Kartoshka tuganaklarini saqlashda harorat-namlik va shamollatish rejimlarining saqlanuvchanlik va sifat ko‘rsatkichlariga ta’siri

Rahimov Sherzod

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada kartoshka tuganaklarini uzoq muddat saqlashda harorat, havoning nisbiy namligi va shamollatish rejimlarining mahsulot saqlanuvchanligi hamda sifat ko‘rsatkichlariga ta’siri tadqiq etilgan. Tadqiqot ob’ekti sifatida kartoshkaning Sante, Arizona va Evolyushn navlari tanlab olinib, ular 6 oy davomida turli harorat-namlik va shamollatish sharoitlarida saqlangan. Saqlash jarayonida tabiiy massa yo‘qotilishi, chirigan va unib chiqqan tuganaklar ulushi, tovarbop mahsulot chiqishi, quruq modda, kraxmal, reduksiyalovchi qandlar hamda askorbin kislota miqdorining o‘zgarishi baholangan. Tadqiqot natijalari harorat-namlik va shamollatish rejimlarini tartibga solish kartoshka tuganaklarining tabiiy massa yo‘qotilishi, unib chiqishi va chirishini sezilarli darajada kamaytirishini ko‘rsatdi. 2–4 °C harorat, 90–95% nisbiy namlik va saqlash muhitining holatiga muvofiq davriy shamollatish qo‘llanilganda tabiiy massa yo‘qotilishi 3,8–4,2% gacha kamayib, tovarbop mahsulot chiqishi 90,5–91,6% ni tashkil etdi. Biroq ushbu haroratda reduksiyalovchi qandlar miqdorining 0,40–0,41% gacha ortishi aniqlandi. Saqlanuvchanlik va biokimyoviy sifat ko‘rsatkichlarini kompleks baholash natijasida 3–5 °C harorat, 90–95% nisbiy namlik va kuniga ikki marta 20 daqiqadan shamollatish kartoshka tuganaklarini uzoq muddat saqlash uchun nisbatan muvozanatli rejim ekanligi asoslandi. O‘rganilgan navlar orasida Sante navi yuqori saqlanuvchanlik xususiyatini namoyon qildi. Olingan natijalar kartoshkani saqlash rejimini nav xususiyatlari va mahsulotdan keyingi foydalanish yo‘nalishini hisobga olgan holda tabaqalashtirib qo‘llash maqsadga muvofiqligini ko‘rsatdi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarRahimov Sherzod
JurnalAgro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)
Nashriyot«Ўзагрокимёҳимоя» АЖ
ISSN2181-8150
Nashr sanasi2026-09-29
Son8
TilO‘zbek
Ilmiy sohaQishloq xo‘jaligi
DOI10.63241/agro-2963
Indeksga qo‘shilgan2026-09-29

DOI: 10.63241/agro-2963 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

kartoshka, tuganak, uzoq muddat saqlash, harorat, nisbiy namlik, shamollatish, tabiiy massa yo‘qotilishi, unib chiqish, tovarboplik, kraxmal, reduksiyalovchi qandlar, saqlanuvchanlik., potato, tuber, storage, temperature, relative humidity, ventilation, natural weight loss, sprouting, marketable yield, starch, reducing sugars, storability., картофель, клубень, хранение, температура, относительная влажность, вентиляция, естественная убыль массы, прорастание, товарность, крахмал, редуцирующие сахара, сохраняемость.

Ilmiy soha

Qishloq xo‘jaligi

Iqtibos keltirish

APARahimov Sherzod (2026). KARTOSHKA TUGANAKLARINI SAQLASHDA HARORAT-NAMLIK VA SHAMOLLATISH REJIMLARINING SAQLANUVCHANLIK VA SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI. Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (8). https://doi.org/10.63241/agro-2963
GOST (OAK)Rahimov Sherzod KARTOSHKA TUGANAKLARINI SAQLASHDA HARORAT-NAMLIK VA SHAMOLLATISH REJIMLARINING SAQLANUVCHANLIK VA SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini). – 2026. – № 8. – DOI: 10.63241/agro-2963.
MLARahimov Sherzod. “KARTOSHKA TUGANAKLARINI SAQLASHDA HARORAT-NAMLIK VA SHAMOLLATISH REJIMLARINING SAQLANUVCHANLIK VA SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (8), 2026. https://doi.org/10.63241/agro-2963
ChicagoRahimov Sherzod. “KARTOSHKA TUGANAKLARINI SAQLASHDA HARORAT-NAMLIK VA SHAMOLLATISH REJIMLARINING SAQLANUVCHANLIK VA SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (8) (2026). https://doi.org/10.63241/agro-2963
HarvardRahimov Sherzod (2026) ‘KARTOSHKA TUGANAKLARINI SAQLASHDA HARORAT-NAMLIK VA SHAMOLLATISH REJIMLARINING SAQLANUVCHANLIK VA SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI’, Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (8). https://doi.org/10.63241/agro-2963
BibTeX
@article{rahimovsherzod2026,
  title = {KARTOSHKA TUGANAKLARINI SAQLASHDA HARORAT-NAMLIK VA SHAMOLLATISH REJIMLARINING SAQLANUVCHANLIK VA SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI},
  author = {Rahimov Sherzod},
  journal = {Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)},
  year = {2026},
  number = {8},
  doi = {10.63241/agro-2963},
  url = {https://doi.org/10.63241/agro-2963}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) jurnalidan boshqa maqolalar

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Rahimov Sherzod — boshqa maqolalari

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi boshqa maqolalar

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi OAK jurnallari