. Mazkur maqolada o‘zbek xalq og‘zaki ijodi materiallari asosida aksiologik konseptlarning lisoniy-semantik tahlili amalga oshirilgan. Tadqiqotning maqsadi maqol, ertak, doston va topishmoqlarda voqelangan qadriyat konseptlarining semantik maydonini aniqlash, ularning yadro va periferik qatlamlarini hamda metaforik-ramziy ifodalanish modellarini kognitiv tilshunoslik tamoyillari asosida ochib berishdan iborat. Tadqiqot materiali sifatida O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi tomonidan nashr etilgan “O‘zbek xalq ijodi yodgorliklari” ko‘p jildligidan tanlangan 500 dan ortiq paremiologik birlik hamda 20 dan ortiq ertak va doston matni tahlil qilindi. Tadqiqotda kuzatish-tavsiflash, konseptual-kognitiv tahlil, struktural-semantik va komponent tahlil, chog‘ishtirma-oppozitiv tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalarga ko‘ra, o‘zbek aksiologik konseptosferasi beshta yirik semantik makromaydonga (ontologik-ijtimoiy, axloqiy-etik, diniy-ma’rifiy, zoomorfik-metaforik va somatik) ajraladi hamda meliorativ va peyorativ qutblarning qat’iy binar oppozitsiyasi asosida tashkil topadi. Maqolada aksiologik konseptlarning lisoniy modellashtirilishi milliy tilshunoslik va lingvokulturologiya nuqtayi nazaridan tizimlashtirilgan.
| Mualliflar | Zaynabutdinova, Go'zalxon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2026-10-06 |
| Jild | 7 |
| Son | 5 |
| Betlar | 124-130 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-11 |
: aksiologik konsept, lisoniy-semantik tahlil, konseptosfera, semantik maydon, binar oppozitsiya, meliorativ konsept, peyorativ konsept, xalq og‘zaki ijodi, kognitiv tilshunoslik, lingvokulturologiya., axiological concept, linguo-semantic analysis, conceptual sphere, semantic field, binary opposition, meliorative concept, pejorative concept, oral folk literature, cognitive linguistics, linguoculturology.
| APA | Zaynabutdinova, Go'zalxon (2026). AKSIOLOGIK KONSEPTLARNING LISONIY-SEMANTIK TAHLILI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 124-130. https://journal.fdu.uz/main/article/7679 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Zaynabutdinova, Go'zalxon AKSIOLOGIK KONSEPTLARNING LISONIY-SEMANTIK TAHLILI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 124-130. |
| MLA | Zaynabutdinova, Go'zalxon. “AKSIOLOGIK KONSEPTLARNING LISONIY-SEMANTIK TAHLILI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 124-130, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7679 |
| Chicago | Zaynabutdinova, Go'zalxon. “AKSIOLOGIK KONSEPTLARNING LISONIY-SEMANTIK TAHLILI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 124-130 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7679 |
| Harvard | Zaynabutdinova, Go'zalxon (2026) ‘AKSIOLOGIK KONSEPTLARNING LISONIY-SEMANTIK TAHLILI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 124-130. https://journal.fdu.uz/main/article/7679 |
| BibTeX | @article{zaynabutdinovagozalxon2026,
title = {AKSIOLOGIK KONSEPTLARNING LISONIY-SEMANTIK TAHLILI},
author = {Zaynabutdinova, Go'zalxon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2026},
volume = {7},
number = {5},
pages = {124-130},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7679}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada Erix Frommning qalb (ruhiy olam) haqidagi konsepsiyasining ekzistensial mazmuni tahlil qilinib, insonning erkinlik, muhabbat, begonalashuv va o‘zligini anglash muammolari bilan bog‘liq qarashlari…
Ushbu maqolada aholi va aholi maskanlarining hududiy joylashuvini tahlil qilishda an’anaviy statistika usullarining cheklanganligi hamda zamonaviy iqtisodiy-geografik va landshaft-integratsiyalashgan yondashuvlarni…
Maqolada harbiy xizmatchilar oilalarida nizoli vaziyatlarning oldini olishga yoʻnaltirilgan «Hamjihat oila» profilaktik-trening dasturining nazariy asoslari va tuzilishi bayon etiladi. Dastur resurs-buferlik…
Ushbu maqolada o‘zbek adabiyotida qo‘llaniladigan “telba”, “dardmand”, “jinni” va “devona” so‘zlarining semantik maydoni hamda madaniy konnotatsiyasi tahlil qilinadi. Har bir xalq madaniyati, shuningdek adabiyotida bir…
Maqolada Farg‘ona vodiysidagi bog‘dorchilik, dehqonchilik, chorvachilikka oid nomoddiy madaniy meros haqida ma’lumotlar berilgan. Tarixiy manbalar va adabiyotlardagi ma’lumotlarni dala yozuvlari bilan qiyosiy…
Maqolada migratsiya sharoitida milliy o‘zlikni saqlash va qabul qiluvchi jamiyatga moslashish o‘rtasidagi munosabat ijtimoiy-falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Tushunchaviy va qiyosiy tahlil asosida til, tarixiy xotira…
Maqolada ekologik mas’uliyatning o‘zbek xalqining ma’naviy-axloqiy merosidagi shakllanishi va rivojlanishi ijtimoiy-falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Ekologik mas’uliyat ekologik burchdan farqli ravishda shaxsning…
Ushbu maqolada TOI 6224.01 (TIC 66726479.01) nomzod ekzosayyorasini Maydanak observatoriyasida 2025-yil 9-sentabr va 15-oktabr kunlari o‘tkazilgan kuzatuv natijalari taqdim etiladi. Maydanak observatoriyasining 60 sm.li…
Mazkur maqolada Abdurahmon Jomiy va Alisher Navoiy idiostilida «zulf» leksemasi asosida shakllangan ramziy-metaforik ifodalarning semantik, obrazli va lingvopoetik xususiyatlari qiyosiy aspektda tadqiq etiladi. Mumtoz…
Quyonlarda eksperimental surunkali laringit modelida epiteliy morfometrik parametrlari hamda CD3 (T-limfotsitlar), CD20 (V-limfotsitlar) va CD168/RHAMM (hujayralarning proliferativ-migratsion faolligi)…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This study is devoted to the theoretical and practical investigation of the equilibrium state of warp and weft yarns on the surface of a 2/1 twill woven fabric. The equilibrium arrangement of yarns within the fabric…
Cotton primary processing turns seed cotton into baled lint and planting or crushing seed through drying, cleaning, ginning, lint cleaning and seed delinting. Each stage works on a raw material whose moisture, trash…
This article examines how selected English phrasal verbs correspond to Uzbek lexical and phraseological expressions. Its objective is to describe semantic correspondence, contextual variation, and structural differences…
This article presents the results of a study on the development of a general model of the rice cluster and the determination of the composition, types and quantity of the required machine park. The concept of “General…
Maqolada milliy musiqa merosining falsafiy-estetik ildizlari Sharq mutafakkirlarining qarashlari, tasavvuf falsafasi va xalqona hayot tarziga borib taqalib, uning asosiy xususiyatlari inson ruhiyatini poklash, koinot…
Mazkur maqolada о‘zbek xalq ijodiyotida “badiiy tafakkur” tushunchasining mazmun-mohiyati va uning pedagogik ahamiyati nazariy-metodologik jihatdan tahlil etilgan. Tadqiqotda xalq og‘zaki ijodi namunalarida…