В статье рассматривается образность как когнитивная категория, формирующаяся на пересечении языковых, ментальных и культурных структур. Цель исследования заключается в выявлении механизмов конструирования образности в художественном тексте с позиций когнитивной лингвистики. В работе используются методы концептуального анализа, когнитивно-дискурсивного моделирования и интерпретации метафорических структур. Теоретическую основу составляют исследования в области когнитивной лингвистики (Дж. Лакофф, М. Джонсон), теории концептуальной интеграции (Ж. Фоконье, М. Тернер), фреймовой семантики (Ч. Филлмор), а также отечественные разработки (Е.С. Кубрякова, Н.Н. Болдырев, В.Н. Телия, Д.У. Ашурова). В статье обосновывается, что образность представляет собой когнитивный механизм концептуализации действительности, реализующийся через систему метафор, символов и ассоциативных связей. Выделяются основные уровни вербализации образности (лексический, синтаксический, фразеологический), а также анализируются ее функции в формировании художественного смысла. В заключении делается вывод о том, что образность является не только стилистическим приемом, но и ключевым инструментом когнитивного моделирования художественной реальности.
| Mualliflar | Диналиева Алия Маратовна |
|---|---|
| Jurnal | Oriental Art and Culture |
| Nashriyot | Ўзбекистон ДСМИ Фарғона минтақавий филиали |
| ISSN | 2181-063X |
| Nashr sanasi | 2026-09-11 |
| Jild | 7 |
| Son | 5 |
| Betlar | 198-203 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | San’atshunoslik |
| DOI | 10.70728/orien.v07.i05.033 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-12 |
DOI: 10.70728/orien.v07.i05.033 · Maqolaning asl sahifasi
образность, когнитивная лингвистика, концепт, метафора, фрейм, концептуальная интеграция, художественный текст
| APA | Диналиева Алия Маратовна (2026). КОГНИТИВНАЯ КАТЕГОРИЯ ОБРАЗНОСТИ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ТЕКСТЕ: ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВАНИЯ И МЕХАНИЗМЫ ВЕРБАЛИЗАЦИИ. Oriental Art and Culture, 7(5), 198-203. https://doi.org/10.70728/orien.v07.i05.033 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Диналиева Алия Маратовна КОГНИТИВНАЯ КАТЕГОРИЯ ОБРАЗНОСТИ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ТЕКСТЕ: ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВАНИЯ И МЕХАНИЗМЫ ВЕРБАЛИЗАЦИИ // Oriental Art and Culture. – 2026. – T. 7, № 5. – С. 198-203. – DOI: 10.70728/orien.v07.i05.033. |
| MLA | Диналиева Алия Маратовна. “КОГНИТИВНАЯ КАТЕГОРИЯ ОБРАЗНОСТИ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ТЕКСТЕ: ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВАНИЯ И МЕХАНИЗМЫ ВЕРБАЛИЗАЦИИ.” Oriental Art and Culture, 7(5), 198-203, 2026. https://doi.org/10.70728/orien.v07.i05.033 |
| Chicago | Диналиева Алия Маратовна. “КОГНИТИВНАЯ КАТЕГОРИЯ ОБРАЗНОСТИ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ТЕКСТЕ: ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВАНИЯ И МЕХАНИЗМЫ ВЕРБАЛИЗАЦИИ.” Oriental Art and Culture, 7(5), 198-203 (2026). https://doi.org/10.70728/orien.v07.i05.033 |
| Harvard | Диналиева Алия Маратовна (2026) ‘КОГНИТИВНАЯ КАТЕГОРИЯ ОБРАЗНОСТИ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ТЕКСТЕ: ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВАНИЯ И МЕХАНИЗМЫ ВЕРБАЛИЗАЦИИ’, Oriental Art and Culture, 7(5), 198-203. https://doi.org/10.70728/orien.v07.i05.033 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {КОГНИТИВНАЯ КАТЕГОРИЯ ОБРАЗНОСТИ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ТЕКСТЕ: ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВАНИЯ И МЕХАНИЗМЫ ВЕРБАЛИЗАЦИИ},
author = {Диналиева Алия Маратовна},
journal = {Oriental Art and Culture},
year = {2026},
volume = {7},
number = {5},
pages = {198-203},
doi = {10.70728/orien.v07.i05.033},
url = {https://doi.org/10.70728/orien.v07.i05.033}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada talaba yoshlarning ma’naviy bilimlarini oshirish hamda ularni yuksak axloqiy fazilatlar ruhida tarbiyalash, talabalar bilan olib borilayotgan faoliyat davomida ularda yuqori madaniyat, yangi maqsadlar…
Mazkur ilmiy maqolada muhandislik grafikasi fanlarida rang va chiziq uyg‘unligidan foydalanish orqali grafik tasvirlarning aniqligini oshirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Muhandislik grafikasi texnik…
Ushbu maqola sozanda, bastakor, xonanda, O‘zbekiston xalq artisti Abduhoshim Ismoilovning o‘zbek milliy mumtoz musiqasini tag‘ib etish va uni yoshlarga o‘rgatish yuzasidan amalga oshirilgan ijodiy ishlari hamda xayoti…
Maqolada Namanganda yog‘och o‘ymakorligi shakllanishi XX- asr oxiri XXI asr boshlari misolida tahlil qilindi. Shuningdek me’moriy obidalar yog‘och o‘ymakorlik ishlarining mualliflik namunalari o‘rganildi. Ustalar Mahmud…
Mazkur ilmiy maqolada rangtasvir san’atida rang nazariyasining asosiy qonuniyatlari, ularning badiiy ifoda vositasi sifatidagi ahamiyati hamda tasviriy san’at ta’limidagi pedagogik imkoniyatlari ilmiy jihatdan tahlil…
Maqolada Keukenhof, Chelsea Flower Show va Yaponiya Sakura festivallari misolida gullar festivallarini tashkil etishning xorijiy tajribasi o‘rganilgan. Event tourism nazariyasi, tashrif buyuruvchi motivatsiyasi va…
Mazkur matnda O‘zbekiston naqqoshlik san’atining o‘ziga xos rivojlanish yo‘llari va uning asosiy mintaqaviy maktablari tahlil qilingan. Unda Toshkent, Farg‘ona (Qo‘qon), Buxoro, Xiva va Samarqand naqqoshlik…
Ushbu maqolada XIV-XV asrlar Sharq musiqa fanining yirik vakili, musiqashunos, bastakor va ijrochi Abdulqodir Marog‘iyning (1353-1435) hayoti, shaxsiyati va musiqiy merosi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Maqolada uning…
This article analyzes the творчество of Samarkand embroiderers and ornamental embroidery masters of the 20th century. Information is provided about sewing techniques and craftsmanship skills. The article also highlights…
This study investigates melismatic techniques in piano works by Uzbek composers as a defining feature of national musical language within academic performance practice. The research focuses on the transformation of…
Oriental Art and Culture — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ушбу мақолада туғруқдан кейинги депрессия ва психоз ҳолатларининг клиник хусусиятлари, эпидемиологик кўрсаткичлари, этиопатогенетик омиллари ҳамда психологик ёрдам стратегиялари кўриб чиқилган. Туғруқдан кейинги…
Maqolada Markaziy Farg'ona suv ombori (MFSO) bevosita ta'sir zonasidagi sug'oriladigan agrolandshaftlarning 2010–2025 yillardagi ekologik-meliorativ o'zgarishlari, tuproq qoplamining degradatsiyasi hamda ikkilamchi…
Maqolada S.S. Gubayevaning Fargʻona vodiysi aholisining etnik tarkibi, tarixiy joylashuvi va etnomadaniy jarayonlariga bagʻishlangan tadqiqotlari tarixshunoslik jihatidan koʻrib chiqiladi. Tahlil muammoviy-xronologik…
Maqolada kon’yunktivitning etiologiyasi, klinik kechishi, diagnostik yondashuvlari, davolash tamoyillari va profilaktikasi yoritilgan. Virusli, bakterial, allergik hamda irritativ shakllarning o‘ziga xos belgilari…
В статье рассматриваются роль и потенциал узбекско-русских словарейв современном образовательном процессе в университетах Узбекистана. В условияхрасширения академического и профессионального взаимодействия с…
Мақолада Фарғона водийси қумли ландшафтларининг экологик-мелиоратив ҳолатини комплекс геоахборот тизимлари (ГИС) индикаторлари орқали баҳолашнинг назарий-методик асослари таҳлил қилинади. Тупроқнинг электр…