The Baburnama, the memoirs of Zahiriddin Muhammad Babur, is an important historical and literary source reflecting the political, military, social, and cultural life of Central Asia, Afghanistan, and India in the fifteenth and sixteenth centuries. Its historical lexical layer contains numerous culture-bound units that preserve information about the institutions and social organization of the period. This study examines the representation of historical words in English translations of the Baburnama, focusing particularly on tarxon and sayyurg‘ol. The study employs comparative, descriptive, contextual, semantic, and linguocultural methods. The analysis shows that historical terms often lack direct English equivalents because they encode culturally and institutionally specific meanings. Three major translation procedures are identified: functional substitution, descriptive rendering, and transliteration. The findings indicate that generalized equivalents may improve readability but can reduce historical and cultural meaning. By contrast, transliteration combined with contextual explanation can preserve the identity of source-culture terms while facilitating reader comprehension. The study argues that the translation of historical lexicon requires a balance between accessibility, semantic adequacy, and preservation of historical specificity.
| Mualliflar | Sodiqov, Kamoliddin |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2026-10-09 |
| Jild | 8 |
| Son | 9 |
| Betlar | 87-92 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i09.012 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-10 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i09.012 · Maqolaning asl sahifasi
Baburnama, historical lexicon, historicism, translation, linguocultural analysis, domestication, foreignization, transliteration, tarxon, sayyurg‘ol
| APA | Sodiqov, Kamoliddin (2026). HISTORICAL LEXIS IN BABURNAMA AND ITS REPRESENTATION IN ENGLISH TRANSLATIONS: A LINGUOCULTURAL AND TRANSLATION ANALYSIS. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 87-92. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.012 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sodiqov, Kamoliddin HISTORICAL LEXIS IN BABURNAMA AND ITS REPRESENTATION IN ENGLISH TRANSLATIONS: A LINGUOCULTURAL AND TRANSLATION ANALYSIS // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 9. – P. 87-92. – DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i09.012. |
| MLA | Sodiqov, Kamoliddin. “HISTORICAL LEXIS IN BABURNAMA AND ITS REPRESENTATION IN ENGLISH TRANSLATIONS: A LINGUOCULTURAL AND TRANSLATION ANALYSIS.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 87-92, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.012 |
| Chicago | Sodiqov, Kamoliddin. “HISTORICAL LEXIS IN BABURNAMA AND ITS REPRESENTATION IN ENGLISH TRANSLATIONS: A LINGUOCULTURAL AND TRANSLATION ANALYSIS.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 87-92 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.012 |
| Harvard | Sodiqov, Kamoliddin (2026) ‘HISTORICAL LEXIS IN BABURNAMA AND ITS REPRESENTATION IN ENGLISH TRANSLATIONS: A LINGUOCULTURAL AND TRANSLATION ANALYSIS’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 87-92. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.012 |
| BibTeX | @article{sodiqovkamoliddin2026,
title = {HISTORICAL LEXIS IN BABURNAMA AND ITS REPRESENTATION IN ENGLISH TRANSLATIONS: A LINGUOCULTURAL AND TRANSLATION ANALYSIS},
author = {Sodiqov, Kamoliddin},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2026},
volume = {8},
number = {9},
pages = {87-92},
doi = {10.70728/b.series.fil.v08.i09.012},
url = {https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.012}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada o‘zbek zamonaviy nasrida sukut poetikasining shakllanishi, badiiy-estetik funksiyalari, ruhiy holat, ichki ziddiyat va falsafiy mazmunni ifodalash imkoniyatlari tahlil qilinadi.
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tilshunoslik diskursida til modelining epistemologik verballashuvi qiyosiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqot metadiskursiv strategiyalar, mualliflik pozitsiyasining ifodalanish shakllari…
This article analyzes the theoretical foundations of ethos formation in political discourse, its essence, and its role in political communication. It examines the linguistic, pragmatic, sociocultural, and communicative…
Ushbu ilmiy maqolada jahon tilshunosligida frazeologik birliklarning tadqiq etilish tarixi, shakllanish bosqichlari hamda ularning strukturalistik yondashuvdan antroposentrik paradigmaga o'tish jarayonlari tahlil…
Mazkur maqolada presuppozitsiya tushunchasining zamonaviy tilshunoslikdagi nazariy talqini, uning gapning bevosita mazmuni, yashirin ma’no va kontekst bilan munosabati tahlil qilinadi. Presuppozitsiyaning semantik va…
Terminology constitutes an important component of the lexical system of a language and develops in close connection with scientific, technological, economic, and social progress. As new areas of human activity emerge…
This article examines the linguistic, cultural, and translation-related aspects of gender-marked units occurring in Zahiriddin Muhammad Babur’s “Baburnama”, one of the outstanding examples of memoir literature of the…
Ushbu maqolada oʻzbek mikrotoponimikasida, xususan, mahalla, koʻcha, dala, bogʻ, quduq va boshqa kichik geografik obyektlar nomlarida kuzatiladigan metonimik nomlanish jarayonlari lingvokognitiv nuqtai nazardan tahlil…
Maqolada to‘siqsizlik mazmunining nemis va o‘zbek tillarida faqat bevosita nominatsiya orqali emas, nutqiy bayon ortida oldindan qabul qilinadigan mazmun asosida shakllanishi qiyosiy jihatdan tadqiq etiladi. Asosiy…
Mazkur maqolada o‘zbek texnik terminologiyasining shakllanishi, tarixiy taraqqiyoti va asosiy manbalari termin yaratish, tartibga solish va ilmiy-texnik muloqotdagi funksional xususiyatlari nuqtayi nazaridan tahlil…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Maqolada tadbirkorlik faoliyati samarasini oshirishda “yashil” iqtisodiyotni rivojlantirishning strategik yo‘nalishlari,bugungi kundagi kichik biznes faoliyatini o‘zgarish jarayonlari hamda mamlakatimiz kichik biznes…