Bo‘lajak tarbiyachilarning shakllantirishga tayyorgarligi maktabgacha yoshdagi bolalarda metakognitiv ko‘nikmalar: mezon va darajalar

Karimova Go‘zalxon Berdiqul qizi

Таълим ва тараққиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ta’lim jarayonini tashkil etishga qo‘yilayotgan talablarning ortib borishi bilan bolalarda o‘z bilish faoliyatini anglash va tartibga solish qobiliyatini maqsadli rivojlantirish zarurati hamda pedagoglarni ushbu ish yo‘nalishiga tayyorlashning nazariy-uslubiy asoslari yetarlicha ishlab chiqilmagani o‘rtasidagi ziddiyatdan kelib chiquvchi tadqiqot muammosi ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy ta’lim standartlari o‘quv faoliyati uchun zamin yaratishga urg‘u bersa-da, tarbiyachilarning maktabgacha yoshdagi bolalarda metakognitiv ko‘nikmalarni shakllantirishga tayyorligi masalasi kam o‘rganilgan. Tadqiqot maqsadi – bo‘lajak tarbiyachilarning maktabgacha yoshdagi bolalarda metakognitiv ko‘nikmalarni shakllantirishga tayyorgarligi mezonlari va darajalarini aniqlash hamda asoslab berishdan iborat. Uslublar. Tadqiqotda pedagogika oliy o‘quv yurtlarining “Maktabgacha ta’lim” yo‘nalishida tahsil olayotgan 459 nafar talabasi ishtirok etdi. Mualliflik diagnostik so‘rovnomasi, ekspert baholari usuli, pedagogik amaliyotni tizimli kuzatish hamda matematik statistika usullaridan foydalanildi. Natijalar. Tayyorgarlikning to‘rtta mezoni (motivatsion-qadriyat, kognitiv-nazariy, operatsional-faoliyat, refleksiv-baholash) belgilandi va ularning shakllanganlik darajasining uch bosqichi (reproduktiv, produktiv, kreativ) tavsiflandi. Respondentlarning aksariyati (54,8 %) reproduktiv bosqichda ekani aniqlandi, bu esa kasbiy tayyorgarlikni modernizatsiya qilish zarurligidan dalolat beradi. Xulosalar. Ishlab chiqilgan mezon va darajalarga asoslangan modeldan bo‘lajak tarbiyachilarning maktabgacha yoshdagi bolalarni metakognitiv rivojlantirish sohasidagi kompetentligini oshirishga yo‘naltirilgan kasbiy tayyorgarlik monitoringini olib borish va ta’lim dasturlarini loyihalash vositasi sifatida foydalanish mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKarimova Go‘zalxon Berdiqul qizi
JurnalТаълим ва тараққиёт
NashriyotНаманган давлат педагогика институти
ISSN2022-2026, 2992-9008
Nashr sanasi2026-08-30
Son4
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
Indeksga qo‘shilgan2026-10-22

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAKarimova Go‘zalxon Berdiqul qizi (2026). BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING SHAKLLANTIRISHGA TAYYORGARLIGI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA METAKOGNITIV KO‘NIKMALAR: MEZON VA DARAJALAR. Таълим ва тараққиёт, (4). https://journal.namspi.uz/articleview/1134
GOST (OAK)Karimova Go‘zalxon Berdiqul qizi BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING SHAKLLANTIRISHGA TAYYORGARLIGI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA METAKOGNITIV KO‘NIKMALAR: MEZON VA DARAJALAR // Таълим ва тараққиёт. – 2026. – № 4.
MLAKarimova Go‘zalxon Berdiqul qizi. “BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING SHAKLLANTIRISHGA TAYYORGARLIGI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA METAKOGNITIV KO‘NIKMALAR: MEZON VA DARAJALAR.” Таълим ва тараққиёт, (4), 2026. https://journal.namspi.uz/articleview/1134
ChicagoKarimova Go‘zalxon Berdiqul qizi. “BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING SHAKLLANTIRISHGA TAYYORGARLIGI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA METAKOGNITIV KO‘NIKMALAR: MEZON VA DARAJALAR.” Таълим ва тараққиёт, (4) (2026). https://journal.namspi.uz/articleview/1134
HarvardKarimova Go‘zalxon Berdiqul qizi (2026) ‘BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING SHAKLLANTIRISHGA TAYYORGARLIGI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA METAKOGNITIV KO‘NIKMALAR: MEZON VA DARAJALAR’, Таълим ва тараққиёт, (4). https://journal.namspi.uz/articleview/1134
BibTeX
@article{karimovagozalxonberdiqulqizi2026,
  title = {BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING SHAKLLANTIRISHGA TAYYORGARLIGI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA METAKOGNITIV KO‘NIKMALAR: MEZON VA DARAJALAR},
  author = {Karimova Go‘zalxon Berdiqul qizi},
  journal = {Таълим ва тараққиёт},
  year = {2026},
  number = {4},
  url = {https://journal.namspi.uz/articleview/1134}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълим ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Таълим ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari