Статья посвящена исследованию концепта «щедрость» в русской и узбекской паремиологии с целью выявления общих и специфических черт его лингвокультурной репрезентации. На основе сопоставительного анализа пословиц и поговорок устанавливаются основные семантические компоненты, формирующие смысловое поле концепта, а также культурные установки, стоящие за его интерпретацией в двух традициях. Показано, что в обеих культурах щедрость осмысляется как социально одобряемое качество, связанное с альтруизмом, гостеприимством и моральной ответственностью, однако способы её оценки и прагматические контексты проявляют заметные различия. В русской паремиологии акцент делается на духовной ценности бескорыстия, тогда как в узбекских пословицах доминирует связь щедрости с нормами адатного поведения, уважением к гостю и коллективистскими ценностями. Исследование демонстрирует, что паремии выступают важным инструментом передачи культурных моделей поведения и закрепления национальных ценностей.
| Mualliflar | Сирожиддин Тошпулатович Тухтаев |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали |
| Nashr sanasi | 2026-09-11 |
| Jild | 4 |
| Son | 5 |
| Betlar | 105-112 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-12 |
щедрость, паремиология, русские пословицы, узбекские пословицы, концептология, лингвокультура, сопоставительный анализ
| APA | Сирожиддин Тошпулатович Тухтаев (2026). ЩЕДРОСТЬ КАК КУЛЬТУРНЫЙ КОНЦЕПТ В РУССКОЙ И УЗБЕКСКОЙ ПАРЕМИОЛОГИИ. World of Philology, 4(5), 105-112. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5461 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Сирожиддин Тошпулатович Тухтаев ЩЕДРОСТЬ КАК КУЛЬТУРНЫЙ КОНЦЕПТ В РУССКОЙ И УЗБЕКСКОЙ ПАРЕМИОЛОГИИ // World of Philology. – 2026. – T. 4, № 5. – С. 105-112. |
| MLA | Сирожиддин Тошпулатович Тухтаев. “ЩЕДРОСТЬ КАК КУЛЬТУРНЫЙ КОНЦЕПТ В РУССКОЙ И УЗБЕКСКОЙ ПАРЕМИОЛОГИИ.” World of Philology, 4(5), 105-112, 2026. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5461 |
| Chicago | Сирожиддин Тошпулатович Тухтаев. “ЩЕДРОСТЬ КАК КУЛЬТУРНЫЙ КОНЦЕПТ В РУССКОЙ И УЗБЕКСКОЙ ПАРЕМИОЛОГИИ.” World of Philology, 4(5), 105-112 (2026). https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5461 |
| Harvard | Сирожиддин Тошпулатович Тухтаев (2026) ‘ЩЕДРОСТЬ КАК КУЛЬТУРНЫЙ КОНЦЕПТ В РУССКОЙ И УЗБЕКСКОЙ ПАРЕМИОЛОГИИ’, World of Philology, 4(5), 105-112. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5461 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {ЩЕДРОСТЬ КАК КУЛЬТУРНЫЙ КОНЦЕПТ В РУССКОЙ И УЗБЕКСКОЙ ПАРЕМИОЛОГИИ},
author = {Сирожиддин Тошпулатович Тухтаев},
journal = {World of Philology},
year = {2026},
volume = {4},
number = {5},
pages = {105-112},
url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5461}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqola Alisher Navoiyning “Kelmadi” radifli g‘azalining kognitiv tahlilini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot kognitiv lingvistika va kognitiv poetika yondashuvlari asosida olib borilgan bo‘lib, g‘azal matnidagi…
Mazkur maqolada Matnazar Abdulhakimning tarjimonlik faoliyati va “Iymon tuhfasi” risolasi asosida Pahlavon Mahmud ruboiylarining badiiy-falsafiy tahlili yoritiladi. Maqolada shoir ijodining diniy, axloqiy va falsafiy…
Ushbu maqolada badiiy obrazning ruhiyat bilan uzviy bog‘liqligi, shoirning individual kechinmalari orqali umumlashtirilgan timsolga aylanish jarayoni nazariy asoslarda yoritiladi. Ayniqsa, Halima Xudoyberdiyeva…
This article examines the linguistic, cultural and historical characteristics of anthroponyms in the Uzbek language. The study explores the typology, semantic structure, etymology and evolution of Uzbek personal names…
The article is devoted to the analysis of the expression of the concept of “hospitality” in the proverbs of the Uzbek and English languages. The article considers lexico-semantic, cultural and cognitive aspects that…
Ushbu maqolada undov so‘zlarning ma’no jihatdan gap tarkibida qo‘llanilib, presuppozitsiya hodisasiga ishora qilishi va yashirin ma’no ifodalashi haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, ular ifodalagan yashirin ma’no…
Maqolada globalizatsiya sharoitida etnik madaniyatlarning yaqinlashuvi natijasida vujudga kelayotgan tarjima jarayonidagi til va madaniyatga oid muammolar tahlil qilinadi. Shuningdek, madaniyatlararo tafovutlarni…
В статье рассматривается одна из форм работы по повышению орфографической грамотности студентов - это самостоятельная работа. Предлагается система заданий на стыке орфографии и грамматики, способствующих развитию у…
Mazkur maqolada til va ijtimoiy ong o‘rtasidagi munosabatlar ontologik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Til nafaqat kommunikativ vosita, balki ijtimoiy borliqni aks ettiruvchi va shakllantiruvchi fenomen sifatida…
Maqolada Yangi O‘zbekiston davrida ijtimoiy, ma’naviy va siyosiy qadriyatlar tizimida yuz berayotgan o‘zgarishlar va ularning zaruriyati ilmiy tahlil qilinadi. Qadriyatlar transformatsiyasining asosiy omillari…
World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…