Ikki tomonlama ta’minlanadigan asinxron generator asosidagi shamol energetika tizimini matematik modellashtirish va vektorli boshqarishni tadqiq etish

To‘ychiyev , Furqat, Rashidov , Nuralibek, Abduxalilov , Abdumannop

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada nominal quvvati 2 MW bo‘lgan ikki tomonlama ta’minlanadigan asinxron generator (ITTAG) asosidagitarmoqqa ulangan shamol energetika tizimini matematik modellashtirish, boshqarish va dinamik xususiyatlarinitadqiq etish masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi shamol tezligi o‘zgarganda shamol oqimining kinetikenergiyasini elektr energiyasiga samarali o‘zgartirishni ta’minlaydigan o‘zgaruvchan aylanish tezligiga ega shamol energetikaqurilmasining modelini ishlab chiqish va tahlil qilishdan iborat. Tadqiqot uchun shamol turbinasining aerodinamikqismi va ITTAG elektr mashinasining tizimdagi elektromagnit hamda mexanik jarayonlarni hisobga oluvchi matematikmodel ishlab chiqilgan. Taklif etilgan tizimni modellashtirish va tadqiq etish MATLAB/Simulink dasturiy muhitida amalgaoshirilgan. Tizim samaradorligini tahlil qilish uchun shamol tezligining 7–12 m/s oralig‘ida o‘zgarish rejimi ko‘rib chiqilgan.Modellashtirish natijalari rotor aylanish tezligining shamol tezligi o‘zgarishiga mos ravishda barqaror o‘zgarishini,shuningdek, stator va rotor toklarining barqaror hamda sinusoidal shaklga yaqinligini ko‘rsatdi. Shamol tezligi 12 m/sbo‘lganda stator toki amplitudasi taxminan ±2411 A, effektiv (ta’sir etuvchi) qiymati 1705 A ga erishgan. Elektr energiyasisifatini tahlil qilish stator toki umumiy garmonik buzilishlar koeffitsiyenti (THD) 0,68 % ekanligini ko‘rsatdi. Olingan natijalarshamol tezligining berilgan diapazonida tizimning barqaror ishlashini va stator toki garmonik buzilishlarining past darajasiniko‘rsatadi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarTo‘ychiyev , Furqat, Rashidov , Nuralibek, Abduxalilov , Abdumannop
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-09-01
Jild4
Son9
Betlar69-79
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
Indeksga qo‘shilgan2026-09-08

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

ikki tomonlama ta’minlanadigan asinxron generator, shamol turbinasi, shamol energetika tizimi, MATLAB/ Simulink, matematik modellashtirish, vektorli boshqaruv, rotor tomonidagi o‘zgartirgich, tarmoq tomonidagi o‘zgartirgich.

Ilmiy soha

Texnika

Iqtibos keltirish

APATo‘ychiyev , Furqat, Rashidov , Nuralibek, & Abduxalilov , Abdumannop (2026). IKKI TOMONLAMA TA’MINLANADIGAN ASINXRON GENERATOR ASOSIDAGI SHAMOL ENERGETIKA TIZIMINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH VA VEKTORLI BOSHQARISHNI TADQIQ ETISH. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(9), 69-79. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4166
GOST (OAK)To‘ychiyev , Furqat, Rashidov , Nuralibek, Abduxalilov , Abdumannop IKKI TOMONLAMA TA’MINLANADIGAN ASINXRON GENERATOR ASOSIDAGI SHAMOL ENERGETIKA TIZIMINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH VA VEKTORLI BOSHQARISHNI TADQIQ ETISH // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 9. – B. 69-79.
MLATo‘ychiyev , Furqat, Rashidov , Nuralibek, and Abduxalilov , Abdumannop. “IKKI TOMONLAMA TA’MINLANADIGAN ASINXRON GENERATOR ASOSIDAGI SHAMOL ENERGETIKA TIZIMINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH VA VEKTORLI BOSHQARISHNI TADQIQ ETISH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(9), 69-79, 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4166
ChicagoTo‘ychiyev , Furqat, Rashidov , Nuralibek, and Abduxalilov , Abdumannop. “IKKI TOMONLAMA TA’MINLANADIGAN ASINXRON GENERATOR ASOSIDAGI SHAMOL ENERGETIKA TIZIMINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH VA VEKTORLI BOSHQARISHNI TADQIQ ETISH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(9), 69-79 (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4166
HarvardTo‘ychiyev , Furqat, Rashidov , Nuralibek, and Abduxalilov , Abdumannop (2026) ‘IKKI TOMONLAMA TA’MINLANADIGAN ASINXRON GENERATOR ASOSIDAGI SHAMOL ENERGETIKA TIZIMINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH VA VEKTORLI BOSHQARISHNI TADQIQ ETISH’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(9), 69-79. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4166
BibTeX
@article{toychiyevfurqat2026,
  title = {IKKI TOMONLAMA TA’MINLANADIGAN ASINXRON GENERATOR ASOSIDAGI SHAMOL ENERGETIKA TIZIMINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH VA VEKTORLI BOSHQARISHNI TADQIQ ETISH},
  author = {To‘ychiyev , Furqat and Rashidov , Nuralibek and Abduxalilov , Abdumannop},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {9},
  pages = {69-79},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/4166}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari