Tijorat banklari likvidliligining prognoz ssenariylari

O‘ktamov , Nodirjon

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Tijorat banklari likvidliligining prognoz ssenariylari nazariy va empirik jihatdan chuqur tahlil qilinib,O‘zbekistonning yirik davlat banklaridan biri — “O‘zsanoatqurilishbank” ATB (SQB) misolida likvidlik ko‘rsatkichlarining2026–2030-yillarga mo‘ljallangan ko‘p ssenariyli prognozi ishlab chiqilgan. Tadqiqotda 2016–2025-yillardagi 40 ta choraklikkuzatuv (2016Q1–2025Q4) asosida SQBning to‘rtta asosiy likvidlik ko‘rsatkichi — HQLA Ratio, LCR, NSFR va InstantLiquidity Ratio (IML) dinamikasi ARIMA(1,1,1), SARIMA(1,1,1)(1,1,1,4) hamda Holt–Winters uch karra eksponensial silliqlashmodellari yordamida prognozlashtirilgan. Uchta modelning 95 %lik ishonch oraliqlari asosida pessimistik, bazaviyva optimistik ssenariylar shakllantirilgan hamda Bates–Granger ensemble forecasting yondashuvi asoslab berilgan. Tahlilnatijalari SQBning likvidlik ko‘rsatkichlari 2030-yilga qadar Bazel III va Markaziy bankning minimal talablaridan sezilarlidarajada yuqori saqlanishini ko‘rsatdi (bazaviy ssenariyda: LCR — 206,6 %, NSFR — 119,1 %, IML — 84,5 %). Mualliftomonidan risk-menejment sohasi uchun stress-test ssenariylarini kengaytirish, ensemble forecasting metodologiyasinijoriy etish, HQLA portfelini diversifikatsiya qilish, mavsumiy strategiyalarni ishlab chiqish hamda real vaqt rejimida intradaylikvidlik monitoringi tizimini to‘liq joriy etish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarO‘ktamov , Nodirjon
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-08-01
Jild4
Son8
Betlar509-520
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

tijorat banki, likvidlik prognozi, ARIMA, SARIMA, Holt–Winters, ensemble forecasting, HQLA Ratio, LCR, NSFR, IML, Bazel III, ishonch oralig‘i, stress-test, O‘zsanoatqurilishbank, prognoz ssenariylari

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAO‘ktamov , Nodirjon (2026). TIJORAT BANKLARI LIKVIDLILIGINING PROGNOZ SSENARIYLARI. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(8), 509-520. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4196
GOST (OAK)O‘ktamov , Nodirjon TIJORAT BANKLARI LIKVIDLILIGINING PROGNOZ SSENARIYLARI // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 8. – B. 509-520.
MLAO‘ktamov , Nodirjon. “TIJORAT BANKLARI LIKVIDLILIGINING PROGNOZ SSENARIYLARI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(8), 509-520, 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4196
ChicagoO‘ktamov , Nodirjon. “TIJORAT BANKLARI LIKVIDLILIGINING PROGNOZ SSENARIYLARI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(8), 509-520 (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4196
HarvardO‘ktamov , Nodirjon (2026) ‘TIJORAT BANKLARI LIKVIDLILIGINING PROGNOZ SSENARIYLARI’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(8), 509-520. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4196
BibTeX
@article{oktamovnodirjon2026,
  title = {TIJORAT BANKLARI LIKVIDLILIGINING PROGNOZ SSENARIYLARI},
  author = {O‘ktamov , Nodirjon},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {8},
  pages = {509-520},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4196}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

O‘ktamov , Nodirjon — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari