birlashtiruvchi prognostik matritsa ishlab chiqildi. Ushbu ko'p o'lchovli xavf-stratifikatsiya tizimini ambulator sharoitda joriy etish maqsadli profilaktik choralarni optimallashtiradi hamda qaytalanadigan nafas yo'llari obstruksiyasining iqtisodiy va fiziologik yukini keskin kamaytiradi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSalimjonov, Muhammadiminjon, Alibekov, Sherzodbek
JurnalЖанубий оролбўйи тиббиёт журнали
NashriyotТТА Урганч филиали
ISSN3093-8740, 2012-2021
Nashr sanasi2026-10-09
Jild2
Son3
Betlar423-429
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-10-12

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Surunkali obstruktiv o'pka kasalligi, O'tkir xurujlar, FEV1 pasayishi, Eozinofil yallig'lanish, Farmakoterapiyaga moslashuvchanlik

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APASalimjonov, Muhammadiminjon, & Alibekov, Sherzodbek (2026). SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGI XURUJLARINING CHASTOTASI VA OG'IRLIGINI BELGILOVCHI MODIFIKATSIYALANUVCHI HAMDA O'ZGARMAS XATAR OMILLARINING KO'P O'LCHOVLI TAHLILI. Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(3), 423-429. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1169
GOST (OAK)Salimjonov, Muhammadiminjon, Alibekov, Sherzodbek SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGI XURUJLARINING CHASTOTASI VA OG'IRLIGINI BELGILOVCHI MODIFIKATSIYALANUVCHI HAMDA O'ZGARMAS XATAR OMILLARINING KO'P O'LCHOVLI TAHLILI // Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали. – 2026. – T. 2, № 3. – B. 423-429.
MLASalimjonov, Muhammadiminjon, and Alibekov, Sherzodbek. “SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGI XURUJLARINING CHASTOTASI VA OG'IRLIGINI BELGILOVCHI MODIFIKATSIYALANUVCHI HAMDA O'ZGARMAS XATAR OMILLARINING KO'P O'LCHOVLI TAHLILI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(3), 423-429, 2026. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1169
ChicagoSalimjonov, Muhammadiminjon, and Alibekov, Sherzodbek. “SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGI XURUJLARINING CHASTOTASI VA OG'IRLIGINI BELGILOVCHI MODIFIKATSIYALANUVCHI HAMDA O'ZGARMAS XATAR OMILLARINING KO'P O'LCHOVLI TAHLILI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(3), 423-429 (2026). http://journal.urdti.uz/index/article/view/1169
HarvardSalimjonov, Muhammadiminjon, and Alibekov, Sherzodbek (2026) ‘SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGI XURUJLARINING CHASTOTASI VA OG'IRLIGINI BELGILOVCHI MODIFIKATSIYALANUVCHI HAMDA O'ZGARMAS XATAR OMILLARINING KO'P O'LCHOVLI TAHLILI’, Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(3), 423-429. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1169
BibTeX
@article{salimjonovmuhammadiminjon2026,
  title = {SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGI XURUJLARINING CHASTOTASI VA OG'IRLIGINI BELGILOVCHI MODIFIKATSIYALANUVCHI HAMDA O'ZGARMAS XATAR OMILLARINING KO'P O'LCHOVLI TAHLILI},
  author = {Salimjonov, Muhammadiminjon and Alibekov, Sherzodbek},
  journal = {Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  volume = {2},
  number = {3},
  pages = {423-429},
  url = {http://journal.urdti.uz/index/article/view/1169}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari