O‘zbek tili tarixiy leksikasida “Dehqon” konseptining taraqqiyoti

Qo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna

World of Philology · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada o‘zbek tili tarixiy leksikasida qishloq xo‘jaligi va ziroatchilikka oid atamalarning shakllanish bosqichlari hamda “dehqon” konseptining semantik taraqqiyoti tadqiq etilgan. Mahmud Qoshg‘ariyning “Devonu lug‘otit-turk” va Yusuf Xos Hojibning “Qutadg‘u bilig” asarlari tahlili shuni ko‘rsatadiki, XI asr turkiy tilida ziroatchilik tushunchasi asosan sof turkiy “tarig‘chi” va “sabonchi” leksemalari orqali ifodalangan. Tadqiqotda etimologik lug‘atlar (S.Starostin, M.Ryasyanen, M.Hasando‘st) asosida tarı- (ekmoq) va ek- (qadamoq) fe’llarining oltoy tillari oilasiga borib taqaluvchi ildizlari ochib berilgan. Shuningdek, maqolada fors tilidan o‘zlashgan “dehqon” so‘zining “qishloq hokimi/yer egasi” maqomidan “yer haydovchi/ziroatchi” kasb nomigacha bo‘lgan tarixiy-semantik evrilishi yoritilgan. Alisher Navoiy va jadid adabiyoti misolida “falloh” va “dehqon” obrazlarining badiiy-falsafiy talqini ilmiy asoslangan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarQo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna
JurnalWorld of Philology
NashriyotЎзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали
Nashr sanasi2026-09-11
Jild5
Son3
Betlar620-629
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.70728/phil.v05.i03.095
Indeksga qo‘shilgan2026-09-13

DOI: 10.70728/phil.v05.i03.095 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

tarixiy leksikologiya, etimologiya, “Devonu lug‘otit-turk”, “Qutadg‘u bilig”, tarig‘chi, sabonchi, dehqon, falloh, semantik siljish, Alisher Navoiy

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAQo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna (2026). O‘ZBEK TILI TARIXIY LEKSIKASIDA “DEHQON” KONSEPTINING TARAQQIYOTI. World of Philology, 5(3), 620-629. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i03.095
GOST (OAK)Qo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna O‘ZBEK TILI TARIXIY LEKSIKASIDA “DEHQON” KONSEPTINING TARAQQIYOTI // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 3. – B. 620-629. – DOI: 10.70728/phil.v05.i03.095.
MLAQo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna. “O‘ZBEK TILI TARIXIY LEKSIKASIDA “DEHQON” KONSEPTINING TARAQQIYOTI.” World of Philology, 5(3), 620-629, 2026. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i03.095
ChicagoQo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna. “O‘ZBEK TILI TARIXIY LEKSIKASIDA “DEHQON” KONSEPTINING TARAQQIYOTI.” World of Philology, 5(3), 620-629 (2026). https://doi.org/10.70728/phil.v05.i03.095
HarvardQo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna (2026) ‘O‘ZBEK TILI TARIXIY LEKSIKASIDA “DEHQON” KONSEPTINING TARAQQIYOTI’, World of Philology, 5(3), 620-629. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i03.095
BibTeX
@article{qoshnazarovamehribonqozibayevna2026,
  title = {O‘ZBEK TILI TARIXIY LEKSIKASIDA “DEHQON” KONSEPTINING TARAQQIYOTI},
  author = {Qo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna},
  journal = {World of Philology},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {3},
  pages = {620-629},
  doi = {10.70728/phil.v05.i03.095},
  url = {https://doi.org/10.70728/phil.v05.i03.095}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

World of Philology jurnalidan boshqa maqolalar

World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Qo‘shnazarova Mehribon Qo‘zibayevna — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari